Interpelacja w sprawie rosnącej liczby wypadków z udziałem hulajnóg elektrycznych

Interpelacja w sprawie rosnącej liczby wypadków z udziałem hulajnóg elektrycznych Interpelacja nr 5240 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie rosnącej liczby wypadków z udziałem hulajnóg elektrycznych Zgłaszający: Michał Jaros Data wpływu: 02-10-2024 Szanowny panie Ministrze, w 2021 roku uregulowano w Polsce przepisy odnośnie do urządzeń transportu osobistego (UTO), w tym m.in. do cieszących się rosnącym zainteresowaniem hulajnóg elektrycznych oraz rowerów elektrycznych ze wspomaganiem. Określono zasady użytkowania, w tym maksymalną prędkość tych pojazdów na 20 km/h, z kolei rowery elektryczne mogą mieć moc maksymalnie 250 W. Niestety, przepisy te są nierespektowane, ponieważ wielu użytkowników (dalej rozumieni w odniesieniu do UTO i hulajnóg elektrycznych oraz rowerów elektrycznych) ściąga blokady, korzystając de facto ze znacznie szybszych pojazdów, które mogą przecież poruszać się miejscami po chodnikach - wśród pieszych. Media nieraz podawały, że - korzystając z tradycyjnych radarów - Policja zatrzymywała kierujących hulajnogami, którzy przekraczali prędkość 40 km/h. Powoduje to bardzo niebezpieczne sytuacje dla wszystkich uczestników ruchu, w szczególności dla pieszych i rowerzystów (kierujących rowerem wprawianym w ruch przez siłę mięśni ludzkich). Warto wspomnieć o danych napływających z SOR-ów, które odnotowały znaczący wzrost przypadków pacjentów z obrażeniami spowodowanymi wypadkami z udziałem UTO i hulajnóg elektrycznych. Tendencja wzrostowa powinna wzbudzać niepokój i chociaż w liczbach bezwzględnych statystki nie wyglądają przerażająco, to w relacji wypadków i obrażeń wśród rowerzystów do użytkowników UTO, to ci drudzy odnoszą więcej urazów oraz są one poważniejsze, a w konsekwencji wymagają dłuższego czasu rehabilitacji, co w przypadku np. kurierów, jako grupy szczególnie chętnie korzystającej z UTO czy hulajnóg elektrycznych, negatywnie wpływa na ich zdolności do zarobkowania. Warto też wspomnieć, że w ostatnich latach wśród kurierów i dostawców bardzo popularne stało się korzystanie z rowerów elektrycznych. Natomiast, co istotne, prócz ułatwienia im pracy, pojazdy te muszą spełniać niezbędne przepisy techniczne, a ich użytkownicy dostosowywać prędkość do innych uczestników ruchu, ze szczególnym uwzględnieniem pieszych i rowerzystów, tak by ich ruch nie zagrażał zdrowiu i życiu pozostałych uczestników ruchu, jak i samych kurierów oraz dostawców. Aby tak się stało, niezbędne jest przestrzeganie przepisów dotyczących zakładania blokad i samo ich wykonanie, by pojazdy te nie osiągały zawrotnych jak na chodniki czy ścieżki rowerowe prędkości na poziomie 40-45 km/h. W niektórych krajach np. Niemczech, oprócz wprowadzenia przepisów regulujących bezpieczne korzystanie z UTO, wyposażono służby w specjalistyczne urządzenia (np. mobilne rolki, na których stawia się napędzane koło i mierzy maksymalną prędkość pojazdu) służące do badania maksymalnej prędkości osiąganych przez UTO i hulajnogi elektryczne oraz rowery elektryczne. Za przekroczenie dozwolonej maksymalnej prędkości osiąganej przez pojazdy UTO i hulajnogi elektryczne oraz rowery elektryczne użytkownik otrzymuje mandat i w określonym czasie musi dokonać modyfikacji maksymalnej prędkości pojazdu, co jest warunkiem koniecznym do uzyskania zgody służb na dalsze korzystanie z pojazdu. Model niemiecki może być dobrą inspiracją do wprowadzania podobnych rozwiązań systemowych w Polsce, co przełożyć powinno się z kolei na poprawę bezpieczeństwa na drogach, ścieżkach rowerowych i chodnikach. Ułatwi to bezpieczne przemieszczanie się m.in. kurierów wybierających UTO czy rowery elektryczne zamiast samochodów, co z kolei będzie przekładać się na ograniczenie ruchu samochodowego w miastach. Stąd w odniesieniu do przedstawionej przeze mnie sytuacji, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielnie odpowiedzi na poniższe pytania: 1. Czy w Polsce istnieją przepisy sankcjonujące nieprzestrzeganie maksymalnej dopuszczalnej prędkości UTO oraz maksymalnej prędkości i mocy rowerów elektrycznych? Jeśli tak, to z którego roku i jakie kary grożą za złamanie przepisów? 2. Zgodnie z polskim prawem, z jakich urządzeń mogą korzystać służby, jak Policja oraz straże gminne, do weryfikacji prędkości maksymalnej oraz mocy UTO oraz rowerów elektrycznych? 3. Czy Policja posiada informacje, ilu kierujących UTO lub hulajnogami elektrycznymi lub rowerami elektrycznymi zostało ukaranych w 2023 r. za jazdę powyżej limitu prędkości lub jazdę pojazdem przekraczającym maksymalną moc? 4. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje wprowadzić kary za stosowanie UTO i hulajnóg elektrycznych oraz rowerów elektrycznych łamiących przepisy techniczne odnośnie do maksymalnej prędkości oraz zasady sprawdzania prędkości, a także doposażyć służby w atestowany, homologowany sprzęt? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej liczbie planuje zakup sprzętu? 5. Czy Ministerstwo Infrastruktury posiada informacje, jak w innych krajach Unii Europejskiej weryfikowane są przepisy odnośnie do mocy oraz maksymalnej prędkości UTO i hulajnóg elektrycznych oraz rowerów elektrycznych, jakie kary grożą za jazdę pojazdami bez homologacji lub łamiącymi przepisy? 6. Czy Policja posiada informacje, z jaką maksymalną prędkością poruszał się zatrzymany użytkownik UTO lub hulajnogi elektrycznej lub roweru elektrycznego? Z wyrazami szacunku Michał Jaros Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie rosnącej liczby wypadków z udziałem hulajnóg elektrycznych Odpowiedź na interpelację nr 5240 w sprawie rosnącej liczby wypadków z udziałem hulajnóg elektrycznych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 28-01-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 5240 Pana Posła Michała Jarosa w sprawie rosnącej liczby wypadków z udziałem hulajnóg elektrycznych [1] , uprzejmie przedstawiam informacje, pozostające w zakresie właściwości ministra spraw wewnętrznych i administracji oraz przekazane w sprawie przez ministra infrastruktury. W pierwszej kolejności warto nadmienić, że zgodnie z § 55d rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia [2] , dopuszczalna prędkość hulajnogi elektrycznej i urządzenia transportu osobistego wynosi 20 km/h. Natomiast stosownie do art. 2 pkt 47 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym [3] , rower może być wyposażony w uruchamiany naciskiem na pedały pomocniczy napęd elektryczny zasilany prądem o napięciu nie wyższym niż 48 V, o znamionowej mocy ciągłej nie większej niż 250 W, którego moc wyjściowa zmniejsza się stopniowo i spada do zera po przekroczeniu prędkości 25 km/h. Przepisami prawa sankcjonującymi jazdę z nadmierną prędkością przez kierującego hulajnogą elektryczną albo rowerem, są: art. 86a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń [4] , w którym stypizowano zachowanie polegające na poruszaniu się drogą dla pieszych z prędkością niedostosowaną do prędkości pieszego (sprawca podlega karze grzywny albo karze nagany), a także art. 92a Kodeksu wykroczeń , który adresowany jest do kierującego pojazdem niestosującego się do ograniczenia prędkości określonego ustawą lub znakiem drogowym (sprawca podlega karze grzywny nie niższej niż 800 zł). Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 129 ust. 2 pkt 9 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, policjanci w związku z realizacją czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego są uprawnieni m.in. do stosowania przyrządów kontrolno-pomiarowych. Natomiast przepis art. 129b ust. 3 pkt 10 ww. ustawy uprawnia strażników gminnych (miejskich) do używania przyrządów kontrolnych lub pomiarowych służących do określania nacisku osi pojazdu. Odnosząc się do liczby wypadków z udziałem hulajnóg elektrycznych, uprzejmie informuję, że zgodnie z danymi Biura Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji, w okresie od 1 stycznia do 17 września 2024 r. osoby poruszające się hulajnogami elektrycznymi uczestniczyły w 577 wypadkach. Wśród poszkodowanych było 5 ofiar śmiertelnych (kierujący hulajnogą elektryczną) oraz 611 osób zostało rannych, w tym: 201 osób ciężko rannych, 410 osób – lekko rannych. Wśród 497 rannych użytkowników hulajnóg elektrycznych odnotowano w przypadku: kierujących hulajnogą elektryczną: 162 osoby ciężko ranne, 300 osób lekko rannych, pasażerów hulajnóg elektrycznych: 10 osób ciężko rannych, 25 osób lekko rannych. Jednocześnie pragnę wskazać, że Policja nie gromadzi danych w zakresie pytania 3 i 6 niniejszej interpelacji. Z kolei, odnosząc się do regulacji stosowanych w omawianym obszarze przez inne kraje, minister infrastruktury wskazał, że użytkowanie hulajnóg elektrycznych w krajach Unii Europejskiej (UE), szczególnie na zasadach współdzielenia, wywołuje sprzeczne opinie i coraz częściej jest zakazywane. Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Ministerstwo Infrastruktury, od 1 września 2023 r. zakaz użytkowania współdzielonych hulajnóg elektrycznych wprowadzono w Paryżu, a od 1 lutego 2024 r. także w Brukseli. W marcu 2024 r. w Berlinie wprowadzono regulacje polegające na ograniczeniu liczby powszechnie dostępnych e-hulajnóg o blisko 25%. Stosowne regulacje zaostrzono również we Włoszech, Hiszpanii, Portugalii i Republice Czeskiej. Głównym argumentem przywoływanym przy okazji wprowadzenia takich zakazów lub ograniczeń jest niewłaściwe użytkowanie ww. środka transportu, przede wszystkim w zakresie jego parkowania. Z drugiej strony z badań University College London wynika, że wprowadzenie hulajnóg elektrycznych skutkuje redukcją emisji gazów cieplarnianych, aż o 45%. Londyńscy naukowcy wskazują również na wpływ jednośladów na zmniejszenie zatorów drogowych. Więcej informacji na temat przepisów prawa w zakresie e-hulajnóg w krajach UE znajduje się pod adresem: https://konsument.gov.pl/przeglad-przepisow-dla-e-hulajnog-w-europie/ W nawiązaniu do pytania Pana Posła dotyczącego ewentualnego wprowadzenia kar za użytkowanie urządzeń transportu osobistego i hulajnóg elektrycznych oraz rowerów elektrycznych niezgodnie z przepisami prawa, stosownie do stanowiska ministra infrastruktury, uprzejmie informuję, że obecnie nie jest planowane wprowadzenie ww. kar. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Przekazaną, zgodnie z właściwością, przez Pana Stanisława Bukowca, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Infrastruktury pismem z 6 grudnia 2024 r. (sygn. DTD-5-1.054.11.2024). [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 502, z późn. zm. [3] Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, z późn. zm. [4] Dz. U. z 2023 r. poz. 2119, z późn. zm.