Interpelacja w sprawie nierównego traktowania emerytów w zależności od źródła otrzymywania świadczeń emerytalnych i rentowych w kontekście możliwości dodatkowego zarobkowania po 65. roku życia emerytów i rencistów mundurowych

Interpelacja w sprawie nierównego traktowania emerytów w zależności od źródła otrzymywania świadczeń emerytalnych i rentowych w kontekście możliwości dodatkowego zarobkowania po 65. roku życia emerytów i rencistów mundurowych Interpelacja nr 5868 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie nierównego traktowania emerytów w zależności od źródła otrzymywania świadczeń emerytalnych i rentowych w kontekście możliwości dodatkowego zarobkowania po 65. roku życia emerytów i rencistów mundurowych Zgłaszający: Andrzej Gut-Mostowy Data wpływu: 28-10-2024 Szanowna Pani Minister, emeryci i renciści otrzymujący świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), którzy przekroczyli wiek 65 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet, mogą dorabiać bez ograniczeń finansowych. Natomiast emeryci i renciści tzw. mundurowi podlegają ograniczeniom w dodatkowym zarobkowaniu na zasadach obowiązujących ubezpieczonych w ZUS przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Zwracam się z prośbą o wyjaśnienie nierówności w traktowaniu emerytów, wynikających z różnic w zasadach dodatkowego zarobkowania po osiągnięciu 60. i 65. roku życia w zależności od źródła otrzymywania świadczenia emerytalnego. Emeryci pobierający świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) mogą dorabiać bez ograniczeń po ukończeniu 60. i 65. roku życia, podczas gdy emeryci mundurowi, mimo osiągnięcia tego samego wieku, wciąż podlegają ograniczeniom co do dodatkowych dochodów. Sytuacja ta budzi poczucie niesprawiedliwości i rodzi pytania o zasadność różnicowania zasad zarobkowania w zależności od systemu ubezpieczeń. W praktyce prowadzi to do nierównego traktowania emerytów, którzy, pomimo osiągnięcia wieku, po którym powinni móc swobodnie zwiększać swoje dochody, są ograniczani w swoich możliwościach ze względu na specyfikę systemu świadczeń, z którego otrzymują emeryturę. W związku z tym uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania: 1. Różnice w zasadach dorabiania: Jakie są konkretne różnice w przepisach dotyczących dorabiania między emerytami i rencistami otrzymującymi świadczenia z ZUS a emerytami i rencistami mundurowymi? Jakie są podstawy prawne tych różnic? 2. Uzasadnienie różnic: Jakie są uzasadnienia dla utrzymywania takich różnic w traktowaniu emerytów i rencistów? Czy istnieją szczególne powody, dla których emeryci mundurowi są poddawani bardziej restrykcyjnym ograniczeniom w dorabianiu? 3. Czy ministerstwo dokonało analizy wpływu obecnych ograniczeń na sytuację finansową emerytów mundurowych, którzy po osiągnięciu 60. i 65. roku życia chcieliby dorabiać, lecz są ograniczani przepisami? Czy przeprowadzono analizy dotyczące wpływu tych przepisów na ich standard życia? 4. Czy przewidywane są zmiany legislacyjne mające na celu ujednolicenie przepisów dotyczących zarobkowania przez emerytów bez względu na źródło ich świadczenia emerytalnego, aby zapewnić równe traktowanie wszystkim obywatelom? Jeśli tak, to jakie są planowane działania w tym kierunku? Zwracam się z prośbą o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania oraz o przedstawienie planowanych działań mających na celu eliminację ewentualnych nierówności. Uważam, że równe traktowanie wszystkich emerytów i rencistów, niezależnie od źródła otrzymywania świadczeń, jest kluczowe dla budowania zaufania obywateli do systemu emerytalnego i instytucji państwowych. Z poważaniem Andrzej Gut-Mostowy

Odpowiedź na interpelację w sprawie nierównego traktowania emerytów w zależności od źródła otrzymywania świadczeń emerytalnych i rentowych w kontekście możliwości dodatkowego zarobkowania po 65. roku życia emerytów i rencistów mundurowych Odpowiedź na interpelację nr 5868 w sprawie nierównego traktowania emerytów w zależności od źródła otrzymywania świadczeń emerytalnych i rentowych w kontekście możliwości dodatkowego zarobkowania po 65. roku życia emerytów i rencistów mundurowych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Paweł Bejda Warszawa, 05-05-2025 Szanowny Panie Marszałku, odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pana Posła Andrzeja Guta-Mostowego w sprawie nierównego traktowania emerytów w zależności od źródła otrzymywania świadczeń emerytalnych i rentowych w kontekście możliwości dodatkowego zarobkowania po 65. roku życia emerytów i rencistów mundurowych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji. Wojskowy system emerytalny oparty jest na całkowicie innych zasadach niż powszechny system ubezpieczeń społecznych. Żołnierz zawodowy otrzymuje świadczenie z budżetu państwa. W przypadku osób powołanych przed 1 stycznia 1999 r. emerytura wojskowa przysługuje bez względu na wiek osoby ubiegającej się o świadczenie po 15 latach służby i jej podstawę stanowi uposażenie na ostatnio zajmowanym stanowisku. Natomiast, osoby powołane po raz pierwszy do zawodowej służby wojskowej po dniu 31 grudnia 2012 r. muszą posiadać co najmniej 25 lat służby wojskowej. Podstawę emerytury dla tych osób stanowi średnie uposażenie żołnierza należne przez okres kolejnych 10 lat kalendarzowych. W przypadku osoby pobierającej emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje ona po ukończeniu wskazanego w ustawie wieku (wynoszącego odpowiednio 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn), a wysokość emerytury zależy od zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym składek podzielonych przez średnie dalsze trwanie życia według aktualizowanych corocznie tabel. W obu systemach funkcjonuje zasada, która daje prawo osobom osiągającym dodatkowy przychód pracować bez zawieszenia i zmniejszenia świadczenia. W systemach zaopatrzeniowych służb mundurowych dotyczy to świadczenia emerytalnego wynoszącego 75% podstawy wymiaru, a w systemie powszechnym - osób, które ukończyły wiek 60 lat – kobieta, 65 lat – mężczyzna. Świadczenie w wysokości 75% podstawy wymiaru osiągają żołnierze zawodowi w przedziale wiekowym 40-50 lat, w zależności od warunków pełnionej przez nich służby. Szczegółowe zasady rozliczania wojskowych świadczeń emerytalno-rentowych z tytułu osiąganych przychodów określają art. 40, 40a i 40b ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2025 r., poz. 305). W myśl powyższych regulacji prawnych w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, emerytura lub renta inwalidzka ulega zmniejszeniu na zasadach określonych w przepisach art. 104 ust 1a-6, ust. 8 pkt 1 i 2 oraz ust. 9 i 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1631 ze zm.), nie więcej jednak niż 25% wysokości tej emerytury lub renty inwalidzkiej. Wysokość limitów przychodów po przekroczeniu, którego następuje zmniejszenie wojskowych świadczeń emerytalnych określają przepisy powszechne. W przypadku osiągnięcia 70% przeciętnego wynagrodzenia, ale nie więcej niż 130% przeciętnego wynagrodzenia świadczenie podlega zmniejszeniu do kwoty przekroczenia, jednak nie więcej niż o 25% pobieranego świadczenia. W przypadku osiągnięcia przychodu powyżej 130% przeciętnego wynagrodzenia kwota wojskowej emerytury lub renty inwalidzkiej ulega zmniejszeniu o 25% jej wysokości, podczas gdy w systemie powszechnym podlega ona zawieszeniu. Jedynie osiąganie przychodów do wysokości 70% przeciętnego wynagrodzenia nie skutkuje zmianą wysokości pobieranych świadczeń - zarówno w systemie powszechnym, jak i wojskowym systemie emerytalnym. Przepisu art. 104 ust. 10 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie stosuje się wobec osób, których emerytura stanowi 75% podstawy jej wymiaru bez uwzględnienia podwyższenia z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą oraz wobec osób pobierających rentę inwalidzką z tytułu inwalidztwa powstałego wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Emeryci wojskowi otrzymujący emeryturę w maksymalnej wysokości i renciści pobierający wojskową rentę inwalidzką z tytułu inwalidztwa uprawniającego do świadczeń odszkodowawczych mogą pracować i osiągać z tego tytułu przychody. Ze względu na wymienione różnice systemowe nie jest możliwa pełna analogia zastosowanych rozwiązań. Niemniej jednak, emeryci wojskowi z adekwatnie długim stażem służby mają zapewnioną możliwość zarobkowania i osiągania dodatkowych przychodów bez zmniejszenia wysokości emerytury, podobnie jak osoby opłacające składki na ubezpieczenie społeczne i korzystające z uprawnień emerytalnych po ukończeniu odpowiednio 60 lub 65 lat. Z wyrazami szacunku Paweł BEJDA