Interpelacja w sprawie nauczania religioznawstwa w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych

Interpelacja w sprawie nauczania religioznawstwa w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych Interpelacja nr 4861 do ministra edukacji w sprawie nauczania religioznawstwa w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych Zgłaszający: Barbara Grygorcewicz Data wpływu: 16-09-2024 Szanowna Pani Ministro, obecnie młodzież w Polsce przez cały proces swojej edukacji nie ma możliwości poznania różnorodności religijnej świata, wszak temat ten w szkołach jest niemal zupełnie pomijany. Taki stan rzeczy może prowadzić do powstawania wśród młodzieży uprzedzeń i nietolerancji. W związku z tym powstaje potrzeba wprowadzenia do polskich szkół nowego przedmiotu lub uwzględnienia nowych zagadnień w programie już istniejących przedmiotów. Lekcje religioznawstwa nie tylko przedstawiałyby uczniom najpopularniejsze religie, ich historię i podstawowe zasady, ale także kładłyby nacisk na rozwijanie postaw tolerancji i ograniczenie dyskryminacji religijnej. W dobie globalizacji i coraz większych kontaktów międzykulturowych taka wiedza jest kluczowa. Podobnie jak wprowadzana obecnie edukacja dotycząca równości płciowej i seksualnej, edukacja religijna mogłaby stanowić istotne narzędzie kształtowania świadomych, otwartych i tolerancyjnych postaw obywatelskich. Mając na uwadze jakże aktualny temat dotyczący zmian w podejściu do szeroko pojętej jakości nauczania i sposobu organizowania lekcji religii, kieruję do Pani następujące pytanie: Czy ministerstwo planuje uwzględnić w programie nauczania nowy przedmiot, dotyczący wiedzy o religiach oraz ich równości, będący alternatywą dla lekcji religii?

Odpowiedź na interpelację w sprawie nauczania religioznawstwa w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych Odpowiedź na interpelację nr 4861 w sprawie nauczania religioznawstwa w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 04-10-2024 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Pani Barbary Grygorcewicz, Poseł na Sejm RP, w sprawie nauczania religioznawstwa w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Szanowna Pani Poseł, uprzejmie informuję, że obecnie nie planuje się wprowadzania dodatkowego przedmiotu w zakresie nauczania religioznawstwa w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Jednocześnie wyjaśniam, że treści nauczania dotyczące religii i zróżnicowania religijnego są uwzględnione w podstawie programowej kształcenia ogólnego i realizowane w szkołach podstawowych na wielu zajęciach edukacyjnych, np. historii, języku polskim, plastyce , etyce, a w szkołach ponadpodstawowych m.in. na historii, filozofii, muzyce, plastyce, język łacińskim i kulturze antycznej [1] , wiedzy o społeczeństwie w zakresie rozszerzonym, geografii, etyce. Na przykład, uczeń w szkole podstawowej na zajęciach historii charakteryzuje system wierzeń w Egipcie, Grecji i Rzymie, religię starożytnego Izraela; wyjaśnia różnicę między politeizmem a monoteizmem. Natomiast podstawa programowa etyki uwzględnia następujące treści nauczania: Uczeń wie, że są ludzie wierzący w istnienie Boga i ludzie niewierzący w istnienie Boga; wyjaśnia, czym są wartości chrześcijańskie, objaśnia ich uniwersalne znaczenie (roszczenie do uniwersalności); wie, czym jest moralność świecka (laicka); uzasadnia, dlaczego należy okazywać szacunek zarówno ludziom wierzącym, jak i niewierzącym; charakteryzuje komponenty moralne wielkich religii: judaizmu, hinduizmu, buddyzmu, chrześcijaństwa, islamu; nie dyskryminuje innych ludzi, ze względu na ich przekonania dotyczące sfery sacrum. W szkole ponadpodstawowej na lekcjach historii uczeń wyjaśnia genezę islamu i charakteryzuje główne zasady tej religii; wyjaśnia religijne, polityczne, gospodarcze, społeczne, kulturowe uwarunkowania i następstwa reformacji, opisując jej główne nurty i postaci; wyjaśnia prawne i kulturowe podstawy tolerancji religijnej na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVI w., charakteryzuje strukturę społeczeństwa II Rzeczypospolitej, uwzględniając jego wielonarodowy, wielokulturowy i wieloreligijny charakter. Na lekcjach muzyki uczeń omawia funkcje muzyki , w tym m.in. funkcję religijną. W ramach plastyki uczeń dowiaduje się i rozumie, że sztuka powstaje w kontekście innych dziedzin kultury, a także religii. Na zajęciach filozofii uczeń poznaje fundamentalne składniki dziedzictwa kultury śródziemnomorskiej, w tym religię. Na lekcjach wiedzy o społeczeństwie (zakres rozszerzony) - w ramach działu Społeczności i wspólnoty - uczeń charakteryzuje religię w jej wymiarze społecznym; analizuje religijność we współczesnym społeczeństwie polskim i porównuje ją z religijnością w innym społeczeństwie. Na lekcjach geografii uczeń omawia przemiany struktur demograficznych i społecznych oraz procesy osadnicze: przemiany demograficzne, zróżnicowanie religijne, kręgi kulturowe oraz charakteryzuje zróżnicowanie religijne ludności świata i Polski oraz wpływ religii na życie społeczne i gospodarkę. Zakres rozszerzony geografii uwzględnia m.in. analizowanie przez ucznia mapy głównych miejsc pielgrzymkowych różnych religii na świecie i w Polsce. Reasumując, w procesie kształcenia ogólnego szkoła podstawowa, a następnie szkoły ponadpodstawowe kształtują u uczniów postawy sprzyjające ich dalszemu rozwojowi indywidualnemu i społecznemu, m.in. takie jak: szacunek dla innych ludzi i środowiska przyrodniczego, ciekawość poznawcza, gotowość do uczestnictwa w kulturze, podejmowania inicjatyw oraz do pracy zespołowej. Celem edukacji szkolnej jest również umiejętność samodzielnego docierania przez ucznia do informacji, dokonywania ich selekcji, syntezy oraz wartościowania, rzetelnego korzystania ze źródeł. W rozwoju społecznym natomiast bardzo ważne jest kształtowanie postawy obywatelskiej, postawy poszanowania tradycji i kultury własnego narodu, a także postawy poszanowania dla innych kultur i tradycji. Szkoła dba o wychowanie uczniów w duchu akceptacji i szacunku dla drugiego człowieka, a także wzmacnia w nich poczucie tożsamości indywidualnej, kulturowej, narodowej, regionalnej i etnicznej oraz kształtuje postawę otwartą wobec świata i innych ludzi. Dodatkowo uprzejmie informuję, że w kolejnych latach tj. od 2026 r. w szkole podstawowej, a od 2027 r. w szkołach ponadpodstawowych zaplanowana jest całościowa zmiana podstawy programowej kształcenia ogólnego oraz ramowych planów nauczania i wówczas zapadną m.in. decyzje dotyczące obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Dyrektor liceum ogólnokształcącego i technikum dokonuje wyboru przedmiotu obowiązkowego realizowanego w klasie I spośród przedmiotów: filozofia lub plastyka lub muzyka lub język łaciński i kultura antyczna.