Interpelacja w sprawie zmian w systemie wsparcia pracodawców zatrudniających pracowników młodocianych

Interpelacja w sprawie zmian w systemie wsparcia pracodawców zatrudniających pracowników młodocianych Interpelacja nr 6496 do ministra edukacji, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie zmian w systemie wsparcia pracodawców zatrudniających pracowników młodocianych Zgłaszający: Mariusz Witczak Data wpływu: 20-11-2024 W ciągu kilku ostatnich lat obserwujemy spadek liczby wykwalifikowanych pracowników, którzy są jednym z istotnych filarów gospodarki. Taki stan, szczególnie zauważalny w rzemiośle, może prowadzić do wielu negatywnych skutków. Aby temu zaradzić, niezbędne jest skoncentrowanie się na kształceniu branżowym oraz wsparciu pracodawców, motywującym do przyjmowania uczniów na zajęcia praktyczne. Zajęcia prowadzone w rzeczywistych warunkach zakładów pracy są istotą kształcenia dualnego. Uczniowie, którzy uczestniczą w takim systemie nie tylko zdobywają wiedzę, ale przede wszystkim nabywają cenne doświadczenie, umiejętności zarządzania i kulturę pracy. Aktualny system wsparcia dla przedsiębiorców w tym zakresie jest niewystarczający. Kwota dofinansowania po zakończeniu 3-letniego cyklu kształcenia w żaden sposób nie jest adekwatna do ponoszonych przez pracodawców faktycznie kosztów. Rzemieślnicy oczekują również innych form pomocy, jak chociażby wynagrodzenia za pracę dla osoby zatrudniającej uczniów, tak jak ma to miejsce w przypadku nauczycieli. W rzeczywistości są oni bowiem nauczycielami praktycznej nauki zawodu i ponoszą pełną odpowiedzialność za realizację programu nauczania oraz przygotowanie ucznia do egzaminu. Ponadto niekorzystne wydają się także limity, które powodują, że pracodawcy nie otrzymują refundacji wynagrodzeń i składek ZUS za wszystkich zatrudnionych młodocianych. Wobec powyższego proszę o odpowiedzi na pytania: 1. Czy planowane są zmiany dotyczące podwyższenia kwot dofinansowania kosztów kształcenia pracowników młodocianych oraz uniezależnienie ich wypłaty od wyniku egzaminu? 2. Czy rozważana jest możliwość wypłaty wynagrodzeń za pracę dla pracodawców zatrudniających pracowników młodocianych? 3. Czy planowane są zmiany rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom (Dz. U z 2020 r. poz. 1581), a w szczególności postanowień § 2 ust. 1 pkt 2?

Odpowiedź na interpelację w sprawie zmian w systemie wsparcia pracodawców zatrudniających pracowników młodocianych Odpowiedź na interpelację nr 6496 w sprawie zmian w systemie wsparcia pracodawców zatrudniających pracowników młodocianych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura Warszawa, 10-12-2024 Szanowny Panie Pośle, odpowiadając na Pana interpelację poselską, przedstawiam następujące wyjaśnienia z uprzejmą prośbą o ich przyjęcie. Odnosząc się do pytania dotyczącego planowanych zmian w zakresie podwyższenia wysokości kwot dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników oraz uniezależnienia ich wypłaty od wyniku egzaminu, uprzejmie informuję, że obecnie procedowany przez Senat (druk senacki 202) projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, przewiduje m.in. zmiany w zakresie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników, które dotyczą w szczególności: wprowadzenia nowego modelu dofinansowania polegającego na wypłacie pracodawcy 75% kwoty za ukończenie nauki zawodu u pracodawcy i przystąpienie do egzaminu zawodowego lub egzaminu czeladniczego [1] oraz 25% kwoty za efekt kształcenia w postaci zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, określenia nowych kwot dofinansowania: w przypadku nauki zawodu – do 10 824 zł, w przypadku nauki zawodu prowadzonej w zawodach wskazanych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w prognozie zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego – do 13 394 zł, w przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy – do 340 zł za każdy pełny miesiąc kształcenia, określenia mechanizmu waloryzacji kumulatywnej, który polega na podniesieniu kwot dofinansowania w momencie osiągnięcia średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, ogłaszanego przez GUS w danym roku lub w latach następnych łącznie, na poziomie co najmniej 105, corocznego ogłaszana przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do końca lutego danego roku wysokości kwot dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników, co wyeliminuje wątpliwości interpretacyjne organów przyznających pracodawcom dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników. W odpowiedzi na pytania 2 i 3 dotyczących możliwości wypłaty wynagrodzeń za pracę dla pracodawców zatrudniających młodocianych oraz planowanych zmian w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom [2] , na podstawie uzyskanych informacji z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej [3] uprzejmie informuję. Fundusz Pracy jest państwowym funduszem celowym, którym dysponuje minister właściwy do spraw pracy i służy finansowaniu zadań polegających na promocji zatrudnienia, łagodzeniu skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej, a także wspiera kształcenie zawodowe młodzieży poprzez: dofinansowanie pracodawcom kosztów kształcenia młodocianych pracowników, refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników, finansowanie kosztów przygotowania i przeprowadzenia egzaminu. Zadaniem resortu pracy jest zabezpieczenie środków Funduszu Pracy w planie finansowym Funduszu Pracy na dany rok budżetowy w wysokości prognozowanego zapotrzebowania na wspieranie kształcenia zawodowego. W planie Funduszu Pracy na 2024 r. zarezerwowano kwotę 1 414 599 tys. zł na powyższe trzy formy. Plan Funduszu Pracy na 2024 r. w tym zakresie wzrósł o ponad pół miliarda złotych w porównaniu do planu na 2023 r. Stało się tak głownie w związku ze wzrostem od września 2023 r. minimalnego wynagrodzenia młodocianych pracowników o 3 punkty procentowe czyli do poziomu 8%, 9% i 10% przeciętnego wynagrodzenia dla kolejnych lat nauki, a w przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy – do 7% przeciętnego wynagrodzenia. Refundacja wynagrodzeń młodocianych pracowników finansowana jest właśnie do wysokości ww. minimalnego wynagrodzenia młodocianych pracowników, co w znacznym stopniu przełożyło się na znaczne zwiększenie środków Funduszu Pracy na ten cel. Wzrost wynagrodzenia o 3 punkty procentowe, przy jednoczesnym wzroście wysokości przeciętnego wynagrodzenia, spowodował znaczące podniesienie wynagrodzenia młodocianych pracowników, przy czym należy mieć na względzie, że koszty związane z finansowaniem tej formy będą rosły z każdym rokiem. Wzrost wynagrodzeń młodocianych ma na celu m.in. uatrakcyjnienie ścieżki kształcenia dualnego i zachęcenie uczniów do jej wyboru, co umożliwi im zdobycie kwalifikacji i dobry start w życie zawodowe. Ponadto, przewiduje się, że w kolejnych latach wzrosną także wydatki Funduszu Pracy na dofinansowanie pracodawcom kosztów kształcenia w związku z planowanym podniesieniem stawki dofinansowania oraz zmianą systemu przyznawania pracodawcom tego dofinansowania. Mając na względzie dotychczasowy oraz prognozowany wzrost nakładów Funduszu Pracy na kształcenie zawodowe, nie ma obecnie możliwości wypłaty wynagrodzeń za pracę dla pracodawców, zatrudniających pracowników młodocianych. Należy także zauważyć, że coroczny wzrost środków Funduszu Pracy na wspieranie kształcenia zawodowego zmniejsza jednocześnie pulę środków na podstawowe przeznaczenie środków Funduszu Pracy, jakim są aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu (programy na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej). W 2024 r. zaplanowano na ten cel 3 645 717 zł wobec 1 414 599 zł przeznaczonych na kształcenie zawodowe. W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowany został projekt ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia (nr w wykazie prac UC29). Część przepisów z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom zostało przeniesionych na grunt projektu ww. ustawy, w tym przepis § 2 pkt 2 rozporządzenia określający limit zatrudniania młodocianych pracowników. Pracodawca zatrudniający wyłącznie młodocianych może wystąpić z wnioskiem o zawarcie umowy o refundację dotyczącym maksymalnie 3 młodocianych, a pracodawca zatrudniający także pracowników niebędących młodocianymi może wystąpić z wnioskiem o zawarcie umowy dotyczącym młodocianych w liczbie nieprzekraczającej trzykrotnej liczby zatrudnionych w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy na czas nieokreślony niebędących młodocianymi. W projekcie ustawy zachowano powyższy przepis oraz postanowiono zwiększyć ten limit do maksymalnie trzech młodocianych przypadających na jednego instruktora praktycznej nauki zawodu. Jeżeli np. pracodawca sam będzie spełniał wymagania dla instruktora praktycznej nauki zawodu oraz będzie zatrudniał jednego pracownika również spełniającego powyższe wymagania, będzie mógł uzyskać refundację dla 6 młodocianych, a nie jak do tej pory dla jednego. Rozwiązanie to przyczyni się do zwiększenia liczby potencjalnych miejsc odbywania przygotowania zawodowego dla młodocianych przy jednoczesnym zachowaniu jakości kształcenia w miejscu pracy. Należy podkreślić, że termin wejścia w życie ustawy o rynku pracy (…) został określony na pierwszy dzień miesiąca, następujący po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Projekt ustawy w najbliższych dniach będzie przedmiotem obrad Rady Ministrów. W wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu [1] rodzaj egzaminu uzależniony jest od statusu pracodawcy jako rzemieślnika. W przypadku młodocianego pracownika realizującego przygotowanie zawodowe u pracodawcy będącego rzemieślnikiem, młodociany ten przystępuje do egzaminu czeladniczego. W przypadku młodocianego pracownika realizującego przygotowanie zawodowe u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, młodociany przystępuje do egzaminu zawodowego. [2] Dz. U. z 2020 r. poz. 1581 [3] Pismo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 grudnia 2024 r., znak: BM-II.059.1.679.2024