Interpelacja w sprawie reakcji Ministerstwa Spraw Zagranicznych na wydarzenia zachodzące w Gruzji

Interpelacja w sprawie reakcji Ministerstwa Spraw Zagranicznych na wydarzenia zachodzące w Gruzji Interpelacja nr 6838 do ministra spraw zagranicznych w sprawie reakcji Ministerstwa Spraw Zagranicznych na wydarzenia zachodzące w Gruzji Zgłaszający: Maciej Konieczny, Marcelina Zawisza, Marta Stożek, Paulina Matysiak Data wpływu: 05-12-2024 Szanowny Panie Ministrze! w dniu 28 listopada 2024 roku premier Gruzji Irakli Kobakhidze ogłosił decyzję o zawieszeniu starań o rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych z Unią Europejską do 2028 roku. Decyzja ta wywołała masowe protesty. Tysiące ludzi zgromadzonych na ulicach Tbilisi i innych gruzińskich miast wystosowały oskarżenia wobec partii rządzącej Gruzińskie Marzenie o odstępowanie od demokratycznych zasad, autorytarne praktyki i sprzyjanie rosyjskim wpływom. Protestujący domagają się nowych wyborów oraz pełnego powrotu Gruzji na ścieżkę integracji europejskiej. W reakcji na protesty władze użyły siły, w tym gazu łzawiącego i armatek wodnych. Wielu aktywistów i dziennikarzy zostało zatrzymanych podczas brutalnych interwencji służb porządkowych. W reakcji na wydarzenia Litwa, Łotwa i Estonia ogłosiły, że nałożą sankcje na gruzińskich urzędników odpowiedzialnych za tłumienie protestów w Gruzji. Protesty należy umiejscowić w kontekście serii działań partii Gruzińskie Marzenie, które wzorowane są na polityce rosyjskiej, w tym wcześniej wprowadzonego projektu ustawy o „zagranicznych agentach” oraz przepisów ograniczających prawa społeczności LGBT. Ustawy te są postrzegane jako próba marginalizowania opozycji i organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Gruzińskie Marzenie zdobyło większość rządzącą w wyborach parlamentarnych w Gruzji, które odbyły się 26 października 2024 r. wśród poważnych zarzutów o systematyczne oszustwa ze strony gruzińskich obserwatorów wyborów i partii opozycyjnych oraz raportów o nieprawidłowościach zaobserwowanych przez międzynarodowych obserwatorów pod przewodnictwem Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. W związku z powyższymi informacjami, na podstawie art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracamy się z następującymi pytaniami: Czy ministerstwo zamierza nałożyć sankcje na polityków i urzędników odpowiadających za łamanie praw człowieka i ograniczanie wolności obywatelskich, w tym brutalną reakcję służb porządkowych? Czy wzorem Komisji Europejskiej i Szwecji ministerstwo planuje wstrzymać współpracę rozwojową z gruzińskimi władzami? Jakie inne działania dyplomatyczne zostaną podjęte, aby odpowiedzieć na wydarzenia zachodzące w Gruzji?

Odpowiedź na interpelację w sprawie reakcji Ministerstwa Spraw Zagranicznych na wydarzenia zachodzące w Gruzji Odpowiedź na interpelację nr 6838 w sprawie reakcji Ministerstwa Spraw Zagranicznych na wydarzenia zachodzące w Gruzji Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 22-01-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 6838 Pana Posła M. Koniecznego i grupy Posłów dotyczącą reakcji MSZ na wydarzenia w Gruzji, uprzejmie przedstawiam odpowiedzi na pytania. Pyt. 1 Czy Ministerstwo zamierza nałożyć sankcje na polityków i urzędników odpowiedzialnych za łamanie praw człowieka i ograniczanie wolności obywatelskich, w tym brutalną reakcję służb porządkowych? W reakcji na nieproporcjonalne użycie siły wobec protestujących i obecne prześladowania środowiska opozycyjnych, MSZ konsekwentnie wzywa gruzińskie władze do przestrzegania zasad i wartości europejskich oraz deeskalacji konfliktu poprzez nawiązanie konstruktywnego dialogu z opozycją. Na forach europejskich aktywnie uczestniczymy w wypracowaniu wspólnych kroków w reakcji na wydarzenia w Gruzji. Pyt. 2 Czy wzorem Komisji Europejskiej i Szwecji ministerstwo planuje wstrzymać współpracę rozwojową z gruzińskimi władzami? W reakcji na coraz bardziej kontrowersyjne decyzje władz gruzińskich oraz zahamowanie procesu integracyjnego MSZ prowadzi przegląd polskiej pomocy rozwojowej dla Gruzji w celu dostosowania jej obszarów tematycznych i beneficjentów do aktualnej sytuacji, w szczególności w zakresie działań realizowanych we współpracy z gruzińską administracją rządową i przekierowanie tych środków na projekty na rzecz gruzińskiego społeczeństwa obywatelskiego. Pyt. 3 Jakie inne działania dyplomatyczne zostaną podjęte, aby odpowiedzieć na wydarzenia zachodzące w Gruzji? Jeszcze przed eskalacją sytuacji prowadziliśmy aktywny dialog z władzami gruzińskimi w celu powrotu Tbilisi na ścieżkę europejską, W reakcji na obecne wydarzenia 7 listopada opublikowane zostało oświadczenie liderów krajów Trójkąta Weimarskiego, a 6 grudnia oświadczenie Ministrów Spraw Zagranicznych krajów Trójkąta Weimarskiego na temat sytuacji w Gruzji. W gruzińskiej prasie ukazał się również artykuł ministrów ds. UE państw członkowskich UE, w tym Polski, wyrażający zaniepokojenie kierunkiem zmian w Gruzji i wzywający gruzińskie władze do powrotu na ścieżkę europejską. Obecnie aktywnie uczestniczymy w wypracowywaniu jednolitego podejścia UE wobec Gruzji. Uważamy za niezmiernie ważne przesłanie Gruzinom jasnego komunikatu potwierdzającego nasze poparcie dla ich walki o demokrację i wartości UE. Planujemy zwiększenie wsparcia dla niezależnych aktywistów, organizacji pozarządowych, mediów i obrońców praw człowieka, którzy kontynuują swoją działalność w Gruzji. W przypadku dalszego pogorszenia sytuacji w Gruzji będziemy rozważać wdrożenie innych kroków w ramach wspólnych działań na forum UE. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu