Interpelacja w sprawie zniszczeń szkół i obiektów oświatowych podlegających Ministerstwu Edukacji Narodowej, spowodowanych przez powódź

Interpelacja w sprawie zniszczeń szkół i obiektów oświatowych podlegających Ministerstwu Edukacji Narodowej, spowodowanych przez powódź Interpelacja nr 5163 do ministra edukacji w sprawie zniszczeń szkół i obiektów oświatowych podlegających Ministerstwu Edukacji Narodowej, spowodowanych przez powódź Zgłaszający: Dariusz Matecki, Michał Woś, Sebastian Kaleta, Marcin Warchoł, Michał Cieślak, Dariusz Stefaniuk, Maria Kurowska, Edward Siarka Data wpływu: 30-09-2024 Zwracam się z prośbą o przekazanie szczegółowych informacji dotyczących zniszczeń oraz uszkodzeń, jakie powstały w wyniku powodzi, która dotknęła Polskę we wrześniu 2024 roku, w odniesieniu do placówek oświatowych podlegających Ministerstwu Edukacji Narodowej. Klęska ta dotknęła wielu regionów naszego kraju, powodując liczne zniszczenia, w tym również w infrastrukturze oświatowej, co w konsekwencji utrudnia bądź uniemożliwia prowadzenie działalności edukacyjnej w dotkniętych obiektach. W związku z tym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: 1. Ile szkół oraz innych obiektów edukacyjnych, podlegających pod Ministerstwo Edukacji Narodowej, zostało uszkodzonych lub całkowicie zniszczonych w wyniku powodzi? Proszę o przedstawienie szczegółowego wykazu tych placówek, uwzględniając ich dokładną lokalizację, typ obiektu oraz opis zakresu uszkodzeń. 2. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej przeprowadziło już szczegółowe szacunki dotyczące kosztów odbudowy i naprawy zniszczonych oraz uszkodzonych obiektów? Jeżeli takie dane są dostępne, proszę o przekazanie szczegółowych informacji na temat kosztów naprawy poszczególnych placówek. 3. Jakie działania zostały podjęte lub są planowane przez ministerstwo w celu zabezpieczenia niezbędnych środków finansowych na odbudowę uszkodzonych obiektów? Proszę o przedstawienie informacji na temat planowanych źródeł finansowania tych inwestycji, zarówno krajowych, jak i ewentualnych funduszy unijnych lub innych międzynarodowych źródeł wsparcia. 4. Czy został już opracowany harmonogram działań związanych z odbudową i remontem uszkodzonych placówek oświatowych? Jeśli tak, proszę o przedstawienie tego harmonogramu, w tym planowanych terminów rozpoczęcia i zakończenia prac remontowych oraz przewidywanych dat przywrócenia pełnej funkcjonalności poszczególnych szkół. 5. Jakie kroki podejmuje ministerstwo w celu zapewnienia ciągłości edukacji dla uczniów z terenów, gdzie szkoły zostały uszkodzone bądź zniszczone? Czy istnieją plany tymczasowego przeniesienia uczniów do innych placówek edukacyjnych, czy też przewiduje się wdrożenie alternatywnych form nauczania, takich jak edukacja zdalna? Proszę również o informację, jakie wsparcie otrzymują nauczyciele i pracownicy oświatowi z terenów dotkniętych powodzią. 6. Czy ministerstwo planuje dodatkowe środki lub programy wsparcia psychologicznego i społecznego dla uczniów i nauczycieli, którzy zostali poszkodowani w wyniku tej klęski żywiołowej? W sytuacjach tak trudnych, jak powódź, pomoc psychologiczna może okazać się nieodzowna, szczególnie dla młodzieży i dzieci. Proszę o informację, jakie programy zostały lub będą wdrożone w tym zakresie. Sytuacja, w jakiej znalazły się dzieci, młodzież, nauczyciele oraz pracownicy oświaty z terenów dotkniętych powodzią, wymaga szybkiej i zdecydowanej reakcji. Wierzę, że ministerstwo podejmie wszelkie możliwe działania, aby jak najszybciej przywrócić normalne warunki edukacji w uszkodzonych placówkach, zapewniając uczniom odpowiednie środowisko do nauki, a nauczycielom oraz pozostałej kadrze bezpieczne warunki pracy.

