Interpelacja w sprawie stypendiów doktoranckich
Interpelacja nr 6665
do ministra nauki
w sprawie stypendiów doktoranckich
Zgłaszający: Kazimierz Plocke
Data wpływu: 27-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w budżecie na 2025 rok zaplanowano wzrost wydatków na uczelnie wyższe o 5%, a więc o wskaźnik inflacji. Zgodnie z informacjami otrzymanymi z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego pieniądze te uczelnie mają rozdysponować na podwyżki płac. Jednocześnie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmówiło przygotowania nowego rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora w uczelni publicznej, od którego jest wyliczany poziom stypendiów doktoranckich. Co to oznacza w praktyce? W praktyce oznacza to, że od roku 2025 siła nabywcza stypendiów doktoranckich realnie spadnie. Waloryzacja tego świadczenia ma na celu utrzymanie stypendium na obecnym poziomie.
Czy biorąc powyższe pod uwagę Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje rozpocząć pracę nad zmianą rozporządzenia w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora w uczelni publicznej, od którego jest wyliczany poziom stypendiów doktoranckich?
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
20.12.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie stypendiów doktoranckich
Odpowiedź na interpelację nr 6665
w sprawie stypendiów doktoranckich
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Maria Mrówczyńska
Warszawa, 20-12-2024
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Kazimierza Plocke w sprawie stypendiów doktoranckich.
Szanowny Panie Pośle,
na wstępie pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki niezwykle istotna. Przykładem tego są dotychczasowe działania resortu, które skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa w 2024 r. dodatkowych środków finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie szkolnictwa wyższego i nauki. W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571) został dokonany podział środków finansowych w kwocie 3.754.694,1 tys. zł, które przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni z przeznaczeniem na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich,
20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących nauczycielami akademickimi,
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Zgodnie z obecnie procedowanym w Senacie RP projektem ustawy budżetowej na rok 2025 , wydatki zaplanowane w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka (z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wynoszą 33.014.319 tys. zł, co stanowi realny wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy budżetowej na 2024 r. o 5,08%.
W projekcie uwzględniony został wzrost nakładów pozwalający na zwiększenie wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych średnio o 5%, celem utrzymania siły nabywczej wynagrodzeń.
Równocześnie, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Nauki z dnia 15 lutego 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 235), wynagrodzenie to zostało podniesione o 30%, co istotnie przełożyło się także na zwiększenie wynagrodzeń nauczycieli akademickich i pracowników naukowych, a także szeregu innych świadczeń w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki, w tym stypendiów doktoranckich.
Ponadto 26 listopada 2024 r. premier Donald Tusk zdecydował o przeznaczeniu jeszcze w 2024 r. kwoty 1,5 mld zł w formie skarbowych papierów wartościowych na dofinansowanie uczelni nadzorowanych przez Ministra Nauki, w tym realizację przez te podmioty inwestycji strategicznych. Równocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich zaległości – Minister Nauki podjął kluczową decyzję dotyczącą Polskiej Akademii Nauk, tj. komunikatem z 16 grudnia 2024 r. ogłosił przyznanie środków finansowych w formie jednorazowego zwiększenia subwencji instytutom naukowym PAN. Łączna kwota wyasygnowana na ten cel wyniosła 100 mln złotych.
Odnosząc się do kwestii zmiany rozporządzenia Ministra Nauki w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej, należy wskazać, że podjęcie decyzji w tym zakresie jest uwarunkowane zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego przedsięwzięcia z budżetu państwa.
Należy zwrócić uwagę, że skutki finansowe zmiany rozporządzenia występowałyby nie tylko w części budżetowej 28 – nauka i szkolnictwo wyższe, której dysponentem jest Minister Nauki, ale również w budżetach wszystkich innych ministrów nadzorujących uczelnie, będących dysponentami części budżetowych odpowiednio:
cz. 21 – gospodarka morska – w odniesieniu do uczelni morskich,
cz. 24 – kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – w odniesieniu do uczelni artystycznych,
cz. 29 – obrona narodowa – w odniesieniu do uczelni wojskowych,
cz. 37 – sprawiedliwość oraz cz. 42 – sprawy wewnętrzne – w odniesieniu do uczelni służb państwowych,
cz. 46 – zdrowie – w odniesieniu do uczelni medycznych.
Ponadto od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące zakaz zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego. Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Należy również pokreślić, że wskazane w ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stawki stypendiów doktoranckich określają wyłącznie wartości minimalne. Podmioty prowadzące szkoły doktorskie mogą ustalać stawki stypendiów doktoranckich na poziomie wyższym niż określone w ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce .
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Nauki
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu