Interpelacja w sprawie egzekucji przepisów zakazujących co do zasady wyprzedzania pojazdami powyżej 3,5 t na autostradach i drogach ekspresowych, tzw. wyścigu słoni

Interpelacja w sprawie egzekucji przepisów zakazujących co do zasady wyprzedzania pojazdami powyżej 3,5 t na autostradach i drogach ekspresowych, tzw. wyścigu słoni Interpelacja nr 6236 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie egzekucji przepisów zakazujących co do zasady wyprzedzania pojazdami powyżej 3,5 t na autostradach i drogach ekspresowych, tzw. wyścigu słoni Zgłaszający: Rafał Weber, Andrzej Adamczyk Data wpływu: 14-11-2024 W połowie poprzedniego roku w życie weszły przepisy zakazujące co do zasady wyprzedzania pojazdami powyżej 3,5 tony na autostradach i drogach ekspresowych. Przepis ten miał mocno ograniczyć to niebezpieczne zjawisko. Z moich obserwacji, jak i doświadczeń wielu kierowców faktycznie wynika, iż pierwsze miesiące obowiązywania tego przepisu przyniosły zamierzony skutek. Podróżując drogami szybkiego ruchu odnotowywaliśmy zdecydowany spadek takich manewrów. Dzięki temu płynność jazdy pojazdów osobowych nie była zakłócana i co z tym związane rosło poczucie drogowego bezpieczeństwa. Zresztą, taka idea przyświecała ówczesnemu ministrowi infrastruktury Andrzejowi Adamczykowi. Poprawa bezpieczeństwa drogowego i komfortu jazdy - to cele tej regulacji. Po ponad roku od wejścia w życie tego przepisu odczucie kierowców jest zgoła inne. Co rusz odbieram sygnały o tym, że coraz więcej kierowców pojazdów ciężarowych lekceważy zakaz wyprzedzania na autostradach i drogach ekspresowych. Moje doświadczenia z ostatnich miesięcy są podobne. Często podróżuje zbudowaną za rządów Prawa i Sprawiedliwości S19 między Lublinem, a Sokołowem Młp. i faktycznie widać wyprzedzające się pojazdy ciężkie. A takim niechlubnym przykładem często występującego zjawiska jest odcinek A2 między Łodzią, a Warszawą, na którym to „wyścigi słoni” są niestety normą. I to jest dość powszechne zdanie wśród kierowców korzystających z tej trasy. Kierowcy przypuszczają, że lekceważenie zakazu jest związane z dużo mniejszą liczbą kontroli Policji w tym zakresie. A oczywistym jest, że na egzekucję przepisu wpływ ma obecności na drogach szybkiego ruchu policjantów z drogówki i stosowne karanie za złamanie tego zakazu. W związku z powyższym mam następujące pytania i proszę o szczegółową odpowiedź. 1. Ile mandatów wystawili policjanci za wyprzedzanie pojazdem ciężkim na autostradach lub drogach ekspresowych? Proszę o podanie tej informacji w podziale na miesiące od dnia wejścia w życie zakazu, czyli od 1.07.2023 r. do 31.10.2024 r. 2. Jeżeli mamy do czynienia ze spadkiem liczby wystawionych mandatów w ostatnich miesiącach (porównując okres od lipca do października 2024 r. z okresem od lipca do października 2023 r.) to z czym to jest związane? Czy możemy to połączyć z nieobsadzonymi wakatami w Policji i mniejszą liczbą policjantów oddelegowanych do kontroli drogowych? 3. Za ile wypadków drogowych na autostradach i ekspresówkach w pierwszych 10 miesiącach br. winę poniósł kierowca pojazdu powyżej 3,5 tony? Proszę o porównanie tej liczby do liczby tego samego okresu w latach 2020-2023. 4. Jakie były skutki tych wypadków? Proszę o podanie liczby ofiar śmiertelnych i rannych również w porównaniu do 10 miesięcy poprzednich 4 lat.

