Interpelacja w sprawie konieczności uregulowania statusu prawnego Straży Ochrony Kolei

Interpelacja w sprawie konieczności uregulowania statusu prawnego Straży Ochrony Kolei Interpelacja nr 6750 do ministra infrastruktury, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie konieczności uregulowania statusu prawnego Straży Ochrony Kolei Zgłaszający: Małgorzata Pępek Data wpływu: 30-11-2024 Szanowni Panowie Ministrowie! Pragnę zwrócić uwagę na niepokojącą sytuację związaną ze Strażą Ochrony Kolei w kontekście absurdalności obecnego statusu prawnego sokistów, którzy działają de facto jako formacja zbrojna podlegająca spółkom prawa handlowego, a nie państwowym organom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo publiczne. Jak powszechnie wiadomo, od momentu urynkowienia kolei strażnicy ci przestali podlegać państwowej firmie i stracili status funkcjonariusza publicznego, nie tracąc przy tym uprawnień do użycia broni i środków przymusu, legitymowania i karania. Taka sytuacja rodzi wiele wątpliwości zarówno co do skuteczności ochrony kolei, jak i co do przestrzegania praw obywatelskich. Podstawowym aktem prawnym, na podstawie którego SOK obecnie prowadzi działalność, jest ustawa o transporcie kolejowym z 2003 r. Przepisy zajmują 251 stron maszynopisu i dotyczą funkcjonowania Urzędu Transportu Kolejowego, praw pasażerów i w ogóle kolei, a SOK poświęcony jest jeden rozdział. Kluczowe są dwa zapisy: "Zarządcy infrastruktury kolejowej i przewoźnicy kolejowi obowiązani są do zapewnienia ładu i porządku na obszarze kolejowym oraz w pociągach i innych pojazdach kolejowych" i "Zarządcy za zgodą ministra właściwego do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych tworzą straż ochrony kolei". Należy zwrócić uwagę na fakt, iż kilka lat temu przygotowano specjalny projekt ustawy, który zakładał m.in. przekształcenie SOK w służbę mundurową podległą MSWiA, ale do dnia dzisiejszego nie wprowadzono żadnych zmian w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Panów Ministrów z prośbą o odpowiedź na następujące pytania: Jaka jest liczba sokistów w Polsce? Jaki jest roczny koszt ochrony dworców i pociągów w naszym kraju? Ile rokrocznie polskie państwo przeznacza na szkolenia i doskonalenie funkcjonariuszy SOK? Czy i jakie działania zostaną podjęte w celu uregulowania statusu prawnego Straży Ochrony Kolei, aby zapewnić, że formacja ta będzie funkcjonować w ramach odpowiednich struktur państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo publiczne? Z wyrazami szacunku Małgorzata Pępek Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie konieczności uregulowania statusu prawnego Straży Ochrony Kolei Odpowiedź na interpelację nr 6750 w sprawie konieczności uregulowania statusu prawnego Straży Ochrony Kolei Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 15-01-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 6750 Pani Poseł Małgorzaty Pępek w sprawie konieczności uregulowania statusu prawnego Straży Ochrony Kolei , uprzejmie przedstawiam poniższe informacje w zakresie właściwości Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA). Zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej [1] , dział „transport” obejmuje sprawy ruchu drogowego, kolejowego oraz lotniczego, natomiast podstawowym aktem prawnym, na podstawie którego funkcjonuje Straż Ochrony Kolei (SOK) jest ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym [2] . Kwestie dotyczące współpracy SOK z Policją oraz Strażą Graniczną, tj. służbami podległymi Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 29 września 2004 r. w sprawie współdziałania straży ochrony kolei z Policją, Strażą Graniczną i Inspekcją Transportu Drogowego [3] . Przedstawiając powyższe jednocześnie informuję, że MSWiA nie prowadzi obecnie działań, zmierzających do zmiany uregulowań związanych z funkcjonowaniem SOK. Na marginesie pragnę nadmienić, że w 2016 r. w MSWiA został przygotowany projekt ustawy o Straży Ochrony Kolei, który przewidywał przekształcenie Straży Ochrony Kolei, działających na mocy obowiązujących przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1297, z późn. zm.) i umiejscowionych w strukturze zarządców infrastruktury kolejowej, w podporządkowaną ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, jednolitą umundurowaną i uzbrojoną formację, przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych. Stosowny projekt został skierowany pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów, a następnie, decyzją ówczesnego Prezesa Rady Ministrów, został zdjęty z porządku posiedzenia w styczniu 2018 r. Ostatecznie odstąpiono od dalszych prac. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1370, z późn. zm. [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 697. [3] Dz. U. Nr 223, poz. 2262.