Interpelacja w sprawie wydłużenia urlopów macierzyńskich o czas pobytu dziecka po urodzeniu w szpitalu

Interpelacja w sprawie wydłużenia urlopów macierzyńskich o czas pobytu dziecka po urodzeniu w szpitalu Interpelacja nr 48 do ministra rodziny i polityki społecznej w sprawie wydłużenia urlopów macierzyńskich o czas pobytu dziecka po urodzeniu w szpitalu Zgłaszający: Karina Anna Bosak Data wpływu: 24-11-2023 Szanowna Pani Minister, od pewnego czasu obywatele oraz organizacje działające na rzecz wcześniaków przy wsparciu krajowej konsultant w dziedzinie neonatologii prof. Ewy Helwich oraz Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego apelują o zmiany w przepisach prawa, które umożliwią rodzicom wcześniaków rozpoczęcie urlopu macierzyńskiego od opuszczenia szpitala przez dziecko. Celem tych zmian jest, by mama każdego wcześniaka i noworodka wymagającego hospitalizacji po narodzinach mogła korzystać z pełnopłatnego zwolnienia lekarskiego z tytułu opieki nad dzieckiem. Według obecnego stanu prawnego, urlop macierzyński rozpoczyna bieg od urodzenia dziecka i może zostać przerwany po 8 tygodniach (art. 181 Kodeks pracy Dz.U.2023.1465 t.j.). To oznacza, że matka, która faktycznie przebywa z chorym dzieckiem w szpitalu i sprawuje nad nim opiekę, często przez wiele miesięcy, nie może skorzystać z adekwatnego zwolnienia lekarskiego, a zmuszona jest przebywać na urlopie macierzyńskim tracąc na wstępie 8 tygodni, które mogłaby wykorzystać na opiekę nad dzieckiem po powrocie do domu. Nie znajduję argumentów za tym aby wczesne urodzenie dziecka i choroby z tym związane oraz konieczność opieki matki nad dzieckiem w szpitalu przypisywać na poczet urlopu macierzyńskiego, którego głównym celem jest umożliwienie kobiecie odzyskania sił po porodzie i zapewnienie jej możliwości opieki nad dzieckiem w pierwszym okresie jego życia w środowisku domowym. Nie trzeba nikogo przekonywać, że po powrocie ze szpitala, zarówno dziecko jak