Interpelacja w sprawie nielegalnie modyfikowanych rowerów elektrycznych
Interpelacja nr 5946
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie nielegalnie modyfikowanych rowerów elektrycznych
Zgłaszający: Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 01-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
cieszę się, że ministerstwo dostrzega znaczenie i potrzebę rozwoju transportu rowerowego. Jednym z pilnych problemów, wymagających działań legislacyjnych, jest kwestia bezpieczeństwa rowerów elektrycznych, które w ostatnich latach zyskały znacząco na popularności. Wiele z nich jest bowiem z technicznego punktu widzenia pokraczną hybrydą między zwykłym rowerem a rowerem elektrycznym.
Według badania zrealizowanego przez Santander Leasing, którego wyniki opublikowano w lipcu 2024 r. wśród ogółu Polaków jedna dziesiąta badanych deklaruje, że posiada własny rower elektryczny. Nieco mniejszy odsetek badanych (9%) korzysta z wypożyczalni, natomiast cztery piąte badanych nigdy nie korzystało z roweru elektrycznego. Jednak coraz częściej osoby zajmujące się transportem rowerowym z ramienia samorządów zwracają uwagę na konstrukcję takich rowerów. Zauważalnym problemem z perspektywy bezpieczeństwa ruchu drogowego są nielegalnie zmodyfikowane albo fabrycznie wyprodukowane w takiej formie „rowery” o nietypowej konstrukcji napędu lub logice działania wspomagania elektrycznego. Prawidłowy i legalny rower wspomagany elektrycznie jest bowiem zawsze właśnie wspomagany, co oznacza, że silnik działa tylko jako wsparcie pedałowania oraz odcina zasilanie po przekroczeniu prędkości 25 km/h. Taki mechanizm jest niezależny od mocy silnika, parametrów baterii etc.
Ogranicznik do 25 km/h jest wymogiem obowiązującym od ponad dekady na terenie całej Unii Europejskiej. Osiągnięcie wyższej prędkości wymaga przy tym włożenia dużego wysiłki fizycznego lub odpowiednich warunków terenowych (np. jazda z górki). Realnie przekroczenie i utrzymanie na dłuższym odcinku prędkości wyższej niż 30 km/h raczej nie występuje. Rower elektryczny nie jest więc zauważalnie szybszy od zwykłego roweru (czasami wprost przeciwnie, bo jest cięższy), a jego zalety wynikają przede wszystkim z mniejszego wysiłku oraz łatwości w utrzymaniu jednostajnego tempa.
Niepokój budzi pojawienie się „rowerów” posiadających dodatkową manetkę uruchamiającą silnik. W takim wypadku silnik elektryczny może być jedynym źródłem zasilania, a nie tylko wspomaganiem. Zazwyczaj jest to połączone ze zdjęciem, o ile kiedykolwiek był, ogranicznika odcinającego wspomaganie przy 25 km/h. Taki sprzęt powinien być formalnie zakwalifikowany jako motorower, posiadać rejestrację i nie może poruszać się po drogach dla rowerów. Niestety, ze względu na relatywną nowość tego zjawiska, nie podlega ono obecnie aktywnej kontroli służb mundurowych. Jednocześnie trudno zauważyć je na pierwszy rzut oka (choć są już pilotażowe programy pozwalające na wykrycie braku limitera, dużo łatwiejsza do wykrycia jest też kwestia manetki i zmiany logiki zasilania elektrycznego).
Występuje jednak zasadnicza różnica w korzystaniu z takiego nielegalnie zmodyfikowanego pojazdu: rozpędza się on bardzo gwałtownie, szybko osiąga i utrzymuje prędkości rzędu 40-50 km/h, a przy tym ma masę większą nawet niż standardowy rower elektryczny. Zapewne to właśnie te zalety powodują, że takie rozwiązanie jest chętnie wykorzystywane przez kurierów rowerowych pracujących na aplikacjach mobilnych. Niestety przedsiębiorstwa zajmujące się organizacją przejazdów kurierów uważają, że odpowiedzialność za pojazd spoczywa wyłącznie na użytkownikach końcowych, czyli na kurierach.
W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Infrastruktury z następującymi pytaniami:
1. Czy ministerstwo dysponuje danymi pozwalającymi oszacować skalę nielegalnego modyfikowania rowerów, by służyły jako rowery elektryczne? Jeśli tak – proszę o podanie tych danych. Jeśli nie – jakie działania są podejmowane, by sporządzić takie estymacje?
