Interpelacja w sprawie mobbingu i dyskryminacji policjantów z długoletnim stażem oraz nieprawidłowości w postępowaniach dyscyplinarnych i awansach w Policji

Interpelacja w sprawie mobbingu i dyskryminacji policjantów z długoletnim stażem oraz nieprawidłowości w postępowaniach dyscyplinarnych i awansach w Policji Interpelacja nr 5563 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie mobbingu i dyskryminacji policjantów z długoletnim stażem oraz nieprawidłowości w postępowaniach dyscyplinarnych i awansach w Policji Zgłaszający: Przemysław Wipler Data wpływu: 17-10-2024 Szanowny Panie Ministrze, zwracam się z problemem mobbingowania policjantów z wieloletnim stażem i najlepszymi wynikami pracy dochodzeniowo-śledczej przez przełożonych awansowanych w minionych latach. Pod pretekstem błahych zarzutów są wszczynane postępowania dyscyplinarne skutkujące w trakcie ich trwania m.in.: utratą awansu w stopniu na okres 2-3 lat; nieotrzymywaniem żadnych premii; nieotrzymywaniem podwyżki dodatku służbowego, jaki przyznano wszystkim policjantom; odrzuceniem raportu o szkolenie oficerskie; przekreśleniem możliwości uczestnictwa w misji eksperckiej; odebraniem „zawieszenia“ na wyższej grupie zaszeregowania. Powyższy błąd w procedurze skutkuje presją na policjanta, aby zrezygnować z obrony swojego dobrego imienia w ramach procedury odwoławczej. Sam fakt jej przewlekłości i sankcje dotykające policjanta w jej trakcie są bardziej uciążliwe niż ewentualne kary dyscyplinarne, jakie mógłby zostać wobec niego orzeczone. W jednym ze znanych mi przypadków zapadło orzeczenie KMP o absurdalnie surowej karze niepełnej przydatności do służby (najsurowszej poza wydaleniem ze służby), a odwołanie się obwinionego od orzeczenia do KWP skutkowało orzeczeniem o karze najniższej, tj. upomnienia. W związku z powyższym zwracam się z następującymi zapytaniami: Czy ministerstwo gromadzi i analizuje dane o postępowaniach dyscyplinarnych wobec „krnąbrnych policjantów“, będących w konflikcie ze swoimi przełożonymi, przed którymi stawiają wyższe, wynikające z ustawy o Policji wymagania etyczne i organizacyjne? Jakie wnioski organizacyjne i konsekwencje służbowe zostały w ostatnim roku wyciągnięte wobec stosujących mobbing komendantów? Czy ministerstwo przeprowadziło analizę awansów służbowych w Policji motywowanych nepotyzmem i partyjno-towarzyskim kumoterstwem? Czy ministerstwo dostrzega problem sankcji dotykających policjantów objętych postępowaniem dyscyplinarnym i planuje dokonać w tym zakresie zmian regulacyjnych?

Odpowiedź na interpelację w sprawie mobbingu i dyskryminacji policjantów z długoletnim stażem oraz nieprawidłowości w postępowaniach dyscyplinarnych i awansach w Policji Odpowiedź na interpelację nr 5563 w sprawie mobbingu i dyskryminacji policjantów z długoletnim stażem oraz nieprawidłowości w postępowaniach dyscyplinarnych i awansach w Policji Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 20-12-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 5563 Pana Posła Przemysława Wiplera w sprawie mobbingu i dyskryminacji policjantów z długoletnim stażem oraz nieprawidłowości w postępowaniach dyscyplinarnych i awansach w Policji , z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Biuro Nadzoru Wewnętrznego (BNW) w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając w ramach kompetencji i przypisanych zadań, określonych w ustawie z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych [1] , m.in. ujawnia i monitoruje zachowania naruszające zasady etyki zawodowej funkcjonariuszy Policji oraz ujawnia i analizuje nieprawidłowości zaistniałe w związku z prowadzonymi czynnościami wyjaśniającymi i postępowaniami dyscyplinarnymi, m.in. w Policji. Na potrzeby sprawnej i efektywnej realizacji zadań w przedmiotowym zakresie, wdrożono w BNW rozwiązania wynikające z przyjętych Procedur dotyczących realizacji zadań przez Inspektora Nadzoru Wewnętrznego w zakresie ujawniania i monitorowania zachowań naruszających zasady etyki zawodowej, ujawniania i analizowania nieprawidłowości zaistniałych w związku z prowadzonymi czynnościami wyjaśniającymi i postępowaniami dyscyplinarnymi, analizowania informacji dotyczących naruszeń prawa – w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa oraz Państwowej Straży Pożarnej. Na zasadach określonych w powyższych procedurach, kierownicy podmiotów nadzorowanych, w tym Policji, w systemie półrocznym przedkładają Inspektorowi Nadzoru Wewnętrznego sprawozdania zawierające informacje dotyczące prowadzonych czynności wyjaśniających i postępowań dyscyplinarnych, w związku z popełnianymi przez funkcjonariuszy przewinieniami dyscyplinarnymi, w tym nieprzestrzeganiem zasad etyki zawodowej. Powyższe dane są na bieżąco analizowane i oceniane. Ponadto, w celu realizacji przedmiotowego zadania w BNW, po pisemnym wystąpieniu o materiały z czynności wyjaśniających lub postępowania dyscyplinarnego, są one poddawane analizie i ocenie w zakresie prawidłowości prowadzonych czynności i podjętych decyzji. W oparciu o stanowisko Komendy Głównej Policji uprzejmie