Odpowiedź na interpelację w sprawie zniszczeń szkół i obiektów oświatowych podlegających Ministerstwu Edukacji Narodowej, spowodowanych przez powódź Odpowiedź na interpelację nr 5163 w sprawie zniszczeń szkół i obiektów oświatowych podlegających Ministerstwu Edukacji Narodowej, spowodowanych przez powódź Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura Warszawa, 31-10-2024 Szanowni Państwo Posłowie , odpowiadając na interpelację z 9 października br. w sprawie zniszczeń szkół i obiektów oświatowych, podlegających Ministerstwu Edukacji Narodowej, spowodowanych przez powódź, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień. Ad 1. Uprzejmie informuję, że na obszarze dotkniętym powodzią nie występują żadne placówki oświatowe, podlegające pod Ministerstwo Edukacji Narodowej. W zdecydowanej większości budynki szkół i placówek oświatowych, które ucierpiały w wyniku działania żywiołu są prowadzone lub dotowane przez jednostki samorządu terytorialnego. Ad 2. Aktualnie szkody w budynkach oświatowych są jeszcze szacowane. Dostarczenie wykazu szkół uszkodzonych będzie możliwe po zakończeniu procedur związanych z oceną szkód . Ad 3. i 4. Ministerstwo Edukacji Narodowej wspiera poszkodowane w wyniku powodzi jednostki samorządu terytorialnego ze środków rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej w oparciu o „Kryteria podziału rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2024”. Jednostki samorządu terytorialnego położone na obszarze gmin wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 października 2024 r. w sprawie gmin poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych [1] , lub znajdujące się na terenie objętym w 2024 r. klęską żywiołową mogą skorzystać ze środków rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej w roku 2024 w ramach kryterium III pn. „Pomoc jednostkom samorządu terytorialnego w usuwaniu skutków działania żywiołów w publicznych szkołach i placówkach oświatowych, prowadzonych lub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego”. Na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej: https://www.gov.pl/web/edukacja/kryteria-podzialu-rezerwy-czesci-oswiatowej-subwencji-ogolnej-na-rok-2024 zostały opublikowane zmodyfikowane zasady aplikowania o środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na usuwanie szkód spowodowanych przez powódź w szkołach i placówkach oświatowych. Jednostki samorządu terytorialnego mogą obecnie składać wnioski do MEN do 8 listopada 2024 r. Jednocześnie, biorąc pod uwagę, że procedury związane z szacowaniem strat spowodowanych przez powódź przez komisje powołane przez jednostki samorządu terytorialnego oraz przez wojewodów są pracochłonne z powodu ogromnego rozmiaru szkód, Ministerstwo Edukacji Narodowej pracuje nad możliwością znacznego wydłużenia tego terminu. Ministerstwo rekomenduje wprowadzenie zmian do projektu ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw, polegających na wydłużeniu terminu podziału rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej z 30 listopada na 16 grudnia co pozwoli na wydłużenie terminu na składanie wniosków przez poszkodowane jednostki samorządu terytorialnego. Wsparcie z rezerwy dla samorządów poszkodowanych przez powódź planowane jest także na rok 2025. Poszkodowane jednostki samorządu terytorialnego mogą uzyskać do 100% kosztów remontu lub odbudowy infrastruktury szkoły lub placówki oświatowej (kwota wsparcia jest pomniejszana jedynie o kwotę odszkodowania lub o kwotę pozyskaną z innych źródeł z budżetu państwa). Wsparciem objęte zostaną również publiczne przedszkola. W roku 2024 rezerwa części oświatowej subwencji ogólnej, o której mowa w art. 28 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego [2] wynosi ok. 440 mln złotych. Wsparcie finansowe jest planowane do kontynuacji również w roku 2025. Ad 5. W prawie oświatowym funkcjonują rozwiązania systemowe, które zabezpieczają organizację nauki w sytuacjach kryzysowych. Uprawnienia do zawieszenia zajęć na czas oznaczony w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce posiadają dyrektorzy konkretnych szkół lub placówek, w razie wystąpienia na danym terenie nadzwyczajnego zdarzenia zagrażającego bezpieczeństwu lub zdrowiu uczniów. W takiej sytuacji, dyrektor może zawiesić realizację zadań szkoły lub placówki. Jeżeli zawieszenie będzie trwało dłużej niż dwa dni, dyrektor może zadecydować o realizacji od trzeciego dnia zadań szkoły z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Zasady, warunki oraz uprawnienia dyrektora szkoły lub placówki do prowadzenia nauczania innego niż stacjonarne zostały określone w przepisach art. 125a ustawy Prawo oświatowe [3] oraz rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 2 września 2022 r. w sprawie organizowania i prowadzenia zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość [4] . W szczególnie uzasadnionych przypadkach (np. brak prądu, zniszczone mieszkania uczniów/nauczycieli) dyrektor może jednak, za zgodą organu prowadzącego i po uzyskaniu pozytywnej opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, odstąpić od organizowania dla uczniów zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Po ustąpieniu przyczyn uzasadniających zawieszenie zajęć i powrocie uczniów do nauki w szkole, dyrektor może zorganizować dodatkowe zajęcia w celu uzupełnienia wiedzy uczniów. Ponadto, w związku z zaistnieniem nadzwyczajnej sytuacji, w ustawie z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi [5] znalazły się przepisy (art. 27, art. 29 i art. 62) umożliwiające organom prowadzącym publiczne przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki oświatowe, które ucierpiały wskutek działania intensywnych opadów atmosferycznych lub powodzi we wrześniu 2024 r., na: tworzenie tymczasowych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, podporządkowanych organizacyjnie odpowiednio przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole albo placówce, wyznaczanie tymczasowych siedzib odpowiednio przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, zwiększenie liczby dzieci w oddziale przedszkolnym lub uczniów w oddziale klas I-III szkoły podstawowej ponad limit określony w przepisach wydanych na podstawie art. 111 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe [6] (po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty). Powyższe zmiany mają na celu maksymalne skrócenie czasu przywrócenia możliwości korzystania z wychowania przedszkolnego, realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, a także kształcenia osób dorosłych. Tymczasowa lokalizacja lub tymczasowa siedziba, o których mowa wyżej, mogą funkcjonować nie dłużej niż do 31 sierpnia 2025 r. W stosunku do nauczycieli i pracowników oświaty z terenów powodziowych natomiast mają zastosowanie rozwiązania przewidziane dla pracowników poszkodowanych w związku z powodzią, zawarte m. in. w ustawie z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi [7] . Dodatkowo w ustawie o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw [8] zawarte zostały rozwiązania zapewniające dodatkowe wsparcie dla poszkodowanych pracowników. Rozwiązania te również będą miały zastosowanie do nauczycieli i pracowników oświatowych. Ad 6. Ministerstwo Edukacji Narodowej od początku powodzi podejmuje działania wspierające dzieci, młodzież, ich rodziny oraz nauczycieli w zakresie pomocy psychologicznej w obliczu kryzysowej sytuacji związanej z doświadczeniem powodzi lub zagrożeniem powodziowym. MEN, we współpracy z Ośrodkiem Rozwoju Edukacji w Warszawie (ORE) oraz Warszawskim Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń, uruchomiło Pogotowie Psychologiczne online - telefoniczną linię wsparcia dla nauczycieli, uczniów i rodziców ze szkół i placówek z terenów dotkniętych powodzią [9] . W kolejnych dniach utworzono linię z jednym numerem: 22 34 74 897. Dzwoniący może skorzystać z pomocy specjalistów [10] . Ministerstwo utrzymuje stały kontakt z kuratorami oświaty z województw dotkniętych powodzią. Na prośbę MEN kuratorzy oświaty wyznaczyli pracowników, którzy pełnią funkcję koordynatorów do spraw zapewniania pomocy psychologiczno-pedagogiczną na terenach powodziowych. Koordynatorzy uczestniczą w cyklicznych spotkaniach on-line z udziałem przedstawicieli MEN i ORE. W razie potrzeby do udziału w spotkaniach zapraszani są także zewnętrzni eksperci. Celem tych spotkań jest wymiana informacji na temat lokalnych potrzeb związanych z zapewnieniem ww. pomocy oraz ocena stanu realizacji tych potrzeb, co pozwala na bieżące reagowanie na pojawiające się potrzeby. Wymiana informacji na temat dostępnej lokalnie oferty w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej następuje w oparciu o zaproponowany przez MEN model trzypoziomowego wsparcia udzielanego osobom, które doświadczyły stresu związanego z powodzią. Pierwszy poziom wsparcia obejmuje działania informacyjno-edukacyjne. Drugi poziom wparcia obejmuje tych, którzy wymagają pomocy specjalistycznej oraz działań z zakresu interwencji kryzysowej. Trzeci poziom wsparcia obejmuje dzieci i młodzież, które pomimo udzielonej pomocy na poziomie II, wymagają długofalowej pomocy specjalistycznej o charakterze terapeutycznym. Ponadto Ministerstwo Edukacji Narodowej w latach 2022–2024 realizuje Rządowy program pomocy dzieciom i uczniom w formie: zasiłku losowego na cele edukacyjne, pomocy uczniom w formie wyjazdów terapeutyczno- edukacyjnych, pomocy dzieciom i uczniom w formie zajęć opiekuńczych i zajęć terapeutyczno-edukacyjnych. Pomoc skierowana jest do rodzin dzieci i uczniów, dla których zaistniała konieczność wypłaty zasiłku celowego na podstawie art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej [11] w wysokości do 8000 zł w związku ze stratami poniesionymi w wyniku wystąpienia żywiołu, spowodowanymi w gospodarstwach domowych, uniemożliwiającymi dzieciom i uczniom prawidłowe funkcjonowanie w szkole. Zasiłek losowy dla dziecka lub ucznia wynosi 1000 zł. Maksymalna kwota dofinansowania wyjazdu wynosi 1540 zł na ucznia. Dopuszczalne jest łączenie obu tych form wsparcia (do łącznej kwoty 2540 zł). Z wyjazdu terapeutyczno-edukacyjnego mogą skorzystać uczniowie uczęszczający do szkół wszystkich typów, kształcący się w tych szkołach w formie dziennej. Z zajęć terapeutyczno-edukacyjnych mogą korzystać: dzieci realizujące obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne, uczniowie uczęszczający do klas I–III szkoły podstawowej lub klas I–III ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia, uczniowie uczęszczający do szkół wszystkich typów, kształcących się w tych szkołach w formie dziennej, posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. W ramach tego programu uruchomiono do tej pory dla osób poszkodowanych powodzią pomoc w łącznej wysokości 5 978 960 zł, z tego: 5 138 000 zł na zasiłki losowe dla 5 138 dzieci i uczniów, 614 460 zł na dofinansowanie wyjazdów terapeutyczno-edukacyjnych dla 399 uczniów, 226 500 zł na realizację zajęć opiekuńczych i zajęć terapeutyczno-edukacyjnych dla 323 dzieci i uczniów. Ponadto informuję, że Komunikatem Ministra Edukacji z dnia 4 października 2024 roku ustanowione zostało przedsięwzięcie pod nazwą „Zielone Szkoły dla Powodzian”. Przedsięwzięcie stanowi odpowiedź na potrzeby uczniów z terenów objętych klęską żywiołową. Podstawowym jego celem jest wsparcie finansowe i organizacyjne publicznych i niepublicznych szkół położonych na obszarach poszkodowanych przez powódź. Minister Edukacji Narodowej wskazał do realizacji tego przedsięwzięcia Fundację Rozwoju Systemu Edukacji. Fundacja zapewnia wsparcie dzieciom i młodzieży oraz ich opiekunom poprzez organizację pobytów edukacyjnych w bezpiecznych miejscach, które oferują zakwaterowanie, wyżywienie oraz zajęcia wspierające rozwój psychiczny i fizyczny uczniów. Więcej informacji znajduje się pod linkiem: https://www.gov.pl/web/edukacja/zielone-szkoly-dla-powodzian Pragnę także nadmienić, że Ministerstwo Edukacji Narodowej uruchomiło specjalny system, który umożliwi organizację darmowych kolonii sportowych dla uczennic i uczniów z terenów dotkniętych przez powódź. Przedsięwzięcie stanowi wspólny projekt Ministerstwa Sportu i Turystyki i Ministerstwa Edukacji Narodowej. Koszt pobytu będzie finansowany z programu Aktywna Szkoła. Ponad 2,5 tysiąca dzieci i młodzieży będzie mogło do końca roku skorzystać z bezpłatnego pobytu w Centralnych Ośrodkach Sportu (COS). Do wyboru są ośrodki w Cetniewie, Giżycku, Spale, Szczyrku, Wałczu oraz Zakopanem. Podczas pobytu w COS-ach dzieci i młodzież będą miały okazję skorzystać z pełnej infrastruktury sportowej dostępnej na terenie każdego obiektu, w tym z hal sportowych, basenów, ścianek wspinaczkowych oraz innych udogodnień. Szczegółowe informacje dostępne są pod linkiem: https://www.gov.pl/web/sport/darmowe-kolonie-sportowe-dla-dzieci-i-mlodziezy-szkolnej Organizowanie dla dzieci i młodzieży wycieczek przede wszystkim ma na celu: Wsparcie uczniów przez zapewnienie im sprzyjających warunków do regeneracji sił po traumie związanej z powodzią i odpoczynku, połączonych z możliwością udziału w zajęciach, które w inspirujący i kreatywny sposób pozwalają na indywidualne rozwijanie ich pasji oraz naukę przydatnych umiejętności i samodzielnych zachowań, Poprawa dobrostanu psychicznego uczniów i nauczycieli przez zapewnienie możliwości spędzania czasu i realizacji zadań wychowawczo-opiekuńczych w bezpiecznym i przyjaznym otoczeniu, Zwiększenie wiedzy i umiejętności nauczycieli w zakresie diagnozowania pierwszych symptomów kryzysu psychologicznego u uczniów oraz udzielanie wsparcia psychologicznego w takich okolicznościach. Ministerstwo od pierwszych dni powodzi w ramach swoich kompetencji prowadzi działania wspierające poszkodowanych oraz ściśle współpracuje z innymi organami administracji publicznej, aby zagwarantować skoordynowaną i długofalową pomoc. Dokładamy wszelkich starań, aby jak najszybciej przywrócić normalne warunki edukacji oraz pracy w placówkach z terenów poszkodowanych przez powódź. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2024 poz. 1483 [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 356 [3] Dz. U. z 2024 r. poz. 737 [4] Dz. U. z 2022 r. poz. 1903 [5] Dz. U. z 2024 r. poz. 1473 [6] Dz. U. z 2024 r. poz. 737 [7] Dz. U. z 2024 r. poz. 654 [8] Dz. U. z 2024 r. poz. 1473 [9] https://www.gov.pl/web/edukacja/telefoniczna-linia-wsparcia-dla-uczniow-rodzicow-nauczycieli-z-terenow-dotknietych-powodzia [10] https://www.gov.pl/web/edukacja/wsparcie-psychologiczne-dla-ofiar-powodzi-jeden-numer-telefonu-do-wszystkich-konsultantow . [11] Dz. U. z 2024 r. poz. 1283