Odpowiedź Sekretarz stanu Wiesław Szczepański
8.01.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie utworzenia centrów integracji cudzoziemców w woj. wielkopolskim
Odpowiedź na interpelację nr 6319
w sprawie utworzenia centrów integracji cudzoziemców w woj. wielkopolskim
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański
Warszawa, 08-01-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje o numerach 6203-6207, 6315-6316, 6318-6325 oraz 6270 Pani Poseł Marii Koc w sprawach utworzenia centrów integracji cudzoziemców w poszczególnych województwach, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie warto wyjaśnić, że celem tworzenia centrów integracji cudzoziemców (CIC) jest integracja obywateli państw trzecich legalnie przebywających w Polsce ze społeczeństwem polskim. Zadania CIC można podzielić na dwie kategorie: zadania usługowe i informacyjne. Zadania usługowe polegają na świadczeniu bezpośredniej pomocy cudzoziemcom w rozwiązywaniu problemów związanych z adaptacją oraz w podejmowaniu działań integrujących ze społeczeństwem przyjmującym. Zadania informacyjne mają z kolei na celu dostarczanie informacji na temat różnych form wsparcia integracyjnego oferowanych przez inne instytucje lub organizacje, a także o innych usługach (np. ochrona zdrowia, edukacja), które pozostają w zainteresowaniu i obejmują potrzeby beneficjentów. Idea CIC zakłada przede wszystkim świadczenie w jednym miejscu usług dla cudzoziemców i społeczeństwa przyjmującego, zgodnie z zasadą tzw. „jednego okienka” ( One-Stop-Shop ). Omawiane centra mają również stanowić przestrzeń dla innych inicjatyw dotyczących integracji cudzoziemców.
Prace koncepcyjne nad wypracowaniem modelu integracji cudzoziemców w Polsce zostały podjęte w 2017 r. w ramach projektów realizowanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Przedmiotowe projekty były finansowane z unijnego Funduszu Azylu Migracji i Integracji na lata 2014-2020 (dalej: FAMI). W Polsce ww. funduszem – oraz jego kontynuacją na lata 2021-2027 – zarządza Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA).
Celem FAMI jest przyczynianie się do skutecznego zarządzania przepływami migracyjnymi, a także do wdrażania, wzmacniania oraz rozwijania wspólnej polityki azylowej i imigracyjnej zgodnie z odpowiednim unijnym dorobkiem prawnym, a zarazem przy pełnym poszanowaniu zobowiązań międzynarodowych Unii Europejskiej (UE) oraz Państw Członkowskich, wynikających z instrumentów międzynarodowych, których są stronami.
Obecnie, działania w ramach FAMI są realizowane na podstawie trzech celów szczegółowych:
1) wzmacnianie i rozwijanie wszystkich aspektów wspólnego europejskiego systemu azylowego, w tym jego wymiaru zewnętrznego;
2) wzmacnianie i rozwijanie legalnej migracji do Państw Członkowskich, zgodnie z ich potrzebami gospodarczymi i społecznymi, oraz promowanie skutecznej integracji i włączenia społecznego obywateli państw trzecich oraz przyczynianie się do tej integracji i tego włączenia;
3) przyczynianie się do przeciwdziałania migracji nieuregulowanej, ułatwiając skuteczne, bezpieczne i godne powroty i readmisję, oraz promowanie i przyczynianie się do skutecznej wstępnej reintegracji w państwach trzecich.
W Polsce FAMI wdrażany jest zgodnie z polskim Programem FAMI na lata 2021-2027 (szczegółowe informacje dostępne są pod adresem: https://www.gov.pl/web/dfe-mswia/program-funduszu-azylu-migracji-i-integracji-2021-2027 ). Omawiany program powstał w MSWiA na podstawie wkładów instytucji, konsultacji wewnątrzresortowych i międzyresortowych oraz konsultacji społecznych. Program został zatwierdzony decyzją wykonawczą Komisji Europejskiej z 12 grudnia 2022 r.
Nabór wniosków o dofinansowanie projektów dotyczący sieci CIC wynika z konieczności zrealizowania celów Programu FAMI. W związku z powyższym 29 marca 2024 r. Departament Funduszy Europejskich MSWiA (Instytucja Zarządzająca dla FAMI) ogłosił ograniczony nabór wniosków o dofinansowanie projektów na tworzenie sieci CIC, który został skierowany do 16 Marszałków Województw. W tym miejscu warto wyjaśnić, że środki finansowe na tworzenie CIC są ujęte w polskim Programie FAMI 2021-2027. Alokacja w ramach FAMI (90%), w naborze dotyczącym tworzenia sieci CIC, wynosi 432 520 000 zł, przy czym każdy z Marszałków Województw otrzymał określoną pulę środków.