informuję również, że dane o postępowaniach dyscyplinarnych prowadzonych wobec funkcjonariuszy Policji są gromadzone w Systemie Elektronicznej Sprawozdawczości Policji i poddawane okresowej analizie – półrocznej i rocznej, zgodnie z cyklami ich zbierania. Powyższe obejmuje dane liczbowe, dotyczące m.in. popełnionych przewinień dyscyplinarnych, wszczętych i prawomocnie zakończonych postępowań dyscyplinarnych, ukaranych policjantów czy rozmów dyscyplinujących, bez wyszczególnienia kategorii postępowań dyscyplinarnych wobec policjantów, którzy byli lub są w konflikcie z przełożonymi. Należy podkreślić, że zgodnie z obowiązującymi w przedmiotowej materii przepisami prawa, postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. Ponadto, od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Rozstrzygnięcia organów podlegają zatem sądowej kontroli administracji publicznej, sprawowanej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [2] . W Policji funkcjonuje także procedura monitorowania zachowań mobbingowych. Jak wynika ze stanowiska Komendy Głównej Policji, wskazana procedura służy systemowemu podejściu do informowania kierownictwa Policji na temat skali występowania zachowań mobbingowych w ww. formacji, w celu podejmowania stosownych środków zaradczych. Każdy ze zgłaszanych przypadków był lub jest poddawany analizie w ramach wewnętrznych procedur lub też był kierowany do prokuratury. Warto zauważyć, że również w sytuacji niepotwierdzenia mobbingu wdrażano adekwatne do sytuacji działania naprawcze. W ramach sprawowanego nadzoru, BNW – we współpracy z uprawnionymi podmiotami – w szczególności sądami, powszechnymi jednostkami organizacyjnymi prokuratury, a także służbami podległymi lub nadzorowanymi przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych [3] , na bieżąco uzyskuje informacje i monitoruje czynności podejmowane w przedmiotowych sprawach. Działania realizowane przez podmioty nadzorowane (m.in. Policję), w tym decyzje podejmowane przez właściwych przełożonych, są poddawane bieżącej analizie i ocenie, wraz ze wskazaniem dalszych kierunków w wyjaśnianiu spraw. Zalecany sposób realizacji zadań nadzorczych ma przede wszystkim wymiar prewencyjny, przekładając się m.in. na bardziej efektywne i skuteczne działania ze strony uprawnionych przełożonych w zakresie reakcji na zachowania funkcjonariuszy naruszających prawo. W odniesieniu do pytania dotyczącego analizy awansów służbowych w Policji należy wskazać, że ścieżka awansu funkcjonariuszy Policji opiera się na hierarchicznym systemie, w którym mianowania są uzależnione od spełnienia wymagań formalnych, zdobycia odpowiednich kwalifikacji oraz wyników pracy. Przedmiotowe zagadnienie jest ściśle określone w przepisach ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji [4] , rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie mianowania policjantów na stopnie policyjne [5] oraz rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 lipca 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim odpowiadają policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych [6] , co pozwala na zapewnienie przejrzystości i sprawiedliwości w procesie rozwoju zawodowego funkcjonariuszy Policji. Ponadto informuję, że działając na podstawie art. 11a ust. 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych , BNW dokonuje weryfikacji kandydata na: określone stanowiska służbowe, a także osób zajmujących te stanowiska, mianowanie na stopnie generalskie i przedterminowe mianowanie na stopnie w korpusie oficerów, wyróżnienie orderami i odznaczeniami w podległych służbach, jak również kandydatów planowanych do oddelegowania do pełnienia służby lub wykonywania zadań poza granicami kraju – w zakresie przebiegu służby lub dawania rękojmi należytego wykonywania zadań. Szczegółowe procedury, tryb oraz sposób prowadzenia przedmiotowej weryfikacji funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa oraz strażaków Państwowej Straży Pożarnej, a także pracowników zatrudnionych w ww. służbach, zostały wprowadzone do stosowania decyzją Inspektora Nadzoru Wewnętrznego. Zgodnie z przyjętą regulacją wdrożenie procesu weryfikacji następuje na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej podmiotu nadzorowanego. Nadmieniam również, że do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nie wpływały sygnały o problemach związanych ze stosowaniem przepisów regulujących kwestie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów. W związku z powyższym, w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji nie są obecnie prowadzone prace legislacyjne zmierzające do nowelizacji przepisów rozdziału 10. ustawy o Policji (Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów). Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 309, z późn. zm. [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 935. [3] W tym Biurem Spraw Wewnętrznych Policji i Biurem Spraw Wewnętrznych Straży Granicznej. [4] Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm. [5] Dz. U. poz. 2807, z późn. zm. [6] Dz. U. poz. 1438.