Interpelacja w sprawie pomocy rządu dla ofiar powodzi w osuszaniu domów i zapewnienia ogrzewania

Interpelacja w sprawie pomocy rządu dla ofiar powodzi w osuszaniu domów i zapewnienia ogrzewania Interpelacja nr 4990 do prezesa Rady Ministrów w sprawie pomocy rządu dla ofiar powodzi w osuszaniu domów i zapewnienia ogrzewania Zgłaszający: Maciej Małecki Data wpływu: 22-09-2024 Szanowny Panie Premierze, w ostatnich dniach, w szczególności na terenach południowo-zachodniej Polski, rozgrywa się dramat wielu Polaków dotkniętych powodzią. W chwili obecnej ten dramat jest w centrum zainteresowania opinii publicznej, jest na pierwszych stronach gazet, portalach internetowych i przed telewizyjnymi kamerami. Dziś wszyscy są skupieni na uniknięciu lub zmniejszeniu skutków powodzi i oczywiście na ratowaniu życia i majątku Polaków. Niestety, nie udało się zapobiec tragediom zarówno w zakresie życia, zdrowia, jak i majątku. Okres trwania żywiołu budzi zainteresowanie, lecz kiedy mija, dramat ludzi dotkniętych kataklizmem trwa. Nie można dopuścić do sytuacji, w której po przejściu powodzi mieszkańcy, lokalni przedsiębiorcy, samorządy zostaną pozostawieni sami w konfrontacji ze skutkami powodzi. W szczególności mieszkańcy tych terenów, wśród których są osoby starsze, samotne, niedołężne i niepełnosprawne, będą zmuszeni dokonywać remontów swoich domów i mieszkań. Jednocześnie jednym z największych wyzwań będzie szybkie osuszenie budynków przed zbliżającym się okresem jesienno-zimowym. Bez osuszenia remont nie będzie możliwy. Jednocześnie nie można wykluczyć braków właśnie takiego sprzętu oraz pozostałych materiałów budowlanych i ekip remontowych. Ogromny wzrost popytu na tego typu sprzęt, materiały i usługi może spowodować zarówno brak ich dostępności jak również znaczny wzrost ich cen. Także z uwagi na zniszczenia infrastruktury grzewczej na zalanych terenach (gazowej, węglowej i innej) konieczne jest zapewnienie ciepła w domach, mieszkaniach i innych budynkach przed jesienią i zimą, np. opartych o energię elektryczną. Ludziom, którym uda się jakoś odtworzyć infrastrukturę grzewczą, również będzie potrzebna pomoc finansowa, żeby przetrwać zimę. Moje pytanie dotyczy okresu po opadnięciu wody i dotyczy przygotowania rządu do okresu usuwania skutków powodzi, w tym wymienionych w interpelacji. Dlatego kieruję do Pana Premiera następujące pytania: 1. Czy rząd dokonał zabezpieczenia środków, sprzętu – w szczególności osuszaczy, agregatów prądotwórczych – i materiałów niezbędnych do odbudowy i remontów domów i mieszkań mieszkańców terenów dotkniętych powodzią? 2. Czy rząd zaplanował instytucjonalną pomoc nie tylko w wymiarze finansowym, ale także w wymiarze organizacyjnym w zakresie odbudowy i remontów domostw oraz infrastruktury zniszczonej i uszkodzonej podczas powodzi (np. usługi remontowe)? 3. W przypadku zaplanowania pomocy organizacyjnej, jakie kryteria zastaną zastosowane i czy osoby starsze, samotne, niedołężne i niepełnosprawne będą traktowane priorytetowo? 4. Czy rząd planuje udzielenie wsparcia w postaci dopłat do awaryjnego zapewnienia w domach energii elektrycznej i ciepła szczególnie w sezonie jesienno-zimowym? Jeśli tak, to w jakiej formie? 5. Jakie środki zostały lub zostaną przedsięwzięte w celu ograniczenia spekulacji cenowej dotyczącej sprzętu, materiałów, usług remontowo-budowlanych na terenach dotkniętych powodzią?

