Interpelacja w sprawie działań na rzecz rozwoju szkolnictwa zawodowego, w tym kontynuacji projektu branżowych centrów umiejętności

Interpelacja w sprawie działań na rzecz rozwoju szkolnictwa zawodowego, w tym kontynuacji projektu branżowych centrów umiejętności Interpelacja nr 6115 do ministra edukacji w sprawie działań na rzecz rozwoju szkolnictwa zawodowego, w tym kontynuacji projektu branżowych centrów umiejętności Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic Data wpływu: 08-11-2024 Szanowna Pani Ministro, szkolnictwo zawodowe w Polsce cieszy się rosnącym zainteresowaniem. To dobra informacja dla polskiej gospodarki, której tak bardzo brakuje fachowców, profesjonalistów w zawodach kluczowych dla rozwoju państwa polskiego. W polskim systemie oświaty jakiś czas temu pojawiły się branżowe centra umiejętności. Miały to być zaawansowane technologicznie placówki kształcenia, szkolenia i egzaminowania o zasięgu ogólnopolskim, wykraczające poza dotychczasowe tradycyjne modele kształcenia, szkolenia i doskonalenia zawodowego, prowadzące działalność w zakresie jednej z dziedzin zawodowych właściwych dla danej branży. Miały one również prowadzić działalność edukacyjno-szkoleniową, wspierającą współpracę szkół, placówek i uczelni z pracodawcami, jak również działalność innowacyjno-rozwojową upowszechniającą wiedzę i nowe technologie oraz transformację ekologiczną i cyfrową oraz wspierającą realizację doradztwa zawodowego dla uczniów i aktywizację zawodową studentów, doktorantów i absolwentów studiów. W związku z tym, że zgłaszają się do mnie przedstawiciele lubuskich samorządów i przedstawiciele organizacji branżowych zainteresowani uruchomieniem branżowych centrów umiejętności, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Na jakim etapie wdrażania znajduje się aktualnie ta obecna w polskim systemie oświaty forma edukacji? Ile branżowych centrów umiejętności już powstało, a ile jest w trakcie uruchamiania? Czy projekt branżowych centrów umiejętności będzie kontynuowany w następnych latach, tak żeby wypełnić założenia procesu uczenia się przez całe życie zgodnie z ideą Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030? Jeżeli odpowiedź na pyt. 2 jest twierdząca, kiedy zostanie uruchomiony najbliższy nabór wniosków o wsparcie w tworzeniu branżowych centrów umiejętności? Jeżeli odpowiedź na pyt. 2 jest negatywna, jakie alternatywne formy wspierania szkolnictwa zawodowego, w tym jego profesjonalizacji i umożliwienia tej formie szkolnictwa współpracy z przedstawicielami biznesu i świata nauki w zakresie wspierania uczniów oraz aktywizacji zawodowej studentów, doktorantów i absolwentów studiów, planuje uruchomić ministerstwo? Jakie środki ministerstwo planuje przeznaczyć w najbliższych latach na rozwój i profesjonalizację szkolnictwa zawodowego? Z poważaniem dr Anita Kucharska-Dziedzic Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie działań na rzecz rozwoju szkolnictwa zawodowego, w tym kontynuacji projektu branżowych centrów umiejętności Odpowiedź na interpelację nr 6115 w sprawie działań na rzecz rozwoju szkolnictwa zawodowego, w tym kontynuacji projektu branżowych centrów umiejętności Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura Warszawa, 28-11-2024 Szanowna Pani Poseł, odpowiadając na Pani interpelację w sprawie działań na rzecz rozwoju szkolnictwa zawodowego, w tym kontynuacji projektu branżowych centrów umiejętności, przekazuję poniższe informacje. Branżowe centrum umiejętności (dalej: BCU) jest szczególnym rodzajem jednostki oświatowej o ogólnopolskim zasięgu działania, prowadzącej działalność edukacyjno-szkoleniową w zakresie jednej z dziedzin zawodowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 46c ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.- Prawo oświatowe [1] (dalej: ustawa Prawo oświatowe). Ponadto, zadania BCU obejmują prowadzenie działalnościsup>[2] : wspierającej współpracę szkół, placówek i uczelni z pracodawcami, innowacyjno-rozwojowej upowszechniającej wiedzę i nowe technologie oraz transformację ekologiczną i cyfrową, wspierającej realizację doradztwa zawodowego dla uczniów i aktywizację zawodową studentów, doktorantów i absolwentów studiów. Wymogiem warunkującym możliwość założenia branżowego centrum umiejętności jest zawarcie porozumienia między podmiotem zakładającym BCU [3] a organizacją branżową właściwą dla danej dziedziny zawodowej, w celu objęcia BCU wsparciem merytorycznym, kadrowym i organizacyjnym. Na ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania ustawodawca nałożył obowiązek ogłaszania – nie rzadziej niż raz na 5 lat – konkursu mającego na celu wyłonienie branżowych centrów umiejętności tworzących ogólnopolską sieć branżowych centrów umiejętności [4] . W drodze konkursu pn. Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU) realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs), ogłoszonego przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w latach 2022 i 2023, zostały wyłonione BCU, które będą tworzyły ogólnopolską sieć BCU w latach 2023–2028. W kolejnych latach sieć ta będzie rozwijana i uzupełniana o nowe BCU wyłonione w drodze ww. cyklicznych konkursów ogłaszanych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Dotychczas przeprowadzono cztery nabory wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć związanych z tworzeniem sieci BCU. Łącznie w ramach tych naborów wyłoniono 121 instytucji, które utworzą 121 BCU. Dotychczas podpisano 100 umów o objęcie wsparciem przedsięwzięć realizowanych w 79 dziedzinach [5] . Jednocześnie uprzejmie informuję, że w grudniu br. odbędzie się dodatkowy nabór w wyżej wymienionym konkursie. Do Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych [6] zostały dotychczas wpisane 32 BCU, które już funkcjonują lub rozpoczną działalność do 1 września 2025 r. – przedstawia je załącznik „Wykaz BCU_2024-11-24”. W załączniku do obwieszczenia Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. w sprawie ogólnopolskiej sieci branżowych centrów umiejętności na lata 2023–2028 [7] wskazano pierwszą dziesiątkę BCU w ogólnopolskiej sieci, które już rozpoczęły działalność szkoleniową. W województwie lubuskim zostały utworzone dotychczas dwa BCU: Branżowe Centrum Umiejętności Nr 1 Informatyka i Programowanie w Zielonej Górze (nr RSPO 481471, poz. 7 w załączniku Ogólnopolska sieć branżowych centrów umiejętności na lata 2023-2028), Branżowe Centrum Umiejętności Nr 2 Budownictwo Wodne i Melioracje Wodne w Zielonej Górze (nr RSPO 481564). BCU utworzone w ramach konkursu pn. Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU), realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs) i tworzących ogólnopolską sieć branżowych centrów umiejętności, będą finansowane ze środków tego konkursu, z tym, że w przypadku: BCU założonych przed dniem 1 stycznia 2024 r. – nie dłużej jednak niż do 30 września 2025 r., BCU założonych w okresie od 1 stycznia 2024 do 31 grudnia 2024 r. – nie dłużej niż do 30 czerwca 2026 r. Po zakończeniu realizacji projektów finansowanych ze środków KPO, przewiduje się finansowanie publicznych i niepublicznych BCU, utworzonych w ramach KPO i ujętych w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania określającym ogólnopolską sieć publicznych i niepublicznych BCU, w ramach kwoty potrzeb oświatowych, dotacji (w zakresie BCU dotowanych przez JST) oraz budżetów ministrów. Finansowanie BCU w ramach kwoty potrzeb oświatowych będzie odbywało się dwutorowo, tj. planuje się finansowanie naliczane na ucznia objętego branżowym szkoleniem zawodowym w tych BCU oraz odrębnie – finansowanie placówki BCU. Taki system finansowania BCU będzie obowiązywał od 2027 r. W okresie przejściowym (w latach 2025 i 2026) w przypadku samorządów zaplanowano model finansowania hybrydowego, tj. finansowanie w ramach dotacji celowej (tj. dofinansowanie BCU ze środków pochodzących 9 z rezerwy celowej budżetu państwa) udzielanej jednostkom samorządu terytorialnego, z której środki przeznaczone będą na funkcjonowanie zarówno publicznych, jak i niepublicznych BCU i mechanizm podziału kwoty potrzeb oświatowych oparty na konstrukcji ucznia przeliczeniowego (dot. uczniów objętych branżowym szkoleniem zawodowym w tych BCU). Natomiast w przypadku BCU prowadzonych przez ministrów – finansowanie z budżetów ministrów. Biorąc powyższe pod uwagę, w art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw [8] zostały ustalone maksymalne limity wydatków z budżetu państwa na realizację zadań związanych z funkcjonowaniem BCU tworzących ogólnopolską sieć branżowych centrów umiejętności na poziomie: w 2025 r. - 7,9 mln zł, w 2026 r. - 76,8 mln zł. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm. [2] Art. 4 pkt 30a ustawy Prawo oświatowe. [3] BCU może być założone i prowadzone przez jednostkę samorządu terytorialnego albo inną osobę prawną, osobę fizyczną, albo ministra, o którym mowa w art. 8 ust. 7-11 i 13a-14a ustawy Prawo oświatowe. [4] Art. 8a ustawy Prawo oświatowe. [5] Szczegółowe informacje są opublikowane na stronie https://www.frse.org.pl/kpo-bcu-wyniki . [6] https://rspo.gov.pl/ [7] M.P. z 2024 r. poz. 580. [8] Dz. U. poz. 2005, z późn. zm.