Interpelacja w sprawie podrzucania przez Niemców do Polski migrantów z Afryki

Interpelacja w sprawie podrzucania przez Niemców do Polski migrantów z Afryki Interpelacja nr 6260 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie podrzucania przez Niemców do Polski migrantów z Afryki Zgłaszający: Barbara Bartuś Data wpływu: 15-11-2024 Migracja to realne zagrożenie i nie tylko chodzi o tę nielegalną migrację ze Wschodu, ale głównym problemem jest obecnie migracja z Niemiec, tj. podrzucanie do Polski migrantów przez Niemców. Te przypadki są szczególnie alarmujące w kontekście doniesień o zaangażowaniu niemieckich służb. 9 czerwca bieżącego roku niemiecka policja – bez asysty polskich służb przywiozła w rejon byłego przejścia granicznego w Rosówku grupę sześciu cudzoziemców. Niemieccy funkcjonariusze wskazali migrantom odpowiedni przystanek autobusowy linii nr 241, po czym odjechali. Kolejnym zdarzeniem, jak podała niemiecka gazeta „Süeddeutsche Zeitung”, 15 czerwca bieżącego roku na przejściu granicznym między Frankfurtem nad Odrą a Słubicami doszło do incydentu, w którym niemiecka policja przewiozła pięcioosobową rodzinę z Tadżykistanu na stronę polską. Według relacji świadków funkcjonariusze niemieccy zmuszali migrantów, w tym kobiety, dzieci i mężczyzn, do szybkiego przekroczenia mostu granicznego mimo złych warunków atmosferycznych. Grupa, w której znajdował się nawet zwierzak domowy, przeszła na stronę polską w czasie ulewnego deszczu. Kolejny incydent dotyczy wsi Osinowo Dolne w województwie zachodniopomorskim. Na początku lata niemiecka policja, twierdząc, że działa w ramach procedury readmisji, przewiozła tam rodzinę migrantów z Bliskiego Wschodu (dwie osoby dorosłe i trójkę dzieci) i zostawiła ich na terytorium Polski. Mimo że oficjalne stanowisko niemieckich władz mówiło o błędach proceduralnych lub braku koordynacji, wszystko wskazuje, że funkcjonariusze celowo zaniechali działań, by uniknąć konieczności zajmowania się migrantami na terytorium Niemiec. To działanie ze strony niemieckich służb granicznych stawia pod znakiem zapytania przestrzeganie międzynarodowych przepisów dotyczących ochrony granic oraz praw człowieka. Przedstawione zdarzenia budzą poważne obawy dotyczące suwerenności Polski oraz wskazują na poważne problemy w stosunkach granicznych między Polską a Niemcami, a to wskazuje na wyraźną potrzebę podjęcia zdecydowanych działań w celu ochrony polskich granic oraz zapewnienia, że Polska nie stanie się krajem, na którego terytorium będą podrzucane osoby, których inne państwa nie chcą przyjąć. Oczekuję, że polski rząd podejmie wszelkie możliwe kroki, aby zapewnić poszanowanie naszej suwerenności i niepodległości, której rocznicę odzyskania świętowaliśmy 11 listopada. Biorąc powyższe pod uwagę, zwracam się do premiera rządu Rzeczypospolitej Polskiej z pytaniami: Na jakiej podstawie funkcjonariusze niemieckiej policji mieli prawo przewozić migrantów na polskie terytorium? Jakie działania podjął polski rząd, aby wyegzekwować od Niemiec poważne traktowanie suwerenności Polski? Ilu nielegalnych migrantów w ten sposób trafiło do Polski do tej pory? Jakie były dalsze losy tych osób? W jaki sposób rząd polskiego, suwerennego państwa ma zamiar wyegzekwować od Niemiec poważne traktowanie i nierobienie z naszego terytorium przechowalni dla niechcianych przez Niemcy migrantów?

Odpowiedź na interpelację w sprawie podrzucania przez Niemców do Polski migrantów z Afryki Odpowiedź na interpelację nr 6260 w sprawie podrzucania przez Niemców do Polski migrantów z Afryki Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk Warszawa, 27-01-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 6260 Pani Poseł Barbary Bartuś w sprawie podrzucania przez Niemców do Polski migrantów z Afryki [1] , uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Podstawę prawną regulującą możliwość wjazdu niemieckim policjantom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP) stanowi Umowa między Rządem Republiki Federalnej Niemiec a Rządem Rzeczypospolitej Polskiej o współpracy służb policyjnych, granicznych i celnych z dnia 15 maja 2014 r. [2] oraz Konwencja wykonawcza do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach [3] . Wyrażenie zgody przez jedną ze stron jest wymagane w przypadku prowadzenia operacji pod przykryciem lub obserwacji transgranicznej. Natomiast w sytuacji zdarzeń nagłych, jak np. działania w okolicznościach szczególnego niebezpieczeństwa lub pościgu transgranicznego, jedna strona jest zobowiązana do poinformowania drugiej o takim wydarzeniu. Jednocześnie należy wskazać, że stosownie do art. 36 ust. 2 pkt 5 ww. umowy w ramach realizacji Umowy funkcjonariusze na Terytorium drugiej Strony, uprawnieni są do używania pojazdów służbowych, jednostek pływających lub statków powietrznych, w szczególności korzystania z atrybutów pojazdów uprzywilejowanych. W pragmatyce służbowej Straży Granicznej do przekazywania migrantów do Polski z Niemiec dochodzi na podstawie obowiązujących przepisów prawa i umów międzynarodowych, które regulują wskazaną kwestię