Interpelacja w sprawie potrzeby zwiększenia zatrudnienia w poradniach psychologiczno-pedagogicznych
Interpelacja nr 5041
do ministra edukacji
w sprawie potrzeby zwiększenia zatrudnienia w poradniach psychologiczno-pedagogicznych
Zgłaszający: Maria Koc, Marzena Anna Machałek
Data wpływu: 25-09-2024
Szanowna Pani Minister!
Poradnie psychologiczno-pedagogiczne w Polsce borykają się z wieloma problemami wynikającymi z zakresu ich działania wskazanego w rozporządzeniach MEN. Zgodnie z treścią rozporządzenia ministra edukacji narodowej z dn. 1 lutego 2013 r. poradnia psychologiczno-pedagogiczna musi pełnić następujące zadania:
1) diagnozowanie dzieci i młodzieży;
2) udzielanie dzieciom i młodzieży oraz rodzicom bezpośredniej pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
3) realizowanie zadań profilaktycznych oraz wspierających wychowawczą i edukacyjną funkcję przedszkola, szkoły (w tym wspieranie nauczycieli w rozwiązywaniu problemów wychowawczych i dydaktycznych);
4) organizowanie i prowadzenie wspomagania przedszkoli, szkół i placówek w realizacji ich zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.
Powyższe zadania są realizowane nie tylko na terenie poradni, ale także poza nią (szkoła, środowisko rodzinne), co wiąże się z licznymi wyjazdami poza jej siedzibę. Wypełnianie wszystkich zadań wskazanych w rozporządzeniu wymaga znacznie większej obsady kadrowej, jeśli chodzi o zatrudnianych w poradniach specjalistów, niż to jest obecnie. Konieczna jest zmiana standardów zatrudniania specjalistów, czyli zwiększenie zatrudnienia. Poradniom brakuje również do realizacji zadań dostatecznego wyposażenia w sprzęt informatyczny oraz systemu informatycznego do rejestracji osób zgłaszających się do PPP, a także do obiegu wewnętrznego dokumentacji powstającej w wyniku dokonanej diagnozy. Brak jest także zabezpieczeń obecnie użytkowanych systemów informatycznych przed cyberatakami, co jest szczególnie istotne, gdyż poradnie przetwarzają dane wrażliwe swoich klientów.
Poradnie w większości skupiają się na diagnozie i przy realizacji tego zadania borykają się z brakiem dostatecznej liczby testów diagnostycznych, co wynika z braku funduszy na ich zakupienie, ponieważ są one kosztowne. Przykładowo, test do diagnozy dzieci z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi (autyzm, zespół Aspergera) ADOS-2 to koszt 20 000 zł. W ciągu ostatniego roku wg danych pozyskanych z SIO, o blisko 31 proc. wzrosła liczba dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym ze względu na autyzm lub zespół Aspergera. To prawdopodobnie odbicie po epidemii, gdy utrudniony był dostęp do lekarzy i badań. W dodatku liczba diagnozowanych dzieci może być niedoszacowana: brakuje bowiem lekarzy psychiatrów dziecięcych, a na diagnozę finansowaną przez NFZ czeka się w najlepszym wypadku aż pół roku. Wczesna diagnoza i odpowiednie oddziaływania terapeutyczne znacząco wpływają na zniwelowanie negatywnych oddziaływań autyzmu, dlatego tak ważne jest, aby test ADOS-2 znalazł się w wyposażeniu każdej poradni psychologiczno-pedagogicznej.
Realizacja kolejnego zadania przez poradnie, czyli udzielanie dzieciom i młodzieży oraz rodzicom bezpośredniej pomocy psychologiczno-pedagogicznej również ze względu na braki kadrowe oraz pomoce dydaktyczne i terapeutyczne jest niewystarczająca. W latach poprzednich szkoły mogły wzbogacić swoją bazę dydaktyczno-terapeutyczną dzięki programom, takim jak na przykład “Aktywna Tablica”. Poradnie potrzebują tego typu programów im dedykowanych, aby wzbogacić i dostosować swoją bazę do zmieniających się wymogów i potrzeb małych klientów.
Właściwa realizacja pozostałych dwóch zadań również wymaga zwiększenia zatrudnienia, a także poprawy bazy lokalowej, dydaktycznej oraz administracyjnej poradni.
W związku z powyższym zapytuję Panią Minister:
Czy rząd przewiduje wsparcie finansowe dedykowane poradniom psychologiczno-pedagogicznym w Polsce, które pomoże w realizacji zadań, a niejednokrotnie dopiero umożliwi prawidłową realizację zadań wskazanych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dn. 1 lutego 2013 roku?
Odpowiedź Podsekretarz stanu Paulina Piechna-Więckiewicz
18.10.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie potrzeby zwiększenia zatrudnienia w poradniach psychologiczno-pedagogicznych
Odpowiedź na interpelację nr 5041
w sprawie potrzeby zwiększenia zatrudnienia w poradniach psychologiczno-pedagogicznych
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz
Warszawa, 18-10-2024
Szanowne Panie Posłanki,
Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) podejmuje działania, których celem jest poprawa funkcjonowania poradni psychologiczno-pedagogicznych (dalej „poradnia“).