Odpowiedź na interpelację w sprawie egzekucji przepisów zakazujących co do zasady wyprzedzania pojazdami powyżej 3,5 t na autostradach i drogach ekspresowych, tzw. wyścigu słoni Odpowiedź na interpelację nr 6236 w sprawie egzekucji przepisów zakazujących co do zasady wyprzedzania pojazdami powyżej 3,5 t na autostradach i drogach ekspresowych, tzw. wyścigu słoni Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 20-12-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 6236 Pana Posła Rafała Webera i Pana Posła Andrzeja Adamczyka w sprawie egzekucji przepisów zakazujących, co do zasady, wyprzedzania pojazdami powyżej 3,5 t na autostradach i drogach ekspresowych, tzw. wyścigu słoni, z uwzględnieniem stanowiska przekazanego przez Komendę Główną Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Odnosząc się do zagadnień podniesionych w wystąpieniu, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że resort spraw wewnętrznych i administracji na bieżąco monitoruje stan bezpieczeństwa w ruchu drogowym i zauważa potrzebę podjęcia niezbędnych działań, zmierzających do dostosowania przepisów prawa do zmieniającej się rzeczywistości. Z uwagi na znaczenie przedmiotowego zagadnienia został powołany międzyresortowy roboczy zespół złożony z przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Infrastruktury oraz MSWiA. Przedstawiciele wskazanych Ministerstw oraz eksperci Prokuratury Krajowej, Komendy Głównej Policji, Inspekcji Transportu Drogowego oraz Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego podjęli skoordynowane działania, mające na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego. Podczas prac zespołu omówiono możliwości związane z penalizacją najcięższych przestępstw komunikacyjnych oraz dokonano analizy nowych rozwiązań prawnych. Istotne jest bowiem stworzenie odpowiednich regulacji, tak aby system eliminowania z ruchu drogowego osób rażąco naruszających przepisy prawa był skuteczny. Efektem prac zespołu są przygotowane propozycje zmian w zakresie przepisów prawa karnego i administracyjnego, mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa na drogach w Polsce poprzez wprowadzenie nowych mechanizmów kontrolnych i edukacyjnych, a także zwiększenie odpowiedzialności za przestępstwa i wykroczenia drogowe. Przedmiotowe propozycje obejmują m.in.: dodanie w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny [1] nowego przestępstwa polegającego na organizowaniu lub uczestniczeniu w nielegalnych wyścigach albo na prowadzeniu pojazdu w sposób rażąco naruszający zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym; dodanie w ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń [2] nowego wykroczenia sankcjonującego zachowanie polegające na celowym wprowadzeniu pojazdu w poślizg (tzw. drift) lub doprowadzenie do utraty styczności z nawierzchnią chociażby jednego z kół pojazdu (jazda na jednym kole); surowszą odpowiedzialność za niestosowanie się do zakazu prowadzenia pojazdu (art. 244 kk ) poprzez: dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów, podwyższoną odpowiedzialność za spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym lub z ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu (kara pozbawienia wolności od 1 do 10 lat), możliwość orzeczenia przepadku pojazdu, podwyższenie dolnej granicy świadczenia pieniężnego z 5 000 do 10 000 złotych (górna do 60 000 złotych); ograniczenie możliwości redukcji punktów na szkoleniu (którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego) do określonych kategorii naruszeń przepisów ruchu drogowego. Ponadto informuję, że zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym [3] , czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie należy do zadań Policji. Należy wskazać, że podniesienie efektywności działań Policji zostało ujęte w zadaniach priorytetowych Komendanta Głównego Policji na latach 2021-2025, które obligują komendy wojewódzkie (Stołeczną) Policji do prowadzenia działań, ukierunkowanych na obszar dopuszczalnej prędkości, bezpieczeństwa pieszych czy też kierowania do służby optymalnej liczby policjantów ruchu drogowego. Odnosząc się do wnioskowanych przez Panów Posłów danych, uprzejmie informuję, że w tabeli poniżej zawarto informacje w zakresie pytania numer 1 niniejszego wystąpienia. Liczba naruszeń ujawnionych przez funkcjonariuszy Policji, zakończonych mandatem karnym, w okresie od 1 lipca 2023 r. do 31 października 2024 r. Naruszenie z art. 92b kw [4] Naruszenie z art. 97 kw [5] Miesiąc/Rok Liczba wykroczeń 2023 r. 2024 r. 2023 r. 2024 r. Styczeń 327 3 Luty 259 5 Marzec 207 7 Kwiecień 270 5 Maj 198 2 Czerwiec 182 4 Lipiec 392 197 13 4 Sierpień 320 193 8 3 Wrzesień 320 190 8 5 Październik 513 222 7 4 Listopad 422 5 Grudzień 187 1 Podsumowanie 2154 2245 42 42 Z kolei dane w zakresie liczby wypadków drogowych, spowodowanych przez kierujących pojazdami powyżej 3.5 t oraz ich ofiar, tj. informacje stanowiące odpowiedź na pytania 3 i 4 niniejszej interpelacji, przedstawiono w poniższej tabeli. Liczba wypadków drogowych oraz ich ofiar spowodowanych przez kierujących pojazdami ciężarowymi pow. 3.5 t na autostradach i drogach ekspresowych w okresie 10 miesięcy 2020-2024 r. Liczba wypadków Liczba zabitych Liczba rannych Miesiąc 2020 2021 2022 2023 2024 2020 2021 2022 2023 2024 2020 2021 2022 2023 2024 Styczeń 0 8 5 6 11 0 2 1 3 2 0 6 9 4 12 Luty 4 3 11 2 6 0 0 0 1 2 5 4 15 2 7 Marzec 6 3 8 4 8 1 1 4 0 5 5 7 14 5 12 Kwiecień 4 3 13 6 8 2 0 2 1 2 4 3 20 9 10 Maj 9 14 9 5 8 0 2 3 1 3 10 16 7 5 11 Czerwiec 11 8 14 17 6 1 2 4 2 2 22 11 18 20 6 Lipiec 5 9 11 14 9 0 1 5 2 1 10 11 9 15 10 Sierpień 11 8 10 5 4 2 0 3 2 2 18 10 13 5 2 Wrzesień 11 8 11 4 8 2 1 1 0 2 20 11 13 5 11 Październik 8 16 9 7 11 1 3 1 1 6 10 23 10 10 28 Podsumowanie 69 80 101 70 79 9 12 24 13 27 104 102 128 80 109 Przedstawiając powyższe pragnę poinformować, odnosząc się zarazem do pytania numer 2, że nie dokonywano analiz w zakresie zależności pomiędzy mniejszą liczbą wystawionych mandatów a liczbą wakatów w pionie ruchu drogowego. Należy wskazać, że w omawianym okresie, średniodobowa liczba policjantów ruchu drogowego skierowanych do służby na drodze była niższa zaledwie o 1%. Jednocześnie podkreślam, że Policja, zwłaszcza komórki organizacyjne właściwe ds. ruchu drogowego, w ramach posiadanych sił i środków, podejmują szereg działań ukierunkowanych na zwalczanie niebezpiecznych zachowań uczestników ruchu drogowego. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 17, z późn. zm., dalej: kk. [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 2119, dalej: kw. [3] Dz. U. z 2024 r. poz. 1251. [4] Naruszenie przez kierującego pojazdem kategorii N 2 lub N 3 zakazu wyprzedzania pojazdu samochodowego na autostradzie i drodze ekspresowej o wyłącznie dwóch pasach ruchu przeznaczonych dla danego kierunku jazdy. [5] Naruszenie przez kierującego pojazdem kategorii N 2 lub N 3 lub zespołem pojazdów o długości ponad 7 m, na autostradzie lub drodze ekspresowej o trzech lub więcej wyznaczonych pasach ruchu na jezdni w jednym kierunku, obowiązku korzystania wyłącznie z dwóch pasów ruchu przeznaczonych dla danego kierunku, znajdujących się najbliżej prawej krawędzi jezdni.