Interpelacja w sprawie kosztów publikacji naukowych w wydawnictwie MDPI

Interpelacja w sprawie kosztów publikacji naukowych w wydawnictwie MDPI Interpelacja nr 5264 do ministra nauki w sprawie kosztów publikacji naukowych w wydawnictwie MDPI Zgłaszający: Bartłomiej Pejo Data wpływu: 04-10-2024 Szanowny Panie Ministrze, polskie uczelnie i jednostki badawcze ponoszą horrendalnie wysokie koszty związane z publikacją artykułów naukowych w czasopismach wydawanych przez MDPI (Multidisciplinary Digital Publishing Institute). Z danych, które uzyskał i opublikował prof. Przemysław Hensel na podstawie prawa dostępu do informacji publicznej wynika, że w procesie ewaluacji działalności naukowej za lata 2017-2021 uwzględniono 268 246 artykułów naukowych. Wśród nich aż 25 881 stanowiły artykuły, które ukazały się na łamach czasopism wydawanych przez MDPI. Łączne koszty tych publikacji poniesione przez polskie uczelnie szacowane są na ok. 270 milionów złotych. Problem MDPI był w ostatnich latach często poruszany w polskim środowisku naukowym m.in. przez profesorów Brzoza-Brzezinę, Kolasę i Makarskiego w Gazecie SGH oraz wielokrotnie na łamach Forum Akademickiego. Niestety, poprzednie władze ministerstwa nie zrobiły nic w celu rozwiązania patologicznej sytuacji skutkującej transferem setek milionów złotych publicznych pieniędzy do tego chińsko-szwajcarskiego wydawnictwa. W związku ze zbliżającą się kolejną ewaluacją dyscyplin naukowych, która ma obejmować lata 2022-2025 brak takich działań budzi zrozumiały niepokój w środowisku akademickim. Wśród tzw. 100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów, ogłoszonych przez premiera D. Tuska pod numerem 97 zapisano uzdrowienie mechanizmu ewaluacji nauki i weryfikację wykazu czasopism punktowanych. Niestety, jedynym działaniem ministerstwa było do tej pory usunięcie zmian dotyczące jedynie tych czasopism naukowych, które nie zostały zaproponowane przez Komisję Ewaluacji Nauki, a zostały dodane przez ministra Czarnka w 2023 r. Nie rozwiązało to w najmniejszym stopniu problemu publikacji w MDPI i nie zatrzymało wydawania pieniędzy podatników na słabej jakości publikacje w tym kontrowersyjnym wydawnictwie. Wobec powyższego wnoszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Ile artykułów naukowych zgłoszonych przez polskie uczelnie i jednostki badawcze zostało opublikowanych w periodykach wydawanych przez MDPI w latach: 2022, 2023 oraz w okresie od stycznia 2024 do momentu zgłoszenia interpelacji? 2. Jakie koszty poniosły uczelnie i jednostki badawcze w związku z publikacją tych artykułów w powyższych latach? 3. Czy, a jeśli tak, to jakie działania, podjął Pan Minister w celu weryfikacji przeznaczenia środków pochodzących na naukę na publikację w MDPI i zasadności ich wydatkowania? 4. Czy podjęte zostały działania w celu zmniejszenia nakładów na publikację w MDPI, w tym konsultacje społeczne ze środowiskami akademickim? Pragnę zauważyć, że ew. odpowiedź o pracach nad nową listą nie jest satysfakcjonująca. Prace takie, co zrozumiałe, wymagają czasu i szerokich konsultacji w środowisku akademickim. Problem MDPI może zostać rozwiązany bardzo szybko przez ministerstwo decyzją o usunięciu czasopism z listy lub obniżeniu ich punktacji do najniższej możliwej co zlikwidowałoby bodźce do publikowania. Rozwiązanie takie proponował w 2023 roku wiceprezes Polskiej Akademii Nauk prof. Aleksander Welfe. Z wyrazami szacunku Bartłomiej Pejo Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie kosztów publikacji naukowych w wydawnictwie MDPI Odpowiedź na interpelację nr 5264 w sprawie kosztów publikacji naukowych w wydawnictwie MDPI Odpowiadający: minister nauki Dariusz Wieczorek Warszawa, 30-10-2024 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP: Pana Bartłomieja Pejo z dnia 9 października 2024 r. w sprawie kosztów publikacji naukowych w wydawnictwie MDPI. Szanowny Panie Pośle, uprzejmie informuję, że zgodnie z danymi sprawozdawanymi w systemie Polska Bibliografia Naukowa, liczba artykułów naukowych zgłoszonych przez uczelnie, Polską Akademię Nauk, instytuty naukowe PAN, instytuty badawcze, międzynarodowe instytuty naukowe, Centrum Łukasiewicz, instytuty działające w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz oraz inne podmioty prowadzące głównie działalność naukową w sposób samodzielny i ciągły, które zostały opublikowane w czasopismach naukowych wydawanych przez wydawnictwo MDPI, wyniosła w poszczególnych latach: w 2022 r. – 8866, w 2023 r. – 6094, oraz w okresie od stycznia 2024 r. do złożenia interpelacji – 2554. Koszty sprawozdane przez powyższe podmioty, w związku z publikacją artykułów wyniosły: w 2022 r. – 40 145 771,04 zł, w 2023 r. – 15 880 831,58 zł, w 2024 r. – 3 705 120,05 zł. Równocześnie informuję, że zagadnienia dotyczące kanałów publikowania polskich naukowców oraz kosztów publikowania wyników ich prac stanowią istotny przedmiot debaty w środowisku naukowym. Ze środowiska naukowego płyną różnorodne głosy w zakresie wzorców publikowania w czasopismach naukowych oraz w wydawnictwach, zarówno popierające jak i przeciwne konkretnym rozwiązaniom. Powyższe kwestie monitorowane są przez kierownictwo Ministerstwa i omawiane z Komisją Ewaluacji Nauki oraz innymi gremiami przedstawicielskimi środowiska naukowego. Równocześnie, wyjaśniam, że dotychczasowe zasady oceny czasopism naukowych reguluje rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 7 listopada 2018 r. w sprawie sporządzania wykazów wydawnictw monografii naukowych oraz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji naukowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 349). Zgodnie z § 6 ust. 1 powyższego rozporządzenia, czasopisma ujęte w międzynarodowej bazie: Scopus - jeżeli posiadają status czasopisma aktywnego, Science Citation Index Expanded, Social Sciences Citation Index, Arts & Humanities Citation Index, Emerging Sources Citation Index , obligatoryjne znajdują się w wykazie czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych. Ponadto, uprzejmie informuję, że świadomy niedoskonałości obecnej procedury sporządzania wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych oraz odpowiadając na głosy środowiska naukowego, podjąłem decyzję o konieczności opracowania nowych zasad tworzenia wykazu czasopism naukowych. Zadanie przygotowania nowych wytycznych do tworzenia wykazu czasopism naukowych powierzyłem Komisji Ewaluacji Nauki, która na podstawie analizy rozporządzenia oraz zgłaszanych przez środowisko naukowe postulatów dotyczących zmian w dotychczasowych przepisach, postanowiła rekomendować przygotowanie nowego rozporządzenia określającego zasady sporządzania wykazu wydawnictw monografii naukowych oraz wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych. Z wyrazami szacunku, Dariusz Wieczorek Minister Nauki