Prace nad zmianą modelu funkcjonowania poradni były przedmiotem spotkań konsultacyjnych z dyrektorami poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz przedstawicielami poradni psychologiczno-pedagogicznych, które odbywały się od lutego do maja [1] . Spotkania te inicjowały projekt pn. „Przygotowanie kompleksowego wsparcia poradni psychologiczno-pedagogicznych“ organizowanych przez MEN. We wszystkich 6 miastach, w różnych regionach Polski, projekt spotkał się z pozytywnym odbiorem, jako otwierający pole dialogu z resortem edukacji o systemie poradnictwa i jego przyszłości. Były prowadzone konstruktywne dyskusje na temat problemów poradni psychologiczno-pedagogicznych, formułowanych przez przedstawicieli poradni, jak również Związku Zawodowego Rada Poradnictwa. Efektem tych spotkań było wypracowanie założeń, które przyczynią się do wdrożenia takiego modelu pracy poradni psychologiczno-pedagogicznych, w którym skoncentrują się one na specjalistycznej diagnostyce przede wszystkim złożonych i najtrudniejszych problemów związanych z funkcjonowaniem dzieci/uczniów.
MEN we współpracy ze Szkołą Główną Handlową w Warszawie realizuje również projekt „Przygotowanie kompleksowego wsparcia poradni psychologiczno-pedagogicznych“ [2] . Głównym celem projektu jest wypracowanie, wspólnie z przedstawicielami poradni i ich organów prowadzących, koncepcji rozwoju poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego oraz zapewnienie poradniom odpowiedniego wsparcia w procesie wdrażania nowego modelu pracy.
W projekcie wypracowane zostały założenia konkursu, w ramach którego poradnie będą mogły otrzymać wsparcie finansowe w postaci grantów. Kwota przeznaczona na realizację konkursu to 83,5 mln zł. Konkurs, w którym wybrane zostaną podmioty rozdzielające granty, został ogłoszony we wrześniu br. Natomiast nabór wniosków w konkursie zaplanowano do 18 października 2024 r. Zakłada się, że konkurs grantowy zostanie ogłoszony w pierwszej połowie 2025 roku, tak by w roku szkolnym 2025/2026 poradnie mogły zacząć korzystać ze środków, które otrzymają w grantach. Głównym celem ww. konkursu jest wdrożenie zmian organizacyjnych w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym specjalistycznych, które wynikają z potrzeby wzmocnienia efektywności współpracy publicznych poradni z działającymi na terenie powiatu podmiotami, w tym działającymi w innych sektorach, które realizują działania wspierające dzieci/uczniów oraz środowiska, w których te dzieci/uczniowie na co dzień uczą się i wychowują (w szczególności ich rodziny, grupy rówieśnicze, nauczyciele, wychowawcy), zwiększania dostępności do usług publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, a także uzupełnienia zasobów w zakresie wyposażenia poradni.
Zgodnie z zapotrzebowaniem zgłaszanym przez pracowników poradni, MEN we współpracy z Ośrodkiem Rozwoju Edukacji w Warszawie (ORE), przygotował ofertę szkoleniową (m.in. w zakresie diagnozy dysleksji i dyskalkulii) oraz funkcjonowania sieci współpracy i doskonalenia dla dyrektorów i pracowników poradni. W bieżącym roku szkolnym planowana jest organizacja również szkoleń kaskadowych z zakresu prowadzenia oceny funkcjonalnej (model biopsychospołeczny), funkcjonowania psychospołecznego dzieci i uczniów z ADHD oraz wdrażania zaleceń postdiagnostycznych i organizacji wsparcia dla tej grupy uczniów w praktyce szkolnej, mutyzmu wybiórczego, warsztatów z zakresu orzecznictwa i opiniowania w poradni. Przedstawione działania umożliwią poradniom uzyskanie oczekiwanego wsparcia i bardziej efektywną realizację zadań wynikających z aktualnie obowiązujących przepisów prawa oświatowego z jednoczesnym przygotowaniem się do poszerzenia kompetencji w zakresie zarządzania procesem udzielanego wsparcia w modelu oceny funkcjonalnej.
Dodatkowo informuję, że w MEN trwają również prace dotyczące opracowania standardów zatrudnienia w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych oraz przygotowania propozycji zmian w zakresie finansowania zadań realizowanych przez te jednostki systemu oświaty, a także w zakresie wydawania przez poradnie opinii i orzeczeń.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Paulina Piechna-Więckiewicz
Podsekretarz Stanu
[1] Spotkania zorganizowano w Warszawie, Gdańsku, Białymstoku, Wrocławiu, Poznaniu i Krakowie. Uczestniczyło w nich ponad pół tysiąca osób.
[2] https://fersdlaporadni.sgh.waw.pl/