Interpelacja w sprawie projektu ustawy z dnia 9 sierpnia 2024 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, znajdującej się pod numerem UD71 w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Interpelacja w sprawie projektu ustawy z dnia 9 sierpnia 2024 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, znajdującej się pod numerem UD71 w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów Interpelacja nr 5987 do ministra zdrowia w sprawie projektu ustawy z dnia 9 sierpnia 2024 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, znajdującej się pod numerem UD71 w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów Zgłaszający: Piotr Uruski Data wpływu: 04-11-2024 Sanok, dnia 4.11.2024 r. Szanowna Pani Minister, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie informacji w zakresie projektu ustawy z dnia 9.08.2024 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, znajdującej się pod numerem UD71. Czy planowane jest wprowadzenie rozwiązań systemowych w zakresie ustalania ryczałtu szpitalnego podstawowego szpitalnego zabezpieczenia, który powinien być kształtowany w oparciu o rzeczywiste wykonanie świadczeń z poprzedniego roku przez świadczeniobiorcę, tj. łącznie z świadczeniami zrealizowanymi ponad limit określony w umowie? Jak wiadomo, rok 2023 był pierwszym po okresie pandemii, kiedy szpitale bez żadnych obostrzeń pandemicznych realizowały świadczenia zdrowotne, często w większej liczbie niż wynikało to z planu świadczeń ustalonego na rok 2023 historycznie w stosunku do roku 2022, co w sposób bezpośredni przekłada się także na wysokość limitów umownych określonych na rok 2024. W konsekwencji powoduje to administracyjne zaniżenie realizowanych świadczeń powodujących u części świadczeniodawców szczególnie zaangażowanych w udzielania świadczeń na rzecz pacjentów z COVID-19 tzw. nadwykonań, które może będą pokryte dopiero w 2025. Czy planowane jest wprowadzenie nowych rozwiązań systemowych w zakresie ustalenia dodatkowego finansowania np. „ryczałtu za gotowość” dla oddziałów szpitalnych wpisanych do wojewódzkiego planu działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne dla danego województwa jako jednostki organizacyjne szpitala wyspecjalizowane w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych dla ratownictwa medycznego w przypadku realizowania świadczeń w trybie całodobowym z wyodrębnionym dyżurem lekarskim. Jak wiadomo, część oddziałów szpitalnych w sieci szpitali ma zapewniać ciągłość udzielania świadczeń w ramach wojewódzkiego planu działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne. Utrzymanie gotowości musi być zapewnione bez względu na liczbę zaopatrzonych pacjentów i udzielonych świadczeń. Dlatego też tzw. gotowość do udzielania świadczeń w ramach systemu PRM powinna być osobno opłacona poza określonymi w umowie z NFZ procedurami. Czy planowane jest wprowadzenie nowych rozwiązań systemowych w zakresie finansowania dodatkowym produktem kontraktowym np. „ryczałtem za gotowość” oddziałów zakaźnych/obserwacyjno-zakaźnych, położniczych/neontologicznych oraz oddziałów dziecięcych/pediatrycznych, niezależnie od wykonywanych procedur medycznych? Podnoszona w punkcie 2 kwestia podobnie odnosi się także do oddziałów zakaźnych, położniczych i dziecięcych, które to oddziały muszą funkcjonować na danym terenie niezależnie od liczby wykonywanych procedur medycznych i przyjmowanych pacjentów. Należy wskazać, iż 10 lipca 2023 r. niemiecki rząd federalny oraz rządy 14 z 16 krajów związkowych uzgodniły podstawy kompleksowej reformy szpitali polegającej na deekonomizacji, tj. w celu odejścia od wynagrodzenia uzależnionego od liczby przypadków zostanie wprowadzone wynagrodzenie za utrzymanie potencjału, co przerwie od dawna krytykowany efekt koła chomika, polegający na generowaniu coraz większej liczby przypadków szpitalnych wyłącznie z powodów ekonomicznych. Zagwarantuje ono, że struktury szpitalne nie będą już dłużej bezpośrednio utrzymywane i zależne od liczby zrealizowanych świadczeń. Dlatego też szpitale otrzymają stałe środki na utrzymanie potencjału, niezależnie od rzeczywistego korzystania z ich świadczeń. W przypadku stacjonarnej opieki nad dziećmi i położnictwa zapewniono już odpowiednie finansowanie, niezależne od liczby przypadków. W ramach reformy planuje się również, że obszary pediatrii, położnictwa, opieki nad pacjentami z udarem mózgu, traumatologii specjalistycznej, intensywnej terapii i ratownictwa medycznego otrzymają dodatkowe finansowanie. Całkowite refinansowanie opieki w szpitalach pozostaje nienaruszone. W przyszłości koszty personelu związane z opieką przyłóżkową będą nadal refinansowane z budżetu na opiekę w poszczególnych szpitalach, zgodnie z zasadą zwrotu kosztów. (źródło: Raport w sprawie ustalenia taryf świadczeń Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji 61/152) Czy planowane jest wprowadzenie nowych rozwiązań systemowych w zakresie pomocy finansowej państwa dla zadłużonych podmiotów leczniczych, np. poprzez wprowadzenie jednorazowej abolicji dla zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powstałych z uwagi na nadzwyczajny wzrost kosztów udzielania świadczeń, spowodowanych wzrostem najniższego wynagrodzenia zasadniczego określanego przepisami ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, tj. umorzenia nieopłaconych składek za okres od dnia 1 lipca 2022 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. oraz należnych od nich odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnień, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego? Jak czytamy w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt K 4/17: Pkt 170 - W ocenie TK, przeprowadzona powyżej analiza obowiązującego stanu prawnego i jego ewolucji daje podstawę do sformułowania tezy, że ciągłe i powszechne pojawianie się w wynikach finansowych s.p.z.o.z. straty netto, prościej ujmując: stałe narastanie zadłużenia tych zakładów, nie jest li tylko skutkiem nieudolności, braku profesjonalizmu czy należytej staranności osób zarządzających tymi zakładami i nadzorujących je, lecz ma także przyczyny obiektywne, zewnętrzne. Wpływają one na zwiększenie kosztów niezależnie od najwyższej nawet staranności dyrektorów zakładów i sprawujących nad nimi nadzór j.s.t. Zdaniem TK, „strata netto na działalności leczniczej” zakładu może powstać niezależnie od właściwego planowania, prawidłowej organizacji i zachowania wymaganej dyscypliny budżetowej. Przedstawianie przez Radę Ministrów – w uzasadnieniu projektu u.d.l. i jej nowelizacji – kolejnych, stosunkowo wysokich kwot dofinansowania dla s.p.z.o.z. uzasadnia tezę o stałych niedoborach finansowych systemu ochrony zdrowia w Polsce. Niedobory te są znane ustawodawcy i – wbrew stanowisku Sejmu i Prokuratora Generalnego – ich przyczyny leżą nie tylko po stronie s.p.z.o.z., lecz także mają charakter systemowy. Pkt 171 - Jak wyżej wykazano, ich źródłem jest wadliwość mechanizmu finansowania świadczeń przez NFZ, przy czym ma ona zarówno charakter ilościowy (nie wszystkie udzielone świadczenia są „uznawane” i rozliczane przez NFZ we właściwym terminie), jak i jakościowy (NFZ płaci za poszczególne świadczenia mniej, niż wynosi ich aktualny koszt wynikający ze stosowania przez s.p.z.o.z. obowiązujących przepisów, co zwykle wiąże się z podniesieniem jakości świadczeń). Pkt 162 - TK zwraca uwagę, że obecna sytuacja nie powinna stanowić zaskoczenia, jeśli uwzględni się doświadczenia z całego okresu funkcjonowania systemu zasadniczo opierającego się na dwóch aktach prawnych: ustawie o działalności leczniczej (poprzednio: ustawa o zakładach opieki zdrowotnej) i ustawach o świadczeniach opieki zdrowotnej. Trybunał przypomina konsekwencje wprowadzenia ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw i ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 45; tzw. ustawa 203), która gwarantowała podwyższenie wynagrodzenia personelu medycznego. Wyprowadzenie placówek z długów wymagało rozwiązania systemowego. Była nim ustawa z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 78, poz. 684, ze zm.), która – najogólniej ujmując – przyznała jednorazową pomoc publiczną na spłatę zobowiązań powstałych w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2004 r. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy istotna jest ocena tej ustawy oddłużeniowej dokonana przez TK w postanowieniu z 9 czerwca 2010 r., sygn. SK 32/09 (OTK ZU nr 5/A/2010, poz. 55). Podzielając argumenty zawarte w uzasadnieniach projektów ustawy, TK uznał, że jednorazowa restrukturyzacja finansowa była konieczna, ponieważ „sytuacja finansowa publicznych zakładów opieki zdrowotnej (dalej: ZOZ), których zobowiązania wymagalne na koniec września 2004 r. sięgały niemal 6 mld zł, «wymaga podjęcia pilnych działań zmierzających do poprawy gospodarki finansowej i wprowadzenia mechanizmów uniemożliwiających dalsze niekontrolowane narastanie zobowiązań w przyszłości»”. Czy minister zdrowia po 1 lipca 2022 r. na podstawie art. 31ha ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, t.j.) zlecał prezesowi Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji sporządzenie analizy dotyczącej zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej w związku z nadzwyczajnym wzrostem kosztów udzielania tych świadczeń oraz przygotowanie raportu w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej zawierającego stosowne rekomendacje? Proszę o udzielenie informacji w zakresie taryfikowanych świadczeń szpitalnych, tj. które grupy JGP po 1 lipca 2022 r. były objęte raportem w sprawie ustalenia taryf świadczeń Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji i zostały po tym terminie zmienione. Proszę o udzielenie informacji: Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje jakieś rozwiązania w zakresie oddłużenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, a jeśli tak, to jakie będą przeznaczone na to środki finansowe, jaka jest perspektywa czasowa ich uruchomienia? Z poważaniem dr Piotr Uruski Poseł na Sejm RP