Interpelacja w sprawie wysokości stypendiów doktoranckich

Interpelacja w sprawie wysokości stypendiów doktoranckich Interpelacja nr 5382 do ministra nauki w sprawie wysokości stypendiów doktoranckich Zgłaszający: Małgorzata Wassermann Data wpływu: 10-10-2024 Szanowny Panie Ministrze, pozwalam sobie zwrócić się do Pana Ministra w sprawie wysokości stypendiów doktoranckich. Jak przekazuje stale środowisko doktorantów, pomimo dotychczasowego zwiększenia rzeczonej kwoty, uzależnionej od wysokości wynagrodzenia profesora (w myśl i zgodnie z art. 209 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce), to właśnie wysokość tychże stypendiów, niewystarczająca w porównaniu z rosnącymi kosztami życia oraz inflacją, nadal powoduje rezygnację niektórych osób z podjęcia kształcenia bądź znacznie utrudnia im utrzymanie i poświęcenie się w całości obowiązkom uczelnianym bez podejmowania innej pracy. Jak podkreślają osoby zainteresowane, dotychczasowe działania podejmowane w sprawie wysokości stypendiów były krokiem w dobrym kierunku, jednakże nadal są niewystarczające w obliczu rosnących opłat eksploatacyjnych dotyczących mieszkań, cen prądu, gazu i wody. Brak dalszej waloryzacji stypendiów doktoranckich może zniweczyć efekt osiągnięty przez dotychczasowe podwyżki i ponownie rozszerzyć problem rezygnacji z podjęcia kształcenia doktoranckiego przez niektóre osoby. Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje działania w celu podniesienia od 1 stycznia 2025 r. stawki stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym poprzez wzrost minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, a to ze względu na stan inflacji oraz wyższe koszty życia, oraz czy podobne działania są połączone z zabieganiem o zwiększenie kwot subwencji i dotacji dla uczelni wyższych w projektach budżetowych? Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje obecnie bądź w przyszłości skuteczne konsultacje społeczne i międzyresortowe w okresie poprzedzającym uchwalenie budżetu, co pozwoli na wprowadzenie waloryzacji stypendiów począwszy od 1 stycznia, w celu uniknięcia niepewnej dla środowiska doktorantów sytuacji, w której podwyżki wprowadzane będą w trakcie trwania kolejnego roku budżetowego z odpowiednim wyrównaniem? Z wyrazami szacunku Małgorzata Wassermann Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie wysokości stypendiów doktoranckich Odpowiedź na interpelację nr 5382 w sprawie wysokości stypendiów doktoranckich Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Maria Mrówczyńska Warszawa, 29-10-2024 Szanowna Pani Posłanko, na wstępie pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki jest dla ministra nauki niezwykle istotna. Przykładem tego są dotychczasowe działania resortu, które skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa w 2024 r. dodatkowych środków finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie szkolnictwa wyższego i nauki. W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571), dalej ustawa PSWN, został dokonany podział środków finansowych w kwocie 3.754.694,1 tys. zł, które przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni z przeznaczeniem na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o: 30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich, 20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących nauczycielami akademickimi – w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r. Ponadto, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Nauki z dnia 15 lutego 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 235), wynagrodzenie to zostało podniesione o 30%, co istotnie przełożyło się także na zwiększenie wynagrodzeń nauczycieli akademickich i pracowników naukowych, a także szeregu innych świadczeń w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki, w tym stypendiów doktoranckich. W przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 28 sierpnia 2024 r. projekcie ustawy budżetowej na rok 2025, wydatki zaplanowane w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka (z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wynoszą 32 913 692 tys. zł, co stanowi realny wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do 2024 r. o 5%. W projekcie uwzględniony został wzrost nakładów pozwalający na zwiększenie wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych oraz instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk średnio o 5%, celem utrzymania siły nabywczej wynagrodzeń. Wyjaśnić również należy, że formuła przyznawania zwiększeń subwencji z przeznaczeniem na podwyżki w szkolnictwie wyższym w trakcie roku budżetowego z wyrównaniem od 1 stycznia wynika wyłącznie z przebiegu procesu legislacyjnego dotyczącego ustawy budżetowej na dany rok. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw [1] podwyższenie wynagrodzeń dla pracowników państwowej sfery budżetowej następuje w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od dnia 1 stycznia danego roku. Jednocześnie podkreślić należy, że ministerstwo dokłada wszelkich starań, aby środki dla nadzorowanych podmiotów uruchamiane były niezwłocznie po wejściu w życie ww. ustawy. Podobnie, wydanie rozporządzenia podwyższającego minimalne wynagrodzenie zasadnicze profesora w uczelni publicznej jest uwarunkowane zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego przedsięwzięcia z budżetu państwa, a zatem prowadzenie prac legislacyjnych nad nowelizacją rozporządzenia jest w dużej mierze uzależnione od przebiegu prac nad projektem ustawy budżetowej. Należy również pokreślić, że wskazane w ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stawki wynagrodzenia zasadniczego określają wyłącznie wartości minimalne w odniesieniu do poszczególnych stanowisk nauczycieli akademickich. Analogicznie, w przypadku pracowników niebędących nauczycielami akademickimi – wartość minimalną wynagrodzenia określa ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, wraz z aktami wykonawczymi. Tymczasem ustawowa autonomia uczelni obejmuje również politykę kadrowo-płacową, co oznacza możliwość samodzielnego kształtowania siatki płac na poszczególnych stanowiskach z uwzględnieniem wartości minimalnych określonych w przepisach. Z powyższego wynika, że w ramach posiadanych zasobów, uczelnie mogą ustalać wartości wynagrodzeń swoich pracowników na poziomie wyższym i dokonywać wewnętrznych regulacji, w tym podwyżek grupowych i indywidualnych. Analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku podmiotów prowadzących szkoły doktorskie. Mogą one ustalać stawki stypendiów doktoranckich na poziomie wyższym niż określone w ustawie PSWN. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Nauki Maria Mrówczyńska Podsekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1356