Interpelacja w sprawie krytycznej oceny systemu ewaluacji nauki w Polsce

Interpelacja w sprawie krytycznej oceny systemu ewaluacji nauki w Polsce Interpelacja nr 6116 do ministra nauki w sprawie krytycznej oceny systemu ewaluacji nauki w Polsce Zgłaszający: Ireneusz Raś Data wpływu: 08-11-2024 Kraków, 8.11.2024 r. Szanowny Panie Ministrze, otrzymałem list od środowiska naukowego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum zawierający krytyczną ocenę systemu ewaluacji nauki w Polsce. W piśmie wypunktowano słabe strony obecnego systemu, ale zawarto też szereg rekomendacji, które uzdrowiłyby obecny stan rzeczy. Wśród problemów obecnego systemu w przedstawionym mi piśmie zostały wymienione następujące kwestie: - brak jednoznacznych zasad kwalifikacji do dyscypliny naukowej; - brak zapewnienia reprezentacji różnych specjalności w ramach dyscypliny; - brak związku oceny średniej efektywności naukowej pracownika z kompetencjami do nadawania stopni naukowych przez radę dyscypliny; - system slotowy jako zasadnicze źródło wypaczeń, nadużyć i nieetycznych procederów. Jestem przekonany, że należy wsłuchać się w list wystosowany przez tak zacne grono naukowców i dlatego składam interpelację poselską, w odpowiedzi na którą uprzejmie proszę o odniesienie się do rekomendowanych w nadesłanym piśmie rozwiązań. Dlatego uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na poniższe pytania: Czy jest możliwe całkowite odejście od systemu slotowego w ocenie dorobku naukowego? Czy jest możliwe uwzględnienie zaangażowania dydaktycznego w ocenie kadry badawczo-dydaktycznej oraz zróżnicowanie wartości liczby N pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych o różnym poziomie zaangażowania w dydaktykę? Czy jest możliwe wprowadzenie oceny eksperckiej efektywności i doskonałości naukowej (parametry bibliometryczne nie powinny być podstawą wystawienia eksperckiej oceny końcowej, lecz jednym z jej elementów)? Czy jest możliwe wyłączenie kwestii uprawnień do nadawania stopni naukowych do osobnej oceny, która byłaby niezależna od ewaluacji efektywności naukowej i kategoryzacji dyscyplin? Czy jest możliwe przeprowadzenie od nowa szerokiej dyskusji nad sposobem oceny jednostek (wydziałów, instytutów, kolegiów) z uwagi na obecne nieprawidłowości wynikające z niejednoznaczności przynależności poszczególnych naukowców do danej dyscypliny i duże pole do wypaczeń w tym zakresie? Z wyrazami szacunku Ireneusz Raś Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiedź na interpelację w sprawie krytycznej oceny systemu ewaluacji nauki w Polsce Odpowiedź na interpelację nr 6116 w sprawie krytycznej oceny systemu ewaluacji nauki w Polsce Odpowiadający: minister nauki Dariusz Wieczorek Warszawa, 01-12-2024 Szanowny Panie Pośle, odpowiadając na interpelację w sprawie krytycznej oceny systemu ewaluacji nauki w Polsce i rekomendowanych rozwiązań w tym zakresie, proponowanych przez środowisko naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, uprzejmie przedstawiam poniższe informacje i wyjaśnienia. Przedstawione w piśmie propozycje, jak np. wyłączenie kwestii uprawnień do nadawania stopni naukowych i uniezależnienie ich od oceny działalności naukowej, całkowite odejście od systemu slotowego czy wprowadzenie wyłącznie oceny eksperckiej zostały szczegółowo przeanalizowane w kontekście rozwiązań przyjętych w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa, tj. ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571), zwanej dalej „ustawą” i rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 661). Należy stwierdzić, że rekomendowane rozwiązania stanowią zasadniczą zmianę całego przyjętego w ustawie modelu oceny, a ich wprowadzenie wymagałoby nie tylko zmiany tego aktu prawnego leczy również wydanych na jego podstawie aktów wykonawczych. W związku z powyższym, odpowiadając równocześnie na apel środowiska, by nie wprowadzać gruntownych zmian pod koniec okresu objętego ewaluacją, zaproponowane przez gremia rozwiązania, w tym postulaty Uniwersytetu Jagiellońskiego, rozważane są w odniesieniu do kolejnej ewaluacji jakości działalności naukowej. Podkreślić przy tym należy, że dyskusja ze środowiskiem nad modelem kolejnej ewaluacji, obejmującej lata 2026-2029, nie została zamknięta i nadal trwa. Swoje propozycje w tym zakresie przedstawiła już m.in. Komisja Ewaluacji Nauki czy Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich. Mając świadomość jak istotny jest głos środowiska w określeniu kryteriów i zasad przeprowadzania oceny jakości działalności naukowej, zdecydowano również o ogłoszeniu konkursu, którego przedmiotem będzie opracowanie założeń do przyszłej ewaluacji jakości działalności naukowej. Obecnie trwają w tym zakresie prace organizacyjne. Celem jest opracowanie nowych regulacji dotyczących ewaluacji, tak by zasady i sposób jej przeprowadzenia były znane środowisku przed rozpoczęciem okresu objętego kolejną oceną. Z wyrazami szacunku Dariusz Wieczorek Minister Nauki