Interpelacja w sprawie rozbieżności dotyczących praw rodzin i osób z niepełnosprawnościami do świadczeń pielęgnacyjnych i zasiłków pielęgnacyjnych związanych z przedłużeniem orzeczeń o niepełnosprawności do 16. roku życia w woj. opolskim

Interpelacja w sprawie rozbieżności dotyczących praw rodzin i osób z niepełnosprawnościami do świadczeń pielęgnacyjnych i zasiłków pielęgnacyjnych związanych z przedłużeniem orzeczeń o niepełnosprawności do 16. roku życia w woj. opolskim Interpelacja nr 5681 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie rozbieżności dotyczących praw rodzin i osób z niepełnosprawnościami do świadczeń pielęgnacyjnych i zasiłków pielęgnacyjnych związanych z przedłużeniem orzeczeń o niepełnosprawności do 16. roku życia w woj. opolskim Zgłaszający: Marcelina Zawisza Data wpływu: 21-10-2024 Szanowna Pani Ministro! W dniu 19 grudnia 2023 r. Sejm RP przyjął ustawę o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2023 r. poz. 2768). Ustawa ta w art. 1 określiła, iż wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, które zachowało ważność na podstawie art. 23 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw w brzmieniu dotychczasowym, albo którego okres ważności upłynął po dniu 5 sierpnia 2023 r. i przed dniem 30 września 2024 r., zachowuje ważność do dnia 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stanie się ostateczne. Ustawa dotyczyła wszystkich orzeczeń, również tych dotyczących osób do 16. roku życia. Zapis ten dotyczył również przedłużenia prawa do świadczeń społecznych związanych z niepełnosprawnościami. W związku z powyższym ośrodki pomocy społecznej wypłacały dalej świadczenia pielęgnacyjne i zasiłki pielęgnacyjne. Tymczasem dnia 24 lipca 2024 r. Sejm RP przyjął ustawę o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1165), w której wprowadzono art. 6bb określający, że jeżeli wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności został złożony w okresie ważności odpowiednio orzeczenia ustalającego niepełnosprawność albo orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności, to zachowuje ono ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność. Dodano również, po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, przewodniczący powiatowego zespołu wydaje niezwłocznie zaświadczenie potwierdzające złożenie tego wniosku oraz określające termin ważności dotychczasowego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności. Niestety dodano również zapis ust. 2, który określał, iż orzeczenia o niepełnosprawności, o których mowa w ust. 1, zachowują ważność nie dłużej niż do dnia ukończenia 16. roku życia przez osobę posiadającą orzeczenie o niepełnosprawności. Sytuacja ta w znaczący sposób zróżnicowała sytuację osób dorosłych i osób do 16. roku życia. W szczególności dotyczyło to osób, które ukończyły 16 lat życia pomiędzy 1 stycznia a 2 sierpnia 2024 r. Wywołało to zrozumiały niepokój kilku tysięcy rodzin, w których nieoczywista stał się kwestia dotychczasowych uprawnień. Ustawodawca dokonał zatem szybkiej interwencji, przyjmując dnia 25 września 2024 r. kolejną ustawę o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1494). Nowelizacja ta m.in. uchyliła kontrowersyjny ust. 2 art. 6bb ustawy, uznając, że niezależnie od rodzaju orzeczenia i wieku zasady przedłużania orzeczenia mają być jednakowe. Jednocześnie w art. 4 nowelizacji wprowadzono przepis przejściowy określający, iż do osób niepełnosprawnych, o których mowa w dotychczasowym w art. 6bb ust. 2 ustawy, które ukończyły 16. rok życia po dniu 30 września 2024 r., stosuje się art. 6bb ust. 1 ustawy, czyli zasady ogólne. Niestety w świetle informacji otrzymywanych od osób korzystających ze świadczeń ośrodków pomocy społecznej województwa opolskiego pojawiają się niepokojące informacje o rozbieżnych interpretacjach prawników odnośnie do wspomnianych zapisów. Pojawiła się m.in. interpretacja, że przepisy nie obejmują osób, które ukończyły 16 lat pomiędzy 1 stycznia a 30 września 2024 r. i odmawiają konkretnym osobom wypłaty świadczeń pieniężnych oczekując nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności mimo prawidłowego złożenia wniosku. Nawet zaświadczenie powiatowego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności (wydane zgodnie z art. 6bb ust. 3) nie stanowi podstawy wypłaty wobec sprzeciwu prawników, którzy odwołują się do art. 4 ustawy. Takich przykładów w Polsce może być znacznie więcej, a dotyczą one ok. 4500 dzieci do 16. roku życia. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Jaki jest stan faktyczny w kwestii przedłużania ważności orzeczeń dla osób do 16. roku życia oraz wypłaty świadczeń pielęgnacyjnych i zasiłku pielęgnacyjnego, czy też wymaga to zmiany stanu prawnego? 2. Czy odnotowano problemy w wypłacie świadczeń społecznych dla tej kategorii osób z niepełnosprawnościami po 30 września br.? 3. Jaki jest stan realizacji nowych orzeczeń po 30 września w województwie opolskim w stosunku do osób z niepełnosprawnościami?