Interpelacja w sprawie elastyczności systemu pracy nauczycieli oraz niematerialnych czynników wpływających na atrakcyjność zawodu

Interpelacja w sprawie elastyczności systemu pracy nauczycieli oraz niematerialnych czynników wpływających na atrakcyjność zawodu Interpelacja nr 6482 do ministra edukacji w sprawie elastyczności systemu pracy nauczycieli oraz niematerialnych czynników wpływających na atrakcyjność zawodu Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski Data wpływu: 19-11-2024 Szanowna Pani Minister, w ostatnich latach obserwujemy narastający problem niedoboru nauczycieli w polskich szkołach. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w roku szkolnym 2022/2023 liczba nauczycieli zmniejszyła się o 3,6 tys. w porównaniu z poprzednim rokiem, co stanowi spadek o 0,7%. Ponadto, w sierpniu 2024 roku kuratoria oświaty raportowały brak 22 tysięcy nauczycieli, co wskazuje na pogłębiający się kryzys kadrowy. Analizy wskazują, że jednym z czynników wpływających na odchodzenie nauczycieli z zawodu jest brak elastyczności w systemie pracy wynikający z przepisów zawartych w Karcie Nauczyciela. Obecne regulacje ograniczają możliwość korzystania z urlopów w trakcie roku szkolnego, co utrudnia nauczycielom godzenie obowiązków zawodowych z życiem prywatnym i obniża atrakcyjność tego zawodu. Oprócz wynagrodzeń istotne są również inne niematerialne czynniki, na które może wpływać Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz ustawodawca. Należą do nich: uproszczenie i zmniejszenie obciążeń administracyjnych, stworzenie przyjaznego środowiska pracy sprzyjającego współpracy, a także podnoszenie społecznego prestiżu zawodu nauczyciela poprzez kampanie informacyjne i docenianie osiągnięć pedagogicznych. W obliczu prognozowanego pogłębiania się kryzysu kadrowego w edukacji, istnieje pilna potrzeba wprowadzenia zmian mających na celu zwiększenie atrakcyjności zawodu nauczyciela. W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: 1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej dostrzega potrzebę zwiększenia elastyczności systemu pracy nauczycieli, w tym umożliwienia korzystania z urlopów w trakcie roku szkolnego? 2. Czy planowane są prace nad nowelizacją Karty Nauczyciela w celu dostosowania jej przepisów do współczesnych realiów i potrzeb nauczycieli? 3. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu przeciwdziałania niedoborom kadrowym w polskich szkołach oraz zwiększenia atrakcyjności zawodu nauczyciela? 4. Czy ministerstwo przeprowadziło analizy dotyczące przyczyn odchodzenia nauczycieli z zawodu oraz czynników zniechęcających potencjalnych kandydatów do podjęcia pracy w oświacie? Jeśli tak, jakie wnioski wynikają z tych analiz? 5. Czy ministerstwo planuje konsultacje społeczne z nauczycielami oraz przedstawicielami związków zawodowych w celu wypracowania rozwiązań mających na celu poprawę warunków pracy i zatrudnienia w oświacie? 6. Czy ministerstwo dostrzega inne niematerialne rozwiązania, które mogłyby wpłynąć na zwiększenie atrakcyjności zawodu nauczyciela, poza wspomnianymi powyżej? Z wyrazami szacunku Krzysztof Piątkowski Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie elastyczności systemu pracy nauczycieli oraz niematerialnych czynników wpływających na atrakcyjność zawodu Odpowiedź na interpelację nr 6482 w sprawie elastyczności systemu pracy nauczycieli oraz niematerialnych czynników wpływających na atrakcyjność zawodu Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura Warszawa, 10-12-2024 Szanowny Panie Marszałku, odnosząc się do kwestii urlopu wypoczynkowego poruszanych przez Pana Posła w ww. interpelacji, uprzejmie informuję. Na mocy art. 94 ustawy – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. 737 z późn. zm.) rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy - z dniem 31 sierpnia następnego roku. Jednocześnie zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1211), w szkołach zajęcia dydaktyczno-wychowawcze co do zasady rozpoczynają się w pierwszym powszednim dniu września, a kończą w najbliższy piątek po dniu 20 czerwca. Ponadto na podstawie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania – po zasięgnięciu opinii wojewodów i kuratorów oświaty – ogłasza terminy rozpoczęcia i zakończenia ferii zimowych w szkołach na obszarze poszczególnych województw. Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986) nauczycielowi zatrudnionemu w szkole prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego, w której w organizacji pracy przewidziano ferie szkolne, przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze odpowiadającym okresowi ferii i w czasie ich trwania. W tym miejscu należy podkreślić, że szkoła jako instytucja edukacyjna pełni funkcję wychowawczą, kształcącą oraz opiekuńczą. W celu zapewnienia prawidłowej realizacji funkcji szkoły, terminy urlopu wypoczynkowego nauczycieli zostały skorelowane z terminem ferii szkolnych, w czasie których uczniowie nie uczęszczają do szkoły. Tak więc nie jest możliwe żeby nauczyciele szkoły, w której w organizacji pracy przewidziano ferie szkolne, mogli wykorzystywać urlopu wypoczynkowy w dowolnym terminie, w czasie całego roku szkolnego. Jednocześnie pragnę podkreślić, że jednym z priorytetów obecnej polityki oświatowej Rządu RP jest odbudowa prestiżu zawodu nauczycielskiego. Rola społeczna, wymagane kwalifikacje i ustawowy obowiązek cyklicznego potwierdzania rozwoju zawodowego, a także wyzwania stawiane przed nauczycielami - muszą być odzwierciedlone w regulacjach systemowych kształtujących warunki pracy w tym zawodzie. Pierwszym działaniem obecnego Rządu RP podjętym na rzecz nauczycieli było zaplanowanie w ustawie budżetowej na 2024 r. godnej podwyżki wynagrodzenia dzięki czemu nastąpił wzrost wynagrodzeń w bieżącym roku o 30% dla nauczycieli mianowanych i dyplomowanych oraz o 33% dla nauczycieli początkujących. Niezależnie od rekordowych podwyżek płac, Minister Edukacji jest otwarta na szeroki dialog ze środowiskami zainteresowanymi sprawami oświaty, dlatego też mając na uwadze wnioski kierowane do Ministra Edukacji przez nauczycielskie organizacje związkowe i inne środowiska oświatowe o zmianę lub korektę niektórych rozwiązań systemowych dotyczących organizacji i warunków pracy nauczycieli - dostrzegając potrzebę wypracowania propozycji zmian dotychczasowych regulacji, Minister Edukacji zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2024 r. powołała Zespół do spraw pragmatyki zawodowej nauczycieli (Dz. Urz. ME z 2024 r. poz. 32). W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele strony rządowej, organizacji związkowych reprezentatywnych w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z późn. zm.), ogólnopolskich organizacji jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 6 maja 2005 r. o Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz o przedstawicielach Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej (Dz. U. poz. 759 oraz z 2023 r. poz. 1821). Zadaniem Zespołu jest przygotowanie propozycji rozwiązań w zakresie pragmatyki zawodowej nauczycieli. Jednocześnie do wykonywania określonych prac na potrzeby Zespołu powołane zostały grupy robocze: 1) wynagradzania nauczycieli; 2) awansu zawodowego i oceny pracy nauczycieli; 3) odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli; 4) emerytur nauczycieli oraz nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych; 5) kwalifikacji, kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli. Obecnie kończy się cykl spotkań poszczególnych grup roboczych, podczas których analizowane są propozycje zmian regulacji w zakresie obszarów pragmatyki zawodowej nauczycieli, wskazywanych przez uczestników prac. Na grudzień br. zaplanowane zostało posiedzenie plenarne Zespołu, w celu omówienia wniosków z dotychczasowych prac poszczególnych grup roboczych - rekomendacji dotyczących dalszych prac i propozycji nowych rozwiązań. Wtedy też Minister Edukacji wskaże kierunek dalszych działań. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu