Interpelacja w sprawie skutków ustawy o systemie oświaty dla szkół niepublicznych
Interpelacja nr 5275
do ministra edukacji
w sprawie skutków ustawy o systemie oświaty dla szkół niepublicznych
Zgłaszający: Maria Małgorzata Janyska, Krystyna Sibińska, Piotr Głowski, Zofia Czernow
Data wpływu: 04-10-2024
Szanowna Pani Minister,
z prośbą o interwencję zgłosili się do mnie przedstawiciele oświaty niepublicznej, zwracając uwagę na zagadnienia, które wg nich znacznie utrudniają prowadzenie działalności.
Przedstawiam je poniżej:
Rozporządzenie o finansowaniu zadań oświatowych określa terminy przekazywania dotacji szkołom niepublicznym. Obecnie JST powinny przesłać dotację na dany miesiąc do końca tego miesiąca. Jedynie w przypadku grudnia termin przekazania dotacji to 15 grudnia, a w przypadku stycznia to 20 stycznia. Większość JST korzysta z maksymalnego terminu i pieniądze na konta szkół wpływają ostatniego dnia miesiąca. Dla szkół, które nie pobierają od uczniów czesnego, wpływ dotacji po miesiącu funkcjonowania jest kłopotliwy, ponieważ szkoły ponoszą wydatki na bieżące funkcjonowanie w trakcie całego miesiąca. Ustalenie wcześniejszego terminu znacznie ułatwiłoby im funkcjonowanie.
Od kilku lat występuje ograniczenie w zatrudnianiu nauczycieli na umowę zlecenia do 4h/tydzień, co jak wskazują interweniujący, jest dla tych szkół dużym problemem.
Samorządy nie mają narzuconego terminu, w jakim muszą zakończyć kontrolę wydatkowania dotacji, wobec powyższego kontrole wg informacji zainteresowanych potrafią trwać w niektórych przypadkach przez wiele miesięcy.
Samorząd, jeśli źle naliczy dotację, może po latach zażądać zwrotu naliczonej nadwyżki dotacji wraz z odsetkami, powoduje to olbrzymie problemy dla organów prowadzących, a niekiedy doprowadza do bankructwa i zamykania szkół.
Nieuregulowane są zasady rozliczania dotacji we wszystkich typach szkół i przedszkoli. Każdy samorząd prosi o inne dane, na innych drukach. Samorządy, wysyłając swoich kontrolerów, wg interweniujących robią wszystko, aby jak największa kwota wydatków bieżących została zakwestionowana w rozliczeniu dotacji, bowiem te pieniądze nie wracają do ministerstwa, a pozostają w JST z możliwością wydatkowania na dowolny cel. Występuje tu konflikt interesów.
Występuje także dowolność interpretacji, co jest wydatkiem bieżącym, a co nie jest.
Orzecznictwo sądów dotyczące zakwalifikowania wydatku do wydatków bieżących różni się w zależności od województwa, w którym działa sąd. Czyli np. dofinansowanie do okularów pracownika w jednym województwie jest wydatkiem związanym z działalnością opiekuńczą, wychowawczą i profilaktyczną, w innym zostaje wyrzucony podczas kontroli i wydatkowana na ten cel dotacja podlega zwrotowi, mimo że Kodeks pracy nakłada na pracodawcę taki obowiązek.
W szkołach niepublicznych maksymalna kwota możliwa do wypłacenia jako wynagrodzenie dyrektora, nauczyciela i pracownika administracji i obsługi to jedynie 150% pensji nauczyciela dyplomowanego, w przeciwieństwie do szkół publicznych, również tych prowadzonych przez osoby fizyczne i prawne, które mają zwiększony ten wskaźnik do 250%. Jest to ogromny problem dla szkół, w których nauczyciele realizują pensum z dużo większą liczbą godzin i wówczas to wynagrodzenie przewyższa limit, problem ten dotyczy szkół niepublicznych niepobierających czesnego.
W związku z powyższym mam do Pani Minister następujące pytania:
Czy docierają do Państwa podobne sygnały ze szkół niepublicznych?
Czy są oceniane – które z nich – jako wymagające zmian?
Czy są planowane zmiany i w jakim czasie?
Odpowiedź Sekretarz stanu Henryk Kiepura
21.10.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie skutków ustawy o systemie oświaty dla szkół niepublicznych
Odpowiedź na interpelację nr 5275
w sprawie skutków ustawy o systemie oświaty dla szkół niepublicznych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 21-10-2024
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Pani Posłanki Marii Małgorzaty Janyskiej, Pani Posłanki Krystyny Sibińskiej, Pana Posła Piotra Głowskiego oraz Pani Posłanki Zofii Czernow w sprawie skutków ustawy o systemie oświaty dla szkół niepublicznych.
Szanowni Państwo Posłowie ,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Zasady dotowania niepublicznych szkół, z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej organem rejestrującym daną szkołę niesamorządową, regulują przepisy ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych . [1] Ministerstwo Edukacji Narodowej otrzymuje korespondencję związaną ze stosowaniem tej ustawy zarówno od szkół niepublicznych, niesamorządowych szkół publicznych, jak i od organów je dotujących (jednostek samorządu terytorialnego). Wszystkie zagadnienia poruszane przez wymienione wyżej podmioty, także zagadnienia poruszone w interpelacji, są szczegółowo analizowane. Rozpoczęto już prace przygotowawcze związane z nowelizacją ustawy. Zmiana przepisów musi być przygotowana w sposób uwzględniający przede wszystkim dobro uczniów jak i fakt, że dotacje oświatowe będące środkami publicznymi muszą być dysponowane w sposób oszczędny i celowy.
Odnosząc się do jednej z poruszonej w interpelacji kwestii należy zauważyć, że limit wskazany w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych (150% 12-krotnego średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy - Karta Nauczyciela [2] ), oznacza, iż w roku 2024 część rocznego wynagrodzenie pracownika szkoły niepublicznej pokrywana z dotacji wynosi 171 430 zł. Proszę zauważyć, że omawiany limit nie dotyczy wysokości wynagrodzenia ustalanego w umowie o pracę (wydatki na wynagrodzenie w szkole niepublicznej mogą być pokrywane z różnych źródeł). Limit ten dotyczy wysokości środków dotacyjnych, które mogą być przeznaczone w danym roku na ten cel. Zabezpieczono w ten sposób celowe dysponowanie środkami publicznymi, gwarantując przy tym przeznaczenie z dotacji środków na wynagrodzenia osób fizycznych zatrudnionych w niepublicznych jednostkach systemu oświaty w wysokości wyższej niż te określane dla statystycznego nauczyciela dyplomowanego w szkole gminnej lub powiatowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 754
[2] ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986)