Odpowiedź na interpelację w sprawie pomocy rządu dla ofiar powodzi w osuszaniu domów i zapewnienia ogrzewania Odpowiedź na interpelację nr 4990 w sprawie pomocy rządu dla ofiar powodzi w osuszaniu domów i zapewnienia ogrzewania Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 06-11-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 4990 [1] Pana Posła Macieja Małeckiego w sprawie pomocy rządu dla ofiar powodzi w osuszaniu domów i zapewnienia ogrzewania, m.in. na podstawie stanowisk przekazanych przez Ministerstwa: Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Klimatu i Środowiska oraz Infrastruktury, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. W budżecie państwa zabezpieczono środki finansowe na pomoc poszkodowanym w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. Każda poszkodowana rodzina bądź osoba samotnie gospodarująca może otrzymać: Jednorazowy zasiłek powodziowy do 2 tys. zł, przyznawany na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi [2] . Zasiłek w wysokości 8 tys. zł na tzw. „pomoc doraźną”. Zasiłek na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego bądź lokalu mieszkalnego do 200 tys. zł – kwota pomocy finansowej jest przyznawana w zależności od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń. Zasiłek na remont lub odbudowę budynku gospodarczego (wykorzystywanego dla celów bytowych) do 100 tys. zł – kwota pomocy finansowej jest przyznawana w zależności od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń. W celu otrzymania pomocy poszkodowani powinni zgłosić się do właściwego miejscowo ośrodka pomocy społecznej. W sytuacji ogłoszenia stanu klęski żywiołowej procedura rozpatrywania wniosków ma charakter uproszczony. Po złożeniu wniosku przez osobę lub rodzinę poszkodowaną, pracownik socjalny przeprowadza rodzinny wywiad środowiskowy – niezwłocznie, nie później niż w terminie 2 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o potrzebie przyznania świadczenia. Przedmiotowy wywiad, w przypadku klęski żywiołowej, ma postać skróconą (wypełniane są tylko rubryki dotyczące niezbędnych danych osobowych oraz opisywane doznane szkody). W powyższym zakresie obowiązuje rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 września 2024 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego [3] . Przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej [4] wśród świadczeń pieniężnych wymieniają zasiłek celowy dla osób i rodzin, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (art. 40 ust. 2 i 3 ww. ustawy). Zasiłek może zostać przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Przyznawanie i wypłacanie zasiłków należy do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, realizowanych przez gminę (art. 18 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy). Ze względu na finansowanie zasiłków przyznawanych z tytułu klęski żywiołowej z budżetu państwa, szczegółowe informacje na temat możliwości pozyskania środków finansowych na pomoc ofiarom powodzi, która wystąpiła we wrześniu 2024 r. określają Zasady udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku [5] . Przedmiotowy dokument jest dostępny na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA), w zakładce Co Robimy – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych. W sytuacji kryzysu i klęski żywiołowej (oprócz realizacji standardowych form pomocy) gmina może również przyznać pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie oraz pomoc rzeczową w postaci produktów żywnościowych. Wskazana pomoc może zostać przyznana bez przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz wydania decyzji administracyjnej, a wydatków poniesionych przez gminę beneficjent nie musi zwracać (art. 48b ust. 5 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej ). Wskazana pomoc jest zadaniem własnym gminy [6] . Jednocześnie uprzejmie informuję, że już w pierwszych dniach powodzi Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych (Agencja), na podstawie decyzji Ministra SWiA, uruchomiła zasoby i rozpoczęła wydawanie niezbędnego asortymentu, zgodnie z potrzebami zgłaszanymi przez organy jednostek samorządu terytorialnego z terenów dotkniętych żywiołem. Agencja pozostaje w kontakcie z lokalnymi władzami terenowymi i za pośrednictwem Ministerstwa SWiA realizuje ich potrzeby w zakresie wydawania środków do usuwania skutków powodzi, przekazując m.in. środki dezynfekujące i ochrony osobistej, maszty oświetleniowe, agregaty prądotwórcze oraz osuszacze. Według stanu na 25 października 2024 r. Agencja przekazała sprzęt techniczny do walki z powodzią oraz usuwania jej skutków o wartości około 50 mln zł. Poniżej przedstawiam zestawienie dotyczące liczby osuszaczy, pomp i agregatów pompowych oraz agregatów prądotwórczych przekazanych przez Agencję (stan na 25 października 2024 r.) Lp. Rodzaj asortymentu Wydano z rezerw [szt.] Zakupiono dla powodzian [szt.] Wydano z zakupu dla powodzian [szt.] Zaplanowane do wydania [szt.] Suma wydanych [szt.] 1. Nagrzewnice [elektr. 3,3 kW - 9kW, olej. 21kW] 75 450 - 100 75 2. Osuszacze [12 l/24h - 166 l/24h] 461 1709 1709 - 2170 3. Agregaty prądotwórcze [3,9 kW - 200 kW] 134 1200 83 318 217 4. Pompy/Agregaty pompowe [250 m3/h , 540 m3/h] 8 (2 już zwrócone) - - - 8 (2 już zwrócone) Ponadto, na polecenie Ministra SWiA, Agencja realizuje zadania, mające na celu zapewnienie schronienia osobom najbardziej tego potrzebującym. Natomiast odnosząc się do kwestii pomocy w zapewnieniu energii elektrycznej lub paliwa niezbędnych do osuszania pomieszczeń zajmowanych przez poszkodowanych ustawa z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw [7] przewiduje dodatkowe wsparcie finansowe na pokrycie kosztów energii elektrycznej i paliw, niezbędnych do osuszenia zalanych pomieszczeń. Powyższe wsparcie zwiększa o 1 tys. zł zasiłek powodziowy dla gospodarstw domowych, poszkodowanych w wyniku powodzi na terenach objętych stanem klęski żywiołowej. Regulacja zakłada zwiększenie istniejącego świadczenia zamiast wprowadzania odrębnego rozwiązania, tak aby ułatwić procedurę jego pozyskiwania w gminach [8] . Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw wprowadziła zmiany w ustawie z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg [9] , mające na celu umożliwienie dofinansowania z Funduszu zadań powodziowych, tzn. zadań dotyczących dróg samorządowych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. lub osunięcia ziemi, będącego jej skutkiem. Obecnie trwają prace nad zapewnieniem środków finansowych na realizację zadań powodziowych przewidzianych w ww. przepisach prawa [10] . Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] skierowaną do Prezesa Rady Ministrów, przekazaną zgodnie z właściwością Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem Pana Karola Grzybowskiego, Podsekretarza Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (znak DSP.INT.4610.1146.2024) w celu udzielenia odpowiedzi w porozumieniu z Ministrami: Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Klimatu i Środowiska oraz Infrastruktury [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 654, z późn. zm. [3] Dz. U. poz. 1391 [4] Dz. U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm. [5] zatwierdzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji 18 października 2024 r. [6] stanowisko Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 15 października 2024 r., sygn. BM-II.059.1.520.2024 [7] Dz. U. poz. 1473 [8] stanowisko Ministra Klimatu i Środowiska z 3 października 2024 r., sygn. DEL-WRD.050.1.2024.SK [9] Dz. U. z 2023 r. poz. 1983, z późn. zm. [10] stanowisko Ministerstwa Infrastruktury z 11 października 2024 r., sygn. DDP-1.054.29.2024