Interpelacja w sprawie podjęcia działań w okresie trwania polskiej prezydencji mających na celu przygotowanie projektu w zakresie ostatecznej rezygnacji ze zmiany czasu w państwach członkowskich Unii Europejskiej

Interpelacja w sprawie podjęcia działań w okresie trwania polskiej prezydencji mających na celu przygotowanie projektu w zakresie ostatecznej rezygnacji ze zmiany czasu w państwach członkowskich Unii Europejskiej Interpelacja nr 5462 do ministra rozwoju i technologii, ministra zdrowia, ministra ds. Unii Europejskiej w sprawie podjęcia działań w okresie trwania polskiej prezydencji mających na celu przygotowanie projektu w zakresie ostatecznej rezygnacji ze zmiany czasu w państwach członkowskich Unii Europejskiej Zgłaszający: Bożena Lisowska Data wpływu: 14-10-2024 Szanowni Państwo Ministrowie , w tym roku po raz kolejny nastąpi zmiana czasu na zimowy, tym razem 27 października. Czas zimowy będzie obowiązywać do marca 2025 r. W Polsce, jak również w Unii Europejskiej trwają rozmowy o zasadności zmiany czasu, jednak do chwili obecnej nie podjęto żadnych wiążących decyzji dotyczących rezygnacji z tej praktyki. Zmiana czasu na zimowy miała przynosić państwom korzyści ekonomiczne, ponieważ w wyniku przestawienia godziny na wcześniejszą odbiorcy energii elektrycznej mieli wieczorami zużywać jej mniej. Przeprowadzone analizy wykazują, że zmiana czasu nie ma bezpośredniego przełożenia nie tylko na korzyści ekonomiczne, ale również - jak pokazują wyniki badań naukowych - przesunięcie zegara o godzinę wpływa na obniżone samopoczucie ludzi. Jak wykazują badania prowadzone w Instytucie Zoologii i Badań Biomedycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, najczęstszą konsekwencją zmiany czasu są problemy ze snem, ponieważ w wyniku nagłej zmiany zegara biologicznego zostaje zaburzony rytm okołodobowy. W przypadku zmiany czasu z letniego na zimowy zaobserwowano zwiększone ryzyko zawału serca u osób, które już wcześniej przechodziły zawał. Poza zawałem nasila się również ryzyko choroby niedokrwiennej serca oraz schorzeń naczyniowych. Ponadto duńscy naukowcy zbadali związek między zmianą czasu a depresją i doszli do wniosku, że cofnięcie zegarów o godzinę powoduje wzrost zachorowań na depresję od 8 do 11% w listopadzie czyli w miesiącu bezpośrednio następującym po zmianie czasu. Wskazać ponadto należy, że przy przechodzeniu na czas zimowy prawie cały ruch pasażerski musi zostać wstrzymany na godzinę - przewoźnicy wprowadzają wtedy specjalne rozkłady jazdy, zaś sektor bankowy wyłącza na kilka godzin system bankowości elektronicznej co pociąga za sobą brak możliwości płatności kartą bankową oraz brak możliwości korzystania z bankomatów. Przedsiębiorcy również zmuszeni są do zmiany organizacji pracy, a w przypadku cofania zegarów są obciążeni kosztami wypłaty wynagrodzenia za nieprzepracowaną godzinę nadliczbową. Pomimo licznych dyskusji Unia Europejska do chwili obecnej nie podjęła wiążących decyzji w kwestii rezygnacji ze zmiany czasu. Parlament Europejski w 2019 r. przegłosował projekt znoszący zmianę czasu w 2021 r. Prace nad zmianą przepisów przerwane zostały z powodu pandemii Covid-19, a Komisja Europejska zaleciła państwom członkowskim UE kontynuowanie obecnych regulacji dotyczących czasu zimowego i letniego przez najbliższe 5 lat. Zbliżające się przewodnictwo Polski w Radzie UE w 2025 r. stanowi wyjątkową szansę na kształtowanie m.in. polityki