Interpelacja w sprawie rozliczenia dowódców Policji odpowiedzialnych za łamanie konstytucyjnych praw obywatelskich w latach 2015-2023

Interpelacja w sprawie rozliczenia dowódców Policji odpowiedzialnych za łamanie konstytucyjnych praw obywatelskich w latach 2015-2023 Interpelacja nr 5991 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie rozliczenia dowódców Policji odpowiedzialnych za łamanie konstytucyjnych praw obywatelskich w latach 2015-2023 Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski Data wpływu: 04-11-2024 Szanowny Panie Ministrze, od 2015 roku opinia publiczna wielokrotnie była świadkiem kontrowersyjnych działań Policji, które wzbudzały obawy o przestrzeganie przez tę instytucję konstytucyjnych praw obywateli i zasad demokratycznego państwa prawa. W artykule „Spowiedź policjanta” opublikowanym w „Gazecie Wyborczej” oraz w doniesieniach mediów opisano liczne sytuacje, w których Policja przekraczała swoje uprawnienia, w tym przypadki stosowania przemocy wobec uczestników pokojowych protestów, zwłaszcza w kontekście strajków kobiet i marszów opozycji. Funkcjonariusze byli wówczas wyposażeni w środki przymusu bezpośredniego, nieadekwatne do sytuacji, co wywołało uzasadnione obawy o stosowanie siły przeciwko obywatelom w sposób niezgodny z Konstytucją RP. Każdy funkcjonariusz Policji, obejmując urząd, składa przysięgę, której fragment brzmi: „Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków policjanta, ślubuję strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia, chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny…”. Słowa te jasno wskazują, że Policja zobowiązana jest stać na straży praw obywatelskich i działać w zgodzie z Konstytucją RP, niezależnie od bieżącej sytuacji politycznej. Niestety, wspomniane wydarzenia, jak również ujawnione przypadki inwigilacji działaczy opozycyjnych i społecznych, podają w wątpliwość apolityczność Policji, która winna być instytucją wolną od jakiegokolwiek politycznego nacisku. Od czasu zmian w strukturach dowódczych Policji w 2015 roku wielokrotnie wskazywano na uległość jej kierownictwa wobec rządzących, co skutkowało sytuacjami, w których Policja była wykorzystywana do działań o charakterze politycznym. W ten sposób, jak wynika z doniesień medialnych, łamano zarówno przysięgę, jak i zasady konstytucyjne, co doprowadziło do kryzysu społecznego zaufania do Policji. Aby przywrócić jej reputację i zapewnić, że Policja działa w imię prawa i na rzecz obywateli, konieczne jest rozliczenie osób odpowiedzialnych za naruszenia oraz przeprowadzenie dokładnego audytu dotyczącego przestrzegania konstytucyjnych zasad i przysięgi przez dowódców tej formacji. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podjęło działania mające na celu ocenę i rozliczenie dowódców Policji, którzy w okresie 2015–2023 mieli związek z działaniami łamiącymi prawa konstytucyjne? Czy ministerstwo przeprowadziło audyt wewnętrzny lub inne postępowania kontrolne mające na celu zidentyfikowanie przypadków przekroczenia uprawnień przez dowódców Policji? Czy ministerstwo posiada wiedzę o przypadkach nieuprawnionej inwigilacji działaczy społecznych, protestujących i opozycji w okresie 2015–2023? Jakie są wyniki tych analiz, a jeśli ich nie ma, czy MSWiA zamierza przeprowadzić taki audyt? Czy istnieją plany ustanowienia niezależnej komisji, która zbada przypadki łamania Konstytucji RP przez dowódców Policji i osoby decyzyjne, i jakie będą kompetencje tej komisji? Jakie kroki podejmuje ministerstwo, aby dowódcy Policji, którzy naruszali prawa obywatelskie, nie pozostali bezkarni? Czy ministerstwo rozważa zmiany przepisów mające na celu ułatwienie rozliczania i pociągania do odpowiedzialności dowódców Policji w sytuacjach naruszeń konstytucyjnych? Czy ministerstwo planuje audyty działań dowódców Policji w kontekście ich wpływu na przestrzeganie przysięgi policyjnej i zobowiązań konstytucyjnych? Ile postępowań dyscyplinarnych i wydaleń ze służby miało miejsce wśród dowódców Policji za łamanie praw obywatelskich w roku 2024 i we wcześniejszych latach, w szczególności od roku 2016? Jakie działania ministerstwo zamierza podjąć, aby zapewnić Policji status instytucji wolnej od wpływów politycznych i chronić ją przed nadużyciami władzy? Jakie inicjatywy ministerstwo zamierza podjąć w celu odbudowy zaufania społecznego do Policji oraz promowania przestrzegania przysięgi policyjnej i obowiązków wynikających z Konstytucji RP? Czy ministerstwo planuje wdrożyć mechanizmy nadzoru nad decyzjami o skierowaniu oddziałów antyterrorystycznych i jakichkolwiek innych na pokojowe demonstracje, aby zapobiec eskalacji przemocy? Z poważaniem Krzysztof Piątkowski Poseł na Sejm RP