do ministra spraw zagranicznych
w sprawie działań Ministerstwa Spraw Zagranicznych w związku z informacjami o likwidacji największej szkoły języka polskiego na Białorusi - szkoły języków obcych AKC Most w Brześciu
Zgłaszający: Michał Woś, Dariusz Matecki, Anita Czerwińska, Sebastian Kaleta, Tadeusz Woźniak, Sebastian Łukaszewicz, Mariusz Błaszczak, Piotr Uruski
Data wpływu: 20-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z informacjami o likwidacji największej szkoły języka polskiego na Białorusi – szkoły języków obcych AKC Most w Brześciu zwracam się do Pana Ministra z prośbą o przedstawienie szczegółowych informacji dotyczących działań podejmowanych przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych w tej sprawie.
Białoruski reżim systematycznie prowadzi działania represyjne wymierzone w polską oświatę oraz osoby związane z nauką języka polskiego, w tym nauczycieli, dyrektorów szkół oraz uczniów i ich rodziny.
W szczególności:
- na rodziców i nauczycieli wywierana jest presja, aby przekazywali służbom listy uczniów, co prowadzi do zastraszania i ryzyka represji,
- szkoły zbudowane za polskie środki publiczne zostały zrusyfikowane, a działalność innych placówek – zamknięta,
- wielu nauczycieli i dyrektorów szkół polskich na Białorusi musiało opuścić kraj z powodu prześladowań.
Szkoła AKC Most była kluczowym ośrodkiem nauki języka polskiego i jednym z symboli naszej obecności kulturalnej na Białorusi. Likwidacja tej instytucji wpisuje się w szerszy kontekst represji wobec polskiej mniejszości na Białorusi. W związku z tym działania MSZ w tej sprawie mają kluczowe znaczenie zarówno dla ochrony polskiego dziedzictwa, jak i obrony praw naszych rodaków.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania podjęło Ministerstwo Spraw Zagranicznych w celu ochrony nauczania języka polskiego na Białorusi, w tym wobec likwidacji szkoły AKC Most?
2. Czy MSZ prowadzi monitoring sytuacji osób zaangażowanych w nauczanie języka polskiego na Białorusi, w szczególności tych, które posiadają Kartę Polaka?
3. Czy ministerstwo podjęło interwencję w tej sprawie u władz białoruskich? Jeśli tak, jakie były tego efekty?
4. Czy przewiduje Pan Minister dodatkowe wsparcie dla polskich szkół, nauczycieli i uczniów zmuszonych do opuszczenia Białorusi, np. w postaci stypendiów, wsparcia prawnego lub organizacyjnego?
5. Czy Polska podejmowała działania na forum międzynarodowym (np. w UE, ONZ) w celu nagłośnienia represji wymierzonych w polską mniejszość na Białorusi, w tym w obszarze oświaty?
Z poważaniem
Michał Woś
w sprawie działań Ministerstwa Spraw Zagranicznych w związku z informacjami o likwidacji największej szkoły języka polskiego na Białorusi - szkoły języków obcych AKC Most w Brześciu
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 18-12-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6502 Pana Posła Michała Wosia i in. w sprawie działań Ministerstwa Spraw Zagranicznych w związku z informacjami o likwidacji największej szkoły języka polskiego na Białorusi - szkoły języków obcych AKC Most w Brześciu, uprzejmie informuję, co następuje.
Rząd RP od lat dostrzega problem represji władz białoruskich wobec społeczności polskiej. Ministerstwo Spraw Zagranicznych każdorazowo w kontaktach ze stroną białoruską komunikuje istniejące tematy problematyczne i potrzebę ich rozwiązania. Dotyczy to również kwestii ograniczania praw polskiej mniejszości narodowej, w tym szczególnie w zakresie możliwości nauczania języka polskiego oraz prześladowania jej przedstawicieli. Dotychczasowa praktyka pokazuje jednak, że władze w Mińsku, wbrew oficjalnym deklaracjom, nie są zainteresowane jakimkolwiek dialogiem.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie prowadzi monitoringu sytuacji osób zaangażowanych w nauczanie języka polskiego na Białorusi, pozostaje jednak z nimi w kontakcie i podejmuje działania mające na celu wsparcie ich działalności.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie ma formalnych możliwości by ingerować w decyzje władz białoruskich związane z funkcjonowaniem prywatnych podmiotów gospodarczych na terenie Białorusi. Szkoła AKC MOST była takim podmiotem. MSZ pragnie przypomnieć, iż władze Republiki Białoruś mają charakter daleki od demokratycznego i nie przestrzegają reguł, którymi kieruje się Polska.
Osobom, które opuściły Białoruś Ministerstwo Spraw Zagranicznych ma możliwość udzielania wparcia w drodze dotacji dla organizacji pozarządowych, które są udzielane w drodze konkursu. Istnieje też możliwość przydzielenia stypendiów osobom prześladowanym przez władze białoruskie m.in. w ramach Programu Stypendialnego Rządu RP im. Konstantego Kalinowskiego realizowanego przez Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Program stypendialny pod nazwą ”EU4 Belarus” prowadzi też NAWA (Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej).
Ministerstwo Spraw Zagranicznych wielokrotnie podejmowało działania na forum międzynarodowym w celu nagłośnienia represji wymierzonych w mniejszość polską. Od początku kryzysu politycznego wywołanego sfałszowanymi wyborami prezydenckimi w sierpniu 2020 r. Polska pełni wiodącą rolę w kreowaniu polityki Zachodu, w tym UE, wobec Białorusi. Istotnym aspektem jest tu kwestia informowania zagranicznych partnerów, zarówno w kontaktach dwustronnych, jak i na forum kluczowych organizacji międzynarodowych, o represjach wymierzonych w przeciwników politycznych reżimu, w tym również w przedstawicieli polskiej mniejszości narodowej na Białorusi. Zagadnienie to, z inicjatywy Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP, pozostaje wysoko na agendzie działań wszelkich instytucji międzynarodowych zajmujących się kwestiami praw człowieka.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu