Interpelacja w sprawie środków higieny osobistej w szkołach

Interpelacja w sprawie środków higieny osobistej w szkołach Interpelacja nr 5841 do ministra edukacji w sprawie środków higieny osobistej w szkołach Zgłaszający: Agnieszka Hanajczyk Data wpływu: 28-10-2024 Szanowna Pani Ministro, w rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 13 czerwca 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach niestety nie pojawia się wprost zapisany punkt o środkach higieny menstruacyjnej. Wiem, że temat walki z wykluczeniem menstruacyjnym jest Pani Ministrze bardzo bliski. Niestety doświadczenie pokazuje, że mimo Pani wypowiedzi o otwartym charakterze tego katalogu bywa, a nawet wydaje się to praktyką dość powszechną, że gminy nie dokonują zakupów podpasek czy też wkładek higienicznych. Regionalne izby obrachunkowe, choć też nie była to jednolita linia interpretacyjna, potrafiły kwestionować takie wydatki. Stąd obawy samorządów o prawidłowość wydatkowania pieniędzy publicznych. Czy ministerstwo planuje nowelizację tego rozporządzenia? Czy jest szansa, że środki higieny menstruacyjnej znajdą się wprost wpisane do obowiązkowego wyposażenia szkół? Jestem pewna, że ten temat rozpatrzy Pani Minister z pełną otwartością.

Odpowiedź na interpelację w sprawie środków higieny osobistej w szkołach Odpowiedź na interpelację nr 5841 w sprawie środków higieny osobistej w szkołach Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 25-11-2024 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Pani Agnieszki Hanajczyk, Posłanki na Sejm RP w sprawie środków higieny osobistej w szkołach. Szanowna Pani Posłanko, 13 czerwca 2024 r. Minister Edukacji podpisała nowelizację rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach [1] , która podkreśliła dotychczasowy obowiązek zapewnienia środków higieny osobistej. Jednocześnie wprowadziła otwarty katalog tych środków wymieniając trzy podstawowe jak mydło do rąk, ręczniki papierowe lub suszarki do rąk oraz papier toaletowy. W § 8 ww. rozporządzenia wyliczono elementy składowe zakresu definicji „w pomieszczeniach sanitarnohigienicznych zapewnia się ciepłą i zimną bieżącą wodę oraz środki higieny osobistej”, a ponieważ nie objęła ona całego zakresu definiowanego pojęcia, objaśniono znaczenie danego określenia, w tym przypadku „środki higieny osobistej” przez przykładowe wyliczenie jego zakresu, wyraźnie wskazując przykładowy charakter wyliczenia przez posłużenie się zwrotem: „w szczególności”. Zatem wprowadzona regulacja prawna mimo wskazania na konkretne produkty, nie zamyka możliwości zabezpieczania, przez dyrektorów szkół i placówek oraz ich sfinansowania przez organy prowadzące szkoły i placówki, innych koniecznych środków higieny osobistej, np. produktów higieny menstruacyjnej. Dyrektor szkoły i organ prowadzący w myśl art. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [2] odpowiadają za zapewnienie warunków działania szkół, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz mogą finansować, inne konieczne środki higieny osobistej, w tym m.in. podpaski czy tampony dla uczennic. Drugim krokiem zmian w zakresie higieny w szkole jest ustanowienie programu Ministra Edukacji „Doposażenie szkół w środki higieny menstruacyjnej” w roku szkolnym 2024/2025 [3] . Celem głównym programu jest poprawa opieki w szkołach w zakresie zdrowia menstruacyjnego oraz zidentyfikowanie skali ubóstwa menstruacyjnego. Łączny budżet na realizację programu wynosi 4 400 000 zł, z czego w 2024 r. zaplanowano 1 900 000 zł, a w 2025 r. – 2 500 000 zł. Do udziału w programie były uprawnione podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo oświatowe, tj. organizacje pozarządowe, w tym organizacje harcerskie, których celem statutowym jest działalność wychowawcza albo rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej szkoły. Program zakłada doposażenie minimum 500 publicznych i niepublicznych szkół i placówek w środki higieny menstruacyjnej, realizację działań informacyjno-edukacyjnych, przeprowadzenie pilotażu zapotrzebowania na środki higieny menstruacyjnej oraz przygotowanie raportu z pilotażu wraz z rekomendacjami do wdrożenia programu w systemie oświaty. Podczas naboru wpłynęło 25 wniosków. Minister Edukacji wyłonił 2 organizacje pozarządowe, które zrealizują zadanie w szkołach i placówkach. Organizacje zadeklarowały udział w programie 1100 szkół i placówek. Podsumowanie programu powinno wskazać rekomendacje do dalszych działań o charakterze systemowym. Program powinien zachęcić organy prowadzące szkoły i placówki do systematycznego zapewniania uczennicom w swoich szkołach i placówkach dostępu do środków higieny menstruacyjnej. Jednocześnie Minister Edukacji planuje od września 2025 r. w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych nauczanie nowego przedmiotu – edukacji zdrowotnej. Edukacja zdrowotna będzie obejmować zagadnienia zdrowia psychicznego, fizycznego, a także kwestie zdrowego odżywiania, profilaktyki, problemu uzależnień oraz edukacji seksualnej - będzie to przedmiot, który zdrowie człowieka traktuje w sposób kompleksowy. Rzetelna edukacja dotycząca cyklu menstruacyjnego i zabezpieczenie potrzeb z niej wynikających pozwoli niwelować stygmatyzację towarzyszącą miesiączce. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1604 i z 2024 r. poz. 933). [2] Dz. U. z 2024 r., poz. 737, z późn. zm. [3] Komunikat Ministra Edukacji z dnia 22 sierpnia 2024 r. o ustanowieniu programu pod nazwą „Doposażenie szkół w środki higieny menstruacyjnej” w roku szkolnym 2024/2025.