w zależności od celu i charakteru pobytu cudzoziemców na terytorium umawiających się stron. Należy w tym miejscu wspomnieć o obowiązującym Porozumieniu z dnia 29 marca 1991 r. o przyjmowaniu osób przebywających bez zezwolenia, którego sygnatariuszami są m.in. Polska i Niemcy, Porozumieniu między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o współpracy w zakresie skutków wynikających z ruchów migracyjnych z dnia 7 maja 1993 r., a także o Protokole z dnia 29 września 1994 r. w sprawie ustalenia technicznych warunków przekazywania osób na granicy pomiędzy RP a RFN. Odrębnym trybem jest przekazywanie cudzoziemców w ramach tzw. porozumienia Dublin III na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca [4] . W trybie ww. rozporządzenia są przekazywani cudzoziemcy, którzy w trakcie swojego pobytu złożyli w Polsce wnioski o ochronę międzynarodową, a następnie wyjechali do innego państwa, np. Niemiec. Po stwierdzeniu przez władze danego państwa (w tym przypadku Niemiec) faktu wcześniejszego złożenia wniosku o ochronę na terytorium RP, wskazane osoby są przekazywane, po stosownych uzgodnieniach, do Polski. We wspomnianym przypadku Polska musi wcześniej uznać, zgodnie z określonymi kryteriami, zasadność wniosku kierowanego przez inne państwo, uznając tym samym swoją odpowiedzialność za kwestię rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. We wszystkich przypadkach przekazywanie następuje w wyznaczonym miejscu i czasie, co pozwala na właściwą reakcję. Należy podkreślić, że aktualna sytuacja, wynikająca z wprowadzenia przez stronę niemiecką tymczasowej kontroli granicznej na odcinku z Polską, spowodowała zmianę sposobu określania przez służby niemieckie statusu cudzoziemca z osoby przebywającej nielegalnie na terytorium Niemiec na osobę niezaakceptowaną na wjazd do Republiki Federalnej Niemiec. Zgodnie z powszechnie obowiązującym prawem, niemieckie służby prowadzące systematyczne kontrole graniczne na granicy polsko-niemieckiej mają prawo do odmowy wjazdu osobom niespełniającym warunków wjazdu, o których mowa w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) . [5] Odnosząc się do przywołanego w interpelacji incydentu dotyczącego przetransportowania niezgodnie z obowiązującymi procedurami grupy cudzoziemców należy wskazać, że polskie służby podjęły natychmiastowe działania, mające na celu wyjaśnienie przedmiotowego zdarzenia. W dniu 18 czerwca 2024 r. Komendant Główny Straży Granicznej gen. dyw. SG Robert Bagan rozmawiał z Prezydentem Policji Federalnej Niemiec dr. Dieterem Romanem. Szefowie obu służb potwierdzili, że działania funkcjonariuszy niemieckiej Policji Federalnej nie odpowiadały przyjętym procedurom dotyczącym przyjmowania i przekazywania osób przez kraje sąsiednie, a sytuacja miała charakter incydentalny. Strona niemiecka wyraziła ubolewanie z powodu zaistniałego zdarzenia. Jak zapewnił Prezydent Policji Federalnej, wszyscy kierownicy inspekcji Policji Federalnej w Niemczech zostali pouczeni o tym, że zaistniałe postępowanie nie ma prawa się powtórzyć. Stanowisko w przedmiotowej sprawie przedstawił również Prezydent Dyrekcji Policji Federalnej Niemiec w Berlinie Carsten Glade, wskazując na niedochowanie ustanowionych procedur przez podległych mu funkcjonariuszy. Z kolei 21 czerwca 2024 r. w Berlinie odbyło się spotkanie, podczas którego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozmawiał m.in. o wspomnianej sytuacji z Minister Spraw Wewnętrznych Niemiec Panią Nancy Faeser, oczekując wyjaśnień i konkretnych deklaracji odnośnie do współpracy na granicy polsko-niemieckiej. Pani Minister przeprosiła za zaistniały incydent i zapewniła, że w przyszłości podobne działania się nie powtórzą. Odnosząc się z kolei do kwestii danych dotyczących migrantów przekazywanych do Polski z Niemiec pragnę wskazać, że od 1 stycznia 2024 r. do 24 listopada 2024 r. z Niemiec do Polski zostało przekazanych 280 cudzoziemców w ramach porozumienia Dublin III i 352 w ramach umowy o readmisji. W zależności od ich statusu prawno-pobytowego i składanych wniosków, cudzoziemcy podlegają na terytorium RP różnym procedurom administracyjnym, które mogą dotyczyć m.in.: przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium Polski. Po przyjęciu wniosku, cudzoziemiec może zostać skierowany do ośrodka recepcyjnego Urzędu do Spraw Cudzoziemców lub strzeżonego ośrodka dla cudzoziemców; wszczęcia postępowania w sprawie o zobowiązanie cudzoziemca do powrotu. Każda ze spraw jest jednak rozpatrywana indywidualnie i nie można przyjąć rutynowego działania wobec wszystkich osób przekazanych do Polski. Z poważaniem z up. Maciej Duszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Skierowaną do Prezesa Rady Ministrów, przekazaną Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem Pana Macieja Berka – Ministra-Członka Rady Ministrów w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, sygn. DSP.INT.4610.1245.2024 [2] Dz. U. poz. 939 [3] Dz. Urz. UE. L 2000 Nr 239, str. 19, z późn zm. [4] Dz. Urz. UE. L Nr 180, str. 31 [5] Dz. Urz. UE. L Nr 77, str. 1, z późn. zm.