Treść interpelacji
Interpelacja w sprawie wątpliwości dotyczących interpretacji pojęcia "zakładu", na gruncie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska
Interpelacja nr 6514
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wątpliwości dotyczących interpretacji pojęcia "zakładu", na gruncie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska
Zgłaszający: Henryk Szopiński
Data wpływu: 20-11-2024
Ogólna właściwość organów ochrony środowiska została uregulowana w art. 378 Poś, z którego wynika, że organem ochrony środowiska właściwym między innymi w sprawach pozwoleń na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii, jest starosta. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 378 ust. 2a pkt 1 Poś, który stanowi, że marszałek województwa jest właściwy w sprawach przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112).
Pojęcie zakładu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 48 Poś, jako jedna lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalację posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami. Natomiast przez instalację rozumie się w szczególności budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję (art. 3 pkt 6 lit. c Poś). Co istotne, przy ustalaniu właściwości organów ochrony środowiska instalacje powiązane technologicznie, eksploatowane przez różne podmioty, kwalifikuje się jako jedną instalację (art. 378 ust. 2b Poś).
Z ustawowej definicji zakładu nie wynika, że instalacje tworzące zakład muszą być położone na jednej działce ewidencyjnej lub na działkach ewidencyjnych bezpośrednio ze sobą graniczących, jednakże najczęściej teren zakładu jest położony na sąsiadujących ze sobą działkach, do których tytuł prawny ma oczywiście ten sam podmiot.
Niewątpliwie zarówno linie kolejowe, jak również drogi należą do kategorii szczególnych obiektów budowlanych (budowli), których charakterystycznym parametrem jest długość (tzw. obiekty liniowe). To natomiast rodzi wątpliwość, czy sieć kolejowa zarządzana przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA lub drogi publiczne zarządzane przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, stanowią zakłady w rozumieniu wyżej przywołanej definicji Poś, a jeżeli tak, to jakie ma to konsekwencje z punktu widzenia właściwości organu ochrony środowiska. Jeżeli bowiem przyjąć, że wszystkie linie kolejowe w Polsce wchodzą w skład jednego zakładu położonego na obszarze całego kraju, to w myśl art. 378 ust. 2a pkt 1 w zw. z ust. 2 Poś, każda linia, z wyjątkiem tych przebiegających na terenach zamkniętych ustalonych przez ministra obrony narodowej, będzie podlegać właściwemu miejscowo marszałkowi województwa.
Nie sposób jednak nie zauważyć, że przepisy Poś zawierają regulacje, w świetle których zamiarem ustawodawcy był jednak podział kompetencji według kwalifikacji instalacji, również tych o charakterze liniowym, z punktu widzenia przedsięwzięć mogących zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przykładem takiej regulacji jest chociażby art. 378 ust. 2a pkt 4 Poś, w którym mowa jest o marszałku województwa jako organie właściwym w sprawach określonych w art. 237 i art. 362 ust. 1-3 Poś, w zakresie dróg innych niż autostrady i drogi ekspresowe, usytuowanych w miastach na prawach powiatu. Przepis ten byłby zbędny, gdyby wolą ustawodawcy było uznanie, że sieć dróg publicznych stanowi jeden zakład, albowiem wówczas właściwość marszałka wynikałaby zawsze z art. 378 ust. 2a pkt 1 Poś. Przytoczone zapisy wskazują zatem, że na gruncie Poś sieć dróg publicznych w Polsce nie może zostać uznana za jeden zakład, a w konsekwencji – uwzględniając zasadę racjonalności ustawodawcy – brak jest przesłanek, by w odniesieniu do linii kolejowych przyjąć odmienną interpretację.
Wobec powyższego, uprzejmie proszę Panią Minister o odpowiedź na pytanie:
Czy wyłącznie marszałkowie województw są właściwi w sprawach wynikających z Poś, dotyczących linii kolejowych i dróg publicznych, czy też właściwość organu ochrony środowiska należy zawsze ustalać z punktu widzenia kwalifikacji danej linii lub drogi (danego odcinka linii lub drogi), jako przedsięwzięcia mogącego oddziaływać na środowisko?