Interpelacja w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz płac w szkolnictwie wyższym w 2025 r.
Interpelacja nr 4935
do ministra nauki
w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz płac w szkolnictwie wyższym w 2025 r.
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 19-09-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z uprzejmą prośbą o interwencję w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym na rok 2025, w kontekście rosnących kosztów życia oraz galopującej inflacji. Mimo pozytywnych zmian wprowadzonych w marcu bieżącego roku, obawiam się, że brak planowanych podwyżek w przyszłym roku może negatywnie wpłynąć na środowisko akademickie oraz szkolnictwo wyższe.
Podwyżka stypendiów doktoranckich i płac od 1 stycznia 2025 roku W związku z prognozowaną inflacją na poziomie 3-4% oraz wzrostem kosztów życia (energii, wody, wywozu śmieci, czynszów, komunikacji publicznej), czy planowane są podwyżki stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym od 1 stycznia 2025 roku? Jeśli tak, to o ile wzrośnie wskaźnik minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, od którego uzależnione są powyższe świadczenia? Kiedy zostaną podjęte prace nad stosownym rozporządzeniem?
Wzrost subwencji i dotacji dla uczelni wyższych w projekcie budżetu na 2025 rok Czy w projekcie budżetu na 2025 rok uwzględniono odpowiedni wzrost subwencji i dotacji dla uczelni wyższych, pozwalający na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z waloryzacją płac i stypendiów oraz rosnącymi kosztami utrzymania infrastruktury (prąd, woda, wywóz śmieci)? Jakie kwoty przewidziano na ten cel i czy zapewniają one możliwość podwyżek bez konieczności cięć w innych wydatkach na uczelniach?
Terminy wprowadzania podwyżek i usprawnienie procedur Obecnie podwyżki w szkolnictwie wyższym, w tym stypendiów doktoranckich, są wprowadzane z opóźnieniem, po rozpoczęciu roku budżetowego, co wymaga wyrównania od 1 stycznia. Dlaczego ta sytuacja powtarza się co roku? Czy istnieje możliwość usprawnienia zarządzania czasem, aby rozporządzenia w sprawie podwyżek były przygotowywane i podpisywane z odpowiednim wyprzedzeniem, tak aby wchodziły w życie z początkiem roku kalendarzowego?
Z powodu realnego zagrożenia zubożeniem środowiska akademickiego oraz odpływem zdolnych ludzi z sektora szkolnictwa wyższego, zwracam się z prośbą o pilne rozpatrzenie powyższych kwestii. Waloryzacja stypendiów i płac, przynajmniej o wskaźnik inflacji, jest niezbędna, aby zapewnić stabilność finansową środowiska akademickiego i kontynuację rozpoczętych projektów naukowych.
Odpowiedź Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
9.10.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz płac w szkolnictwie wyższym w 2025 r.
Odpowiedź na interpelację nr 4935
w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz płac w szkolnictwie wyższym w 2025 r.
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Maria Mrówczyńska
Warszawa, 09-10-2024
Szanowna Pani Posłanko,
na wstępie pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki niezwykle istotna. Przykładem tego są dotychczasowe działania resortu, które skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa w 2024 r. dodatkowych środków finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie szkolnictwa wyższego i nauki. W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.) został dokonany podział środków finansowych w kwocie 3.754.694,1 tys. zł, które przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni z przeznaczeniem na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich,
20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących nauczycielami akademickimi –
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Ponadto, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Nauki z dnia 15 lutego 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 235), wynagrodzenie to zostało podniesione o 30%, co istotnie przełożyło się także na zwiększenie wynagrodzeń nauczycieli akademickich i pracowników naukowych, a także szeregu innych świadczeń w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki, w tym stypendiów doktoranckich.
W przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 28 sierpnia 2024 r. projekcie ustawy budżetowej na rok 2025, wydatki zaplanowane w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka (z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wynoszą 32 913 692 tys. zł, co stanowi realny wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do 2024 r. o 5%. W projekcie uwzględniony został wzrost nakładów pozwalający na zwiększenie wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych oraz instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk średnio o 5%, celem utrzymania siły nabywczej wynagrodzeń.
Należy zaznaczyć, że w obszarze szkolnictwa wyższego przepisy regulują jedynie minimalną wysokość wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli akademickich w uczelniach publicznych, natomiast faktyczną wysokość wynagrodzeń w uczelniach kształtują samodzielnie władze uczelni, indywidualnie w odniesieniu do każdego pracownika i z uwzględnieniem posiadanych zasobów finansowych.
Wyjaśnić również należy, że formuła przyznawania zwiększeń subwencji z przeznaczeniem na podwyżki w szkolnictwie wyższym w trakcie roku budżetowego z wyrównaniem od 1 stycznia wynika wyłącznie z przebiegu procesu legislacyjnego dotyczącego ustawy budżetowej na dany rok. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw [1] podwyższenie wynagrodzeń dla pracowników państwowej sfery budżetowej następuje w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od dnia 1 stycznia danego roku. Jednocześnie podkreślić należy, że Ministerstwo dokłada wszelkich starań, aby środki dla nadzorowanych podmiotów uruchamiane były niezwłocznie po wejściu w życie ww. ustawy.
Podobnie, wydanie rozporządzenia podwyższającego minimalne wynagrodzenie zasadnicze profesora w uczelni publicznej jest uwarunkowane zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego przedsięwzięcia z budżetu państwa, a zatem prowadzenie prac legislacyjnych nad nowelizacją rozporządzenia jest w dużej mierze uzależnione od przebiegu prac nad projektem ustawy budżetowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Nauki
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1356