Interpelacja w sprawie cenzury w Brazylii i braku reakcji MSZ RP
Interpelacja nr 4854
do ministra spraw zagranicznych
w sprawie cenzury w Brazylii i braku reakcji MSZ RP
Zgłaszający: Paweł Jabłoński
Data wpływu: 16-09-2024
Szanowny Panie Ministrze,
30 sierpnia br. władze Brazylii (Najwyższy Sąd Federalny – najwyższy organ władzy sądowniczej) zakazały używania na terenie tego kraju portalu "X" (dawniej: "Twitter”), nakazały dostawcom Internetu odcięcie dostępu do tej platformy, a na użytkowników korzystających z niej za pośrednictwem oprogramowania typu VPN nałożyły drakońską grzywnę w wysokości 50 tys. reali (ok. 35 tys. zł) dziennie.
Działanie to stanowi przejaw niedopuszczalnej cenzury i narusza podstawowe prawa człowieka, w szczególności prawo do swobody wypowiedzi i wyrażania swoich poglądów, oraz do poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania informacji wszelkimi środkami, bez względu na granice.
Jest też złamaniem międzynarodowych zobowiązań Brazylii, w szczególności Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz Międzynarodowego Paktu Praw Politycznych i Obywatelskich (art. 18 i 19).
Co gorsza, skutki cenzury dotykają bezpośrednio obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, z których wielu mieszka w Brazylii (według różnych szacunków nawet 2 mln ludzi w tym kraju ma polskie korzenie). Ich prawa obywatelskie są naruszane, a każdego dnia grożą im wielosettysięczne grzywny za korzystanie z tych praw. Ograniczona została działalność naszej ambasady – konto @PLnoBrasil milczy od 1 września br., co także utrudnia polskim obywatelom dostęp do informacji o działalności placówki i ważnych dla Polski sprawach.
W trakcie posiedzenia Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu RP 12 września br., zapytany o tę kwestię min. Władysław Bartoszewski stwierdził, że nie wie (sic!) jakie jest stanowisko MSZ w tej sprawie – po czym wskazał, że sprawa jest „analizowana” i „monitorowana” a Polska rozmawia o niej – ale nie z Brazylią, tylko z partnerami w Unii Europejskiej.
Sytuacja ta budzi poważne zaniepokojenie. Jeden z największych krajów świata wprowadza cenzurę i łamie podstawowe prawa człowieka – a rząd RP nie jest w stanie określić jakie działania podjął lub zamierza podjąć w tej sprawie.
Mając to na uwadze, uprzejmie proszę o wskazanie:
Dlaczego rząd RP nie zareagował dotąd w żaden sposób na cenzorskie działania władz Brazylii?
Jakie kroki zostały podjęte w tej sprawie? Czy MSZ lub Ambasada RP w Brasilii zwróciły się do strony brazylijskiej o wyjaśnienia w tej sprawie? Jeżeli nie - dlaczego? Jeżeli tak – kiedy, kto konkretnie, w jakiej formie – a przede wszystkim jaka była odpowiedź strony brazylijskiej?
Jakie działania zostały podjęte wobec innych państw i na forach międzynarodowych w związku z łamaniem przez Brazylię praw człowieka i naruszeniem jej zobowiązań międzynarodowych? Jeżeli nie zostały podjęte żadne działania – dlaczego? Jeżeli zostały – kto konkretnie, w jakiej formie i wobec kogo je podjął?
Jakie dalsze działania planowane są w tej sprawie?
Z wyrazami szacunku
Paweł Jabłoński
Odpowiedź Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski
15.10.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie cenzury w Brazylii i braku reakcji MSZ RP
Odpowiedź na interpelację nr 4854
w sprawie cenzury w Brazylii i braku reakcji MSZ RP
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 15-10-2024
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 4854 Pana Posła Pawła Jabłońskiego w sprawie cenzury w Brazylii i braku reakcji MSZ RP informuję, że decyzja Najwyższego Sądu Federalnego Federacyjnej Republiki Brazylii o zablokowaniu dostępu do platformy społecznościowej X na terenie Brazylii była wynikiem niezastosowania się tej platformy do nakazów sądowych o zablokowanie kont oskarżanych o rozpowszechnianie fałszywych informacji, mowy nienawiści oraz dezinformacji. Najwyższy Sąd Federalny zdecydował, że blokowanie dostępu do X będzie obowiązywało do chwili, gdy władze platformy powołają nowego przedstawiciela prawnego w Brazylii oraz uregulują nałożone grzywny za naruszenie brazylijskiego prawa.
Właściciel platformy X powołał już nowego reprezentanta – została nią prawniczka Raquel de Oliveira Villa Nova – oraz zadeklarował, że zapłaci nałożone kary.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych monitoruje ograniczanie swobodnego dostępu do informacji. Nie można jednak zrównywać decyzji administracyjnych, zwłaszcza w państwach o rządach autorytarnych, które arbitralnie nakazują blokowanie popularnych kanałów komunikacji i mediów społecznościowych, w obawie przed rozpowszechnianiem uzasadnionej krytyki, z sytuacją, z jaką mamy do czynienia w Brazylii. Decyzja brazylijskiego Sądu Najwyższego opierała się na konkretnych przesłankach i zawierała warunki, które platforma X musi spełnić, aby móc odzyskać prawo do działalności na terenie Brazylii.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu