Interpelacja w sprawie zasad wypłaty zasiłków powodziowych na remont domu do 200 tys. zł
Interpelacja nr 5132
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie zasad wypłaty zasiłków powodziowych na remont domu do 200 tys. zł
Zgłaszający: Marcin Gwóźdź, Szymon Pogoda
Data wpływu: 28-09-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z licznymi zgłoszeniami od obywateli, którzy ucierpieli w wyniku powodzi, pragnę zwrócić się z interpelacją dotyczącą zasad wypłaty zasiłków powodziowych przeznaczonych na remont domów, do kwoty 200 tys. zł. Pojawiają się doniesienia, że warunkiem otrzymania tego zasiłku jest wykonanie remontu uszkodzonego domu tylko w sytuacji, gdy ten zostanie odbudowany na:
1) tym samym fundamencie – co sugeruje, że poszkodowani muszą zrekonstruować budynek na tym samym podłożu, które mogło zostać uszkodzone bądź pozostaje narażone na ponowne powodzie,
2) na tej samej działce – co oznacza, że nie ma możliwości przeniesienia domu na inne, bardziej bezpieczne tereny, wolne od ryzyka powodzi.
Dodatkowo, zgodnie z informacjami od obywateli, istnieje przepis nakładający na poszkodowanych obowiązek zgłoszenia prac remontowych lub odbudowy w ciągu 30 dni od dnia wystąpienia szkody.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
1. Czy warunkiem wypłaty zasiłku powodziowego na remont domu jest wymóg jego odbudowy na tym samym fundamencie? Jeśli tak, proszę o wyjaśnienie, dlaczego ministerstwo uznało to za stosowne, zważywszy na ryzyko kolejnych zalań.
2. Czy warunkiem wypłaty zasiłku jest także odbudowa domu na tej samej działce? W przypadku pozytywnej odpowiedzi proszę o uzasadnienie tego przepisu, w kontekście zagrożeń związanych z ponownym zalaniem.
3. Czy istnieje 30-dniowy termin na zgłoszenie prac remontowych lub odbudowy? Jeśli tak, czy termin ten nie jest zbyt krótki dla osób, które muszą zorganizować odbudowę, szczególnie w przypadku poważnych zniszczeń? Jakie są konsekwencje przekroczenia tego terminu?
4. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom terenów zagrożonych powodziami, biorąc pod uwagę, że odbudowa domów na terenach często zalewanych może stanowić zagrożenie dla życia i mienia?
Chciałbym również podkreślić, że odbudowa budynku w miejscu, które wielokrotnie ulegało zalaniu, stwarza duże zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców oraz mienia. Tereny zalewowe w Polsce są obszarami, na których ryzyko powodzi jest znacznie zwiększone. W związku z tym wymóg odbudowy domu na tym samym fundamencie lub działce, bez uwzględnienia realnego zagrożenia powodziowego, może prowadzić do ponownego narażenia mieszkańców na straty materialne i zdrowotne, a w skrajnych przypadkach nawet na utratę życia.
Wydaje się, że bardziej sensownym rozwiązaniem byłoby umożliwienie poszkodowanym przeniesienia miejsca zamieszkania na tereny bezpieczne, niezagrożone powodziami, co pozwoliłoby uniknąć powtórzenia się tragicznych wydarzeń w przyszłości. Odbudowa budynków na terenach, gdzie ryzyko powodzi jest wysokie, może być nie tylko nieopłacalna, ale także sprzeczna z zasadami bezpieczeństwa obywateli.
Zwracam się zatem z prośbą o rozważenie możliwości modyfikacji obecnych przepisów, tak aby wspierały one budowę domów w miejscach bezpiecznych i niepowodujących zagrożeń związanych z powodziami. Obecna polityka może okazać się krótkowzroczna, a w dłuższej perspektywie prowadzić do kolejnych strat oraz kosztów ponoszonych przez państwo na odbudowę infrastruktury.
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź Podsekretarz stanu Wiesław Leśniakiewicz
8.11.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie zasad wypłaty zasiłków powodziowych na remont domu do 200 tys. zł
Odpowiedź na interpelację nr 5132
w sprawie zasad wypłaty zasiłków powodziowych na remont domu do 200 tys. zł
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 08-11-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 5132 Pana Posła Marcina Gwoździa i Pana Posła Szymona Pogody w sprawie zasad wypłaty zasiłków powodziowych na remont domu do 200 tys. zł , uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Rząd RP w ramach rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych zapewnił pomoc finansową dla rodzin poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. w formie zasiłków celowych na pomoc doraźną, zasiłków powodziowych, a także zasiłków na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego oraz budynku gospodarczego.
Dotychczas z ww. rezerwy celowej przekazano do wojewodów [1] :
dla woj. dolnośląskiego łącznie 342 502 795,81 zł (w tym 172 401 299 zł na wypłatę zasiłków celowych oraz 170 101 496,81 zł na usuwanie skutków powodzi),
dla woj. lubuskiego łącznie 19 600 000 zł na wypłatę zasiłków celowych,
dla woj. opolskiego łącznie 249 264 059,45 zł (w tym 189 750 000 zł na wypłatę zasiłków celowych oraz 59 514 059,45 zł na usuwanie skutków powodzi),
dla woj. śląskiego łącznie 50 200 000 zł (w tym 35 200 000 zł na wypłatę zasiłków celowych oraz 15 000 000 zł na usuwanie skutków powodzi).
Ponadto, jednostki samorządu terytorialnego mogą ubiegać się o dofinansowanie z ww. źródła na usuwanie zniszczeń powstałych na skutek anomalii pogodowych w infrastrukturze technicznej.
Szczegółowe informacje na temat możliwości pozyskania środków finansowych na ww. pomoc zostały zawarte w:
podpisanych 18 października 2024 r. Zasadach udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 – Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku [2] .
podpisanych 10 października 2024 r. Wytycznych w sprawie szacowania strat oraz zasad i trybu udzielania jednostkom sektora finansów publicznych dotacji celowych z budżetu państwa na dofinansowanie zadań własnych związanych z remontem, przebudową i odbudową obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku i przywróceniem ich funkcjonalności.
Wyżej wymienione dokumenty są umieszczone na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakładce Co Robimy – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych .
Zgodnie z Zasadami udzielania pomocy finansowej – cz. III ust. 5 – „Niniejsze warunki mają zastosowanie również do: odtworzenia budynku/lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakupu budynku/lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakupu działki budowlanej albo najem budynku/lokalu mieszkalnego”. W związku z powyższym, jest możliwe odbudowanie domu w innym miejscu.
Ponadto, w Zasadach udzielania pomocy finansowej nie występuje pojęcie 30-dniowego terminu na zgłoszenie prac remontowych lub odbudowy. Zgodnie z cz. I ust. 8 „Zasiłek celowy na pomoc doraźną oraz pomoc remontowo-budowlaną, udzielany jest na wniosek uprawnionego lub z urzędu (za zgodą uprawnionego), złożony nie później niż w terminie do 15 marca 2025 r. Wniosek może również zostać złożony ustnie do protokołu poza siedzibą ośrodka pomocy społecznej, w szczególności w miejscu wystąpienia powodzi”.
Kolejną formą pomocy jest umożliwienie podmiotom, których obiekty budowlane zostały uszkodzone lub zniszczone przez żywioł, skorzystania z uproszczonych procedur postępowania przed organami administracji architektoniczno-budowlanej. Wspomniane procedury zostały opisane w ustawie z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu [3] . Wejście w życie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 października 2024 r. w sprawie gmin poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych [4] umożliwiło podmiotom poszkodowanym przez żywioł, posiadającym obiekty budowlane na obszarze gmin ujętych w ww. rozporządzeniu, skorzystanie z uproszczonych procedur. W szczególności, w przypadkach określonych w ustawie , nie będzie wymagane pozwolenie na budowę – w to miejsce wystarczy zgłoszenie robót budowlanych, natomiast samo zgłoszenie remontu organowi administracji architektoniczno-budowlanej nie będzie wymagane. Uwzględnienie w ww. rozporządzeniu gmin poszkodowanych przez powódź we wrześniu 2024 r. ułatwi i przyspieszy proces usuwania szkód wyrządzonych żywiołem w obiektach budowlanych, znajdujących się na terenie wskazanych gmin.
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Według stanu na 7 listopada 2024 r., godz. 13:00.
[2] Dalej – Zasady udzielania pomocy finansowej .
[3] Dz. U. z 2024 r. poz. 1190, z późn. zm., dalej – ustawa .
[4] Dz. U. poz. 1483.