Interpelacja w sprawie dodatkowych godzin pracy nauczycieli w innych szkołach
Interpelacja nr 6508
do ministra edukacji
w sprawie dodatkowych godzin pracy nauczycieli w innych szkołach
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 20-11-2024
Szanowna Pani Minister,
obecnie polskie szkoły zmagają się z problemem braku nauczycieli, co prowadzi do poważnych trudności w organizacji pracy placówek oświatowych. Szczególnie widoczny jest problem związany z nauczycielami, którzy pracują na pełny etat w jednej szkole, a jednocześnie podejmują dodatkowe godziny w innej placówce. W praktyce nauczyciele ci chętniej wybierają godziny w szkołach dodatkowych, ponieważ dzięki temu mogą korzystać z dodatkowych świadczeń przypisanych do każdego stosunku pracy, takich jak świadczenia urlopowe czy inne formy wsparcia w ramach funduszu świadczeń socjalnych.
Nie kwestionuję potrzeby zatrudniania nauczycieli w kilku szkołach, ponieważ w wielu przypadkach jest to niezbędne. Są sytuacje, w których dyrektorzy muszą znaleźć nauczycieli na kilka godzin z powodu niewielkiej liczby godzin danego przedmiotu w siatce godzinowej albo z przyczyn obiektywnych – na przykład nauczyciele w szkole macierzystej mogą nie być w stanie podjąć dodatkowej pracy z powodu obciążenia obowiązkami lub ograniczeń związanych z nadgodzinami. Takie rozwiązania bywają koniecznością i nie należy ich całkowicie wykluczać.
Jednak istotne jest, aby obowiązujące przepisy nie sprzyjały nadmiernemu preferowaniu takiego modelu pracy, który powoduje, że nauczyciele chętniej podejmują pracę w innych szkołach, zamiast zwiększać zaangażowanie w szkole macierzystej. Mechanizmy prawne nie powinny tworzyć sytuacji, w której taki model pracy jest dogodniejszy lub bardziej opłacalny finansowo, ponieważ odbija się to na jakości pracy w szkole. Zaangażowanie nauczycieli w życie szkoły macierzystej, w tym ich dostępność dla uczniów, rodziców i społeczności szkolnej, jest kluczowe dla podnoszenia jakości edukacji.
Istniejące regulacje, które przestały obowiązywać w wyniku reformy edukacji likwidującej gimnazja, nakładały na nauczycieli obowiązek uzyskania zgody dyrektora szkoły macierzystej na podjęcie dodatkowej pracy w innych placówkach. Być może warto rozważyć powrót do tego rozwiązania lub wprowadzenie innych mechanizmów, które pozwoliłyby zachować równowagę między koniecznością uzupełniania braków kadrowych w różnych szkołach a potrzebą większego zaangażowania nauczycieli w ich głównym miejscu pracy.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania.
1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej monitoruje problem związany z preferowaniem przez nauczycieli dodatkowych godzin pracy w innych szkołach zamiast nadgodzin w szkole macierzystej?
2. Czy Pani Minister rozważa wprowadzenie zmian w przepisach, które umożliwiłyby dyrektorom szkół większy wpływ na decyzje nauczycieli dotyczące podejmowania pracy w innych placówkach?
3. Czy ministerstwo analizuje możliwość przywrócenia przepisu, który wymagał zgody dyrektora szkoły macierzystej na podjęcie pracy w innej szkole?
4. Czy planowane są inne działania lub mechanizmy mające na celu wspieranie szkół w pozyskiwaniu kadry nauczycielskiej, szczególnie w kontekście organizacji nadgodzin w szkołach macierzystych?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź Sekretarz stanu Henryk Kiepura
11.12.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie dodatkowych godzin pracy nauczycieli w innych szkołach
Odpowiedź na interpelację nr 6508
w sprawie dodatkowych godzin pracy nauczycieli w innych szkołach
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 11-12-2024
Szanowny Panie Pośle,
Ministerstwo Edukacji Narodowej nie dysponuje informacjami na temat preferencji nauczycieli do podejmowania dodatkowej pracy w innej szkole zamiast pracy w godzinach ponadwymiarowych, w szkole macierzystej.
Odnosząc się do kwestii dotyczących wpływu dyrektora szkoły na dodatkowe zatrudnienie nauczyciela w innej placówce pragnę zauważyć, że w art. 10 § 1 ustawy Kodeks pracy wyrażona została przez ustawodawcę zasada wolności pracy, którą uzupełniają zasady swobody wyboru pracy oraz nawiązywania stosunku pracy ustanowione w art. 11 K.p. Wyżej wymienione przepisy zawierają normę węższą wobec ogólniejszej, konstytucyjnej zasady, zapisanej w art. 65 Konstytucji RP, która zapewnia każdemu wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. W związku z zamieszczeniem praw, obowiązków i wolności w ustawie konstytucyjnej nie mogą być one zmienione ani uchylone zwykłym ustawodawstwem, stanowią wytyczną polityki gospodarczej i społecznej.
Biorąc powyższe pod uwagę informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej nie planuje wprowadzenia w ustawie – Karta Nauczyciela przepisu, zgodnie z którym do podjęcia dodatkowej pracy przez nauczyciela w innej szkole wymagana byłoby zgoda dyrektora szkoły macierzystej. Nie jest rozważane także wprowadzenie przepisów które umożliwiłyby dyrektorom szkół większy wpływ na decyzje nauczycieli dotyczące podejmowania pracy w innych placówkach.
Należy zauważyć, że zgodnie z obecnym stanem prawnym, na mocy art. 7 ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986) oraz art. 68 ustawy – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.) działalnością szkoły lub placówki kieruje dyrektor, który jest jej przedstawicielem na zewnątrz, przełożonym służbowym wszystkich pracowników szkoły. Dyrektor odpowiada za politykę kadrową w szkole (placówce), w szczególności decyduje w sprawach zatrudniania i zwalniania nauczycieli oraz innych pracowników szkoły lub placówki.
Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu