Interpelacja w sprawie braku obiecanych podwyżek stypendiów doktoranckich

Interpelacja w sprawie braku obiecanych podwyżek stypendiów doktoranckich Interpelacja nr 6734 do ministra nauki w sprawie braku obiecanych podwyżek stypendiów doktoranckich Zgłaszający: Lidia Czechak Data wpływu: 29-11-2024 Szanowny Panie Ministrze, w interpelacji nr 4518 poruszałam problem możliwego braku waloryzacji stypendiów doktoranckich w 2025 roku. Od tego czasu dowiedzieliśmy się, że: - w budżecie na przyszły rok zaplanowano wzrost wydatków na uczelnie o 5%, a więc jedynie o wskaźnik inflacji, - ministerstwo twierdzi, że te pieniądze uczelnie mają rozdysponować na podwyżki płac, - równocześnie jednak Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmówiło przygotowania nowego rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora w uczelni publicznej, od którego wyliczany jest poziom stypendiów doktoranckich, a to oznacza, że wbrew zapowiedziom, stypendia doktoranckie mają pozostać po 1 stycznia niezmienione, czyli nie będzie obiecanej 5% podwyżki, a właściwie waloryzacji stypendiów o wskaźnik inflacji - czyli w ujęciu realnym, poziom stypendiów spadnie. Ponadto ministerstwo zaznacza, że nie zmienia się jedynie poziom minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, a rektorzy samodzielnie mogą ustalić wyższy poziom stypendiów doktoranckich, niż ten minimalny wynikający z rozporządzenia. Jednak sytuacje, kiedy rektor podejmuje decyzję o wypłacie wyższych stypendiów niż minimalne, są niezwykle rzadkie (jednostkowe przypadki w skali kraju) i nie jest to zjawisko powszechne na uczelniach wyższych. Dlatego brak zmiany rozporządzenia realnie oznacza zubożenie doktorantów o wzrost kosztów życia. W związku z zaistniałą sytuacją proszę o odpowiedź na poniższe pytanie: Czy rząd jednak rozważy jeszcze w tym roku zmianę rozporządzenia zwiększającego przynajmniej o 5% kwotę minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora? Doktoranci nie domagają się w tym przypadku żadnych podwyżek, a jedynie waloryzacji o wskaźnik inflacji. Z wyrazami szacunku Lidia Czechak Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie braku obiecanych podwyżek stypendiów doktoranckich Odpowiedź na interpelację nr 6734 w sprawie braku obiecanych podwyżek stypendiów doktoranckich Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Maria Mrówczyńska Warszawa, 20-12-2024 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłanki na Sejm RP Pani Lidii Czechak w sprawie braku obiecanych podwyżek stypendiów doktoranckich. Szanowna Pani Posłanko, na wstępie pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki niezwykle istotna. Przykładem tego są dotychczasowe działania resortu, które skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa w 2024 r. dodatkowych środków finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie szkolnictwa wyższego i nauki. W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571) został dokonany podział środków finansowych w kwocie 3.754.694,1 tys. zł, które przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni z przeznaczeniem na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o: 30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich, 20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących nauczycielami akademickimi, w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r. Zgodnie z obecnie procedowanym w Senacie RP projektem ustawy budżetowej na rok 2025, wydatki zaplanowane w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka (z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wynoszą 33.014.319 tys. zł, co stanowi realny wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy budżetowej na 2024 r. o 5,08%. W projekcie uwzględniony został wzrost nakładów pozwalający na zwiększenie wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych średnio o 5%, celem utrzymania siły nabywczej wynagrodzeń. Ponadto, 26 listopada 2024 r. premier Donald Tusk zdecydował o przeznaczeniu jeszcze w 2024 r. kwoty 1,5 mld zł w formie skarbowych papierów wartościowych na dofinansowanie uczelni nadzorowanych przez Ministra Nauki, w tym realizację przez te podmioty inwestycji strategicznych. Równocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich zaległości – Minister Nauki podjął kluczową decyzję dotyczącą Polskiej Akademii Nauk, tj. zapowiedział jednorazowe zwiększenie subwencji dla Instytutów PAN łącznie o 100 mln złotych jeszcze w 2024 roku. Równocześnie, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Nauki z dnia 15 lutego 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 235), wynagrodzenie to zostało podniesione o 30%, co istotnie przełożyło się także na zwiększenie wynagrodzeń nauczycieli akademickich i pracowników naukowych, a także szeregu innych świadczeń w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki, w tym stypendiów doktoranckich. Odnosząc się do kwestii zmiany rozporządzenia Ministra Nauki w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej, należy wskazać, że podjęcie decyzji w tym zakresie jest uwarunkowane zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego przedsięwzięcia z budżetu państwa. Należy zwrócić uwagę, że skutki finansowe zmiany rozporządzenia występowałyby nie tylko w części budżetowej 28 – nauka i szkolnictwo wyższe, której dysponentem jest Minister Nauki, ale również w budżetach wszystkich innych ministrów nadzorujących uczelnie, będących dysponentami części budżetowych odpowiednio: cz. 21 – gospodarka morska – w odniesieniu do uczelni morskich, cz. 24 – kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – w odniesieniu do uczelni artystycznych, cz. 29 – obrona narodowa – w odniesieniu do uczelni wojskowych, cz. 37 – sprawiedliwość oraz cz. 42 – sprawy wewnętrzne – w odniesieniu do uczelni służb państwowych, cz. 46 – zdrowie – w odniesieniu do uczelni medycznych. Ponadto od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące zakaz zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego. Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów. Należy również pokreślić, że wskazane w ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stawki stypendiów doktoranckich określają wyłącznie wartości minimalne. Podmioty prowadzące szkoły doktorskie mogą ustalać stawki stypendiów doktoranckich na poziomie wyższym niż określone w ustawie PSWN. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Nauki Maria Mrówczyńska Podsekretarz Stanu