2. Jakie działania ministerstwo podejmuje w celu usprawnienia i zwiększenia poziomu egzekwowalności już obowiązujących przepisów w tym zakresie?
3. Jakie działania ministerstwo planuje w zakresie szkolenia funkcjonariuszy i funkcjonariuszek służb mundurowych, aby potrafili wykrywać i reagować na przypadki nielegalnego modyfikowania rowerów?
Z poważaniem Franciszek Sterczewski
Odpowiedź Sekretarz stanu Czesław Mroczek
28.01.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie nielegalnie modyfikowanych rowerów elektrycznych
Odpowiedź na interpelację nr 5946
w sprawie nielegalnie modyfikowanych rowerów elektrycznych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 28-01-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 5946 [1] Pana Posła Franciszka Sterczewskiego w sprawie nielegalnie modyfikowanych rowerów elektrycznych , w oparciu o stanowisko Komendy Głównej Policji (KGP), uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie pragnę poinformować, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie dysponuje danymi pozwalającymi oszacować skalę nielegalnego modyfikowania rowerów. Natomiast zakres warunków technicznych przedmiotowego pojazdu określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia [2] .
Należy wskazać, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym [3] czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem oraz jego kontrolowanie należy do zadań Policji.
Przedmiotowa ustawa reguluje prawa i obowiązki kierującego rowerem, definiując jednocześnie pojęcie roweru, zgodnie z którym rowerem jest pojazd o szerokości nieprzekraczającej 0,9 m poruszany siłą mięśni osoby jadącej tym pojazdem. Rower może być wyposażony w uruchamiany naciskiem na pedały pomocniczy napęd elektryczny zasilany prądem o napięciu nie wyższym niż 48 V o znamionowej mocy ciągłej nie większej niż 250 W, którego moc wyjściowa zmniejsza się stopniowo i spada do zera po przekroczeniu prędkości 25 km/h.
Kierujący rowerem jest zobowiązany korzystać z drogi dla rowerów, drogi dla pieszych i rowerów lub pasa ruchu dla rowerów, jeżeli są one wyznaczone dla kierunku, w którym się porusza lub zamierza skręcić. Kierujący rowerem, korzystając z drogi dla pieszych i rowerów, jest zobowiązany zachować szczególną ostrożność i ustępować pierwszeństwa pieszemu. Zasady korzystania przez kierującego rowerem z drogi dla pieszych oraz jezdni również regulują przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Odnosząc się do kwestii szkoleń informuję, że w ofercie doskonalenia zawodowego dla funkcjonariuszy Policji jest uwzględniony kurs specjalistyczny w zakresie ruchu drogowego. W programie kursu zawarto treści dotyczące m.in. podstawowych przepisów ruchu drogowego, wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji, kontroli transportu drogowego, kontroli stanu technicznego pojazdów, kierowania ruchem drogowym czy też zapewnienia bezpieczeństwa podczas interwencji wobec osób poruszających się pojazdami. Aktualnie nie są planowane dodatkowe szkolenia dla funkcjonariuszy w zakresie ujawniania nieprawidłowości w stanie technicznym rowerów elektrycznych.
Niemniej w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości związanych z budową (stanem technicznym) pojazdu, funkcjonariusze podejmują przewidziane prawem środki.
Jednocześnie KGP wskazała, że rozwiązania problemu, o którym mowa w wystąpieniu Pana Posła, należy upatrywać nie tylko w działaniach policjantów ruchu drogowego czy też strażników gminnych (miejskich), którzy również posiadają uprawnienia do kontroli kierujących rowerami, ale przede wszystkim w zwiększeniu nadzoru nad rynkiem i wprowadzaniem do ruchu pojazdów, niespełniających wymaganych przepisami prawa warunków technicznych.
Pragnę również wskazać, że Policja nie gromadzi danych odnoszących się do liczby ujawnionych naruszeń przez kierujących przedmiotowymi pojazdami oraz ich udziału w ewentualnych zdarzeniach drogowych.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] skierowaną do Ministra Infrastruktury, przekazaną zgodnie z właściwością do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, pismem Pana Stanisława Bukowca – Sekretarza Stanu w Ministerstwie Infrastruktury, o sygn. DTD-4.054.8.2024
[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 502, z późn. zm.
[3] Dz. U. z 2024 r. poz. 1241