zdrowotnej w Unii Europejskiej. Czy w związku z tym minister do spraw Unii Europejskiej zamierza zwrócić uwagę na konieczność wznowienia prac nad projektem w zakresie ostatecznej rezygnacji ze zmiany czasu w państwach członkowskich Unii Europejskiej? Polityka zdrowotna należy do kompetencji krajowych, ale Unia Europejska również odgrywa istotną rolę w jej kształtowaniu. Czy w związku z tym Ministerstwo Zdrowia zamierza zwrócić uwagę na zasadność odejścia od praktyki zmiany czasu z powodów zdrowotnych? Jakie stanowisko w tym temacie zajmuje Ministerstwa Rozwoju i Technologii i czy przychyla się do propozycji podjęcia prac w tym zakresie w okresie polskiej prezydencji w 2025 r.? Z poważaniem Bożena Lisowska

Odpowiedź na interpelację w sprawie podjęcia działań w okresie trwania polskiej prezydencji mających na celu przygotowanie projektu w zakresie ostatecznej rezygnacji ze zmiany czasu w państwach członkowskich Unii Europejskiej Odpowiedź na interpelację nr 5462 w sprawie podjęcia działań w okresie trwania polskiej prezydencji mających na celu przygotowanie projektu w zakresie ostatecznej rezygnacji ze zmiany czasu w państwach członkowskich Unii Europejskiej Odpowiadający: minister ds. Unii Europejskiej Adam Szłapka Warszawa, 29-11-2024 Szanowny Panie Marszałku, W nawiązaniu do interpelacji nr 5462 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej w sprawie podjęcia działań w okresie trwania polskiej prezydencji mających na celu przygotowanie projektu w zakresie ostatecznej rezygnacji ze zmiany czasu w państwach członkowskich Unii Europejskiej, uprzejmie informuję co następuje. Obecnie zmiana czasu w całej UE jest jednolicie stosowana na podstawie przepisów dyrektywy 2000/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 stycznia 2001 r. w sprawie ustaleń dotyczących czasu letniego (Dz. Urz. UE.L 2001 Nr 31, poz. 21), która weszła w życie w 2001 r. Zasadniczym jej celem jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez utrzymanie ujednoliconego systemu zmiany czasu. Zgodnie z jej przepisami wszystkie państwa członkowskie powinny wprowadzić przed dniem 31 grudnia 2001 r. przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne, aby wprowadzić czas letni w ostatnią niedzielę marca i wrócić do standardowego czasu (zimowego) w ostatnią niedzielę października. Jednocześnie państwa członkowskie mogą same zdecydować, do której strefy czasowej chcą należeć. Na forum Rady UE od końca 2019 r. nie były podejmowane żadne działania w zakresie wypracowania stanowiska państw członkowskich wobec projektu dyrektywy w sprawie zniesienia sezonowych zmian czasu i uchylenia dyrektywy 2000/84/WE. Państwa członkowskie zawiesiły kontakty w tej kwestii podczas pandemii COVID 19 i obecnie również nie toczą się żadne prace w tym zakresie. Dla podjęcia decyzji o wznowieniu dyskusji nt. odejścia od sezonowych zmian czasu celem wypracowania stanowiska Rady UE ws. projektu dyrektywy, a w dalszej kolejności przeprowadzenia trilogów z Parlamentem Europejskim i zakończenia procesu legislacyjnego w UE kluczowe jest zidentyfikowanie stanowisk poszczególnych państw członkowskich. Rolą prezydencji w Radzie UE jest umożliwienie dialogu pomiędzy państwami członkowskimi w sprawach ważnych dla obywateli i przedsiębiorstw UE i takie działania deklaruje Minister Rozwoju i Technologii, który jest właściwy dla tego projektu dyrektywy. Z wyrazami szacunku Adam Szłapka