Interpelacja w sprawie wiz studenckich dla obcokrajowców

Interpelacja w sprawie wiz studenckich dla obcokrajowców Interpelacja nr 4834 do ministra nauki, ministra spraw zagranicznych w sprawie wiz studenckich dla obcokrajowców Zgłaszający: Bożena Lisowska Data wpływu: 13-09-2024 W reakcji na wyniki rządowego audytu systemu wizowego MSZ i MSWiA polski MSZ nieoczekiwanie zaostrzył wytyczne dotyczące wiz studenckich dla obcokrajowców. Obecnie zagraniczni kandydaci na studia pierwszego stopnia w Polsce muszą posiadać uznanie swojego świadectwa ukończenia szkoły średniej wydane przez polskie kuratorium oświaty. To pokłosie afery wizowej. Wskaźnik umiędzynarodowienia i liczba studentów cudzoziemców na polskich uczelniach stale rosną, w ostatnich latach nawet kilkunastokrotnie. W niektórych uczelniach niepublicznych odsetek cudzoziemców w ogólnej liczbie studentów przekracza 50%, nierzadko nawet 60–70%. Dobitne fakty dokumentujące nadużycia w obszarze wiz studenckich mówią jasno – cudzoziemcy „nadużywają zbyt łatwej rekrutacji na studia w Polsce, a ich rzeczywistym celem wjazdu jest świadczenie pracy lub emigracja do innych państw strefy Schengen“. Lista zagranicznych studentów w Polsce obejmuje ponad 200 państw, pochodzą oni w głównej mierze z państw trzecich charakteryzujących się wysokim ryzykiem migracyjnym. W praktyce ci „studenci“ nigdy nie podjęli nauki w Polsce. Dlatego tak ważna jest skrupulatna weryfikacja złożonych wniosków wizowych. O nadużywaniu rekrutacji na studia w Polsce i ścieżki uzyskania wizy studenckiej przez cudzoziemców, których rzeczywistym celem pobytu może być podjęcie pracy lub emigracja do innych państw strefy Schengen, może również świadczyć znacznie wyższy odsetek studentów, których skreślono z listy studentów po pierwszym roku nauki – w przypadku cudzoziemców odsetek skreśleń po I roku to około 40%, zaś w przypadku studentów z Polski około 30%, a biorąc pod uwagę wyłącznie uczelnie niepubliczne różnica ta drastycznie rośnie. Kierując się troską o prestiż polskich uczelni wyższych proszę o wskazanie, jakie działania są planowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wraz z Ministerstwem Spraw Zagranicznych w celu dochowania standardów rekrutacji studentów cudzoziemskich i weryfikację przygotowania kandydatów na studia w zgodzie z obowiązującymi przepisami i tak, aby zachować prestiż polskich szkół wyższych i ułatwić realizację procedur wizowych polskiej służbie konsularnej?

Odpowiedź na interpelację w sprawie wiz studenckich dla obcokrajowców Odpowiedź na interpelację nr 4834 w sprawie wiz studenckich dla obcokrajowców Odpowiadający: minister nauki Dariusz Wieczorek Warszawa, 08-10-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 34834 w sprawie wiz studenckich, przedstawiam następujące informacje z zakresu właściwości Ministra Nauki. Na wstępie warto zwrócić uwagę na olbrzymi nakład pracy wykonanej w ostatnich latach przez polskie szkolnictwo wyższe na rzecz umiędzynarodowienia systemu nauki oraz promocji zagranicznej. Wysiłki te doprowadziły do osiągnięcia wskaźnika umiędzynarodowienia na poziomie 8,7% w ubiegłym roku akademickim, co stanowi wynik na poziomie średniej europejskiej. Liczba studentów zagranicznych w Polsce w ubiegłym roku przekroczyła 105 tysięcy, z czego ponad 70% stanowią studenci z państw europejskich (głównie z Ukrainy i z Białorusi). Umiędzynarodowienie stanowi warunek skutecznego dążenia do doskonałości w badaniach naukowych, a także instrument służący podnoszeniu jakości kształcenia i uzyskiwaniu przez studentów kompetencji niezbędnych do funkcjonowania we współczesnym zglobalizowanym świecie. Bezpieczeństwo państwa jest bezsprzecznie najważniejszym celem obecnego rządu, zwłaszcza w kontekście aktualnej sytuacji geopolitycznej. Wypracowanie odpowiednich narzędzi pozwalających na lepsze kontrolowanie napływu osób z krajów trzecich stanowi priorytet. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego dąży do wypracowania jak najskuteczniejszych regulacji, aby wyeliminować niekorzystne zjawiska w tym zakresie, jakie zaistniały w ostatnich latach. Ściśle współpracujemy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, aby wprowadzić sprawny system. Uważamy, że zmiany powinny być wprowadzane w duchu wzajemnego dialogu, również w porozumieniu ze środowiskiem akademickim. Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym RP (UD 126) przewidujący nowelizację kilku ustaw (w tym ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) jest koordynowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych i zawiera kompleksowy katalog zmian (w tym dotyczących rekrutacji studentów zagranicznych na polskie uczelnie). Proponowane rozwiązania będące w zakresie właściwości Ministra Nauki obejmują m.in.: postulat aby kształcenie cudzoziemców na studiach było prowadzone w uczelniach akademickich, a w przypadku uczelni zawodowych – wyłącznie w ramach programu Erasmus+, przy jednoczesnym wprowadzeniu limitu by w danym roku akademickim w danej uczelni cudzoziemcy kształcący się na studiach stanowili maksymalnie 50% ogólnej liczby studentów w tej uczelni; propozycję rozszerzenia katalogu baz danych Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on określonego w art. 342 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce , o wykaz kandydatów na studia i do szkół doktorskich oraz osób przyjętych na studia i do szkół doktorskich, oraz umożliwienia dostępu do tych danych urzędu właściwego do spraw zagranicznych, kierowników urzędów konsularnych i urzędników konsularnych oraz przez wojewodów i Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców – w celu prowadzenia postępowań w sprawie udzielenia lub cofnięcia wizy lub zezwolenia na pobyt czasowy; propozycję rozszerzenia kompetencji Dyrektora NAWA do wydawania pisemnej informacji o uprawnieniach do ubiegania się o przyjęcie na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie w Polsce – w celu usprawnienia procedury uznawalności świadectw i innych dokumentów zagranicznych na wzór przepisów dotyczących uznawalności dyplomów ukończenia studiów; postulat wprowadzenia minimalnego poziomu znajomości języka wykładowego jako warunku niezbędnego do podjęcia studiów w języku polskim lub obcym; postulat wprowadzenia możliwości przeprowadzenia egzaminów wstępnych i rozmów rekrutacyjnych sprawdzających wiedzę oraz umiejętności kandydatów cudzoziemców. Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym Rzeczypospolitej Polskiej (UD 126) znajduje się na wstępnym etapie rządowego procesu legislacyjnego i podlega aktualnie uzgodnieniom międzyresortowym, opiniowaniu i konsultacjom społecznym. Ostateczny kształt ustawy może zatem ulec zmianie. Z wyrazami szacunku Dariusz Wieczorek Minister Nauki