W wyniku oceny złożonych wniosków, na liście rankingowej umieszczono 11 projektów o łącznej wartości 374 894 601,74 zł, przy dofinansowaniu z FAMI w wysokości 337 405 141,56 zł.
Aktualnie trwa proces ustalania ostatecznego kształtu projektów, które otrzymały dofinansowanie z FAMI. Realizacja omawianych przedsięwzięć rozpocznie się wraz z podpisaniem umów finansowych, natomiast końcowa data nie może przekroczyć 30 czerwca 2029 r.
W wyniku naboru wniosków skierowanego do Marszałków Województw zakłada się utworzenie lub zapewnienie funkcjonowania nie mniej niż jednego CIC w każdym mieście, które było stolicą województwa przed reformą podziału administracyjnego Polski w 1999 r. Efektem ma być utworzenie 49 CIC.
Instytucja Zarządzająca dla FAMI 2021-2027 poinformowała 6 listopada br. wnioskodawców o przyznaniu dofinansowania w ramach przedmiotowego naboru.
W tym miejscu, odnosząc się do wnioskowanych przez Panią Poseł danych dotyczących lokalizacji CIC, uprzejmie informuję, że omawiane centra zostaną zlokalizowane w następujących miejscowościach:
na terenie województwa dolnośląskiego – we Wrocławiu, Wałbrzychu, Legnicy i Jeleniej Górze;
na terenie województwa lubelskiego – w Białej Podlaskiej, Zamościu i Chełmie;
na terenie województwa lubuskiego – w Gorzowie Wielkopolskim i Zielonej Górze;
na terenie województwa małopolskiego – w Krakowie, Tarnowie i Nowym Sączu;
na terenie województwa mazowieckiego – w Warszawie, Siedlcach, Ciechanowie, Radomiu, Płocku i Ostrołęce;
na terenie województwa podlaskiego – w Białymstoku, Łomży i Suwałkach;
na terenie województwa pomorskiego – w Gdańsku i Słupsku;
na terenie województwa śląskiego – w Katowicach, Częstochowie i Bielsku-Białej;
na terenie województwa świętokrzyskiego – w Kielcach;
na terenie województwa wielkopolskiego – w Poznaniu, Koninie, Pile, Lesznie, Kaliszu i Ostrowie Wielkopolskim;
na terenie województwa zachodniopomorskiego – w Szczecinie i Koszalinie.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że projekty dla województw kujawsko-pomorskiego oraz podkarpackiego zostały odrzucone na etapie oceny formalnej, a projekt dla województwa łódzkiego - na etapie oceny merytorycznej. Projekty dla wymienionych województw będą składane ponownie. Natomiast w przypadku województw: opolskiego oraz warmińsko-mazurskiego, w związku z faktem, że utworzenie CIC będzie finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+), wniosków o dofinansowanie nie złożono.
Przedstawiając powyższe, należy podkreślić, że – jak już wskazano powyżej – obecnie trwa ustalanie ostatecznej wersji wniosków i dopiero po podpisaniu umów finansowych informacje, w tym dotyczące lokalizacji CIC, będą ostateczne.
Jednocześnie warto zauważyć, że projekty na tworzenie CIC nie są projektami inwestycyjnymi, tj. nie jest planowana budowa jakichkolwiek obiektów.
Z kolei w nawiązaniu do kolejnych pytań Pani Poseł, pragnę wyjaśnić, że obywatele państw trzecich korzystający z usług CIC, nie będą w nich przebywać, ale będą się do ww. centrów zgłaszać w celu skorzystania ze wsparcia, które CIC oferuje.
Ponadto, należy podkreślić, że otwarcie CIC będzie możliwe po podpisaniu umów finansowych. Każdy z Wnioskodawców określa wielkość grupy docelowej (obywatele państw trzecich) w projekcie oraz sam określa wysokość planowanych do osiągnięcia wskaźników w perspektywie całego okresu trwania projektu, którego końcowa data, jak wskazano powyżej, nie może przekroczyć 30 czerwca 2029 r.
Przewiduje się, że cudzoziemcy sami będą zgłaszali się do CIC i będą mogli korzystać z usług centrów do czasu usamodzielnienia się.
Z poważaniem
z up. Wiesław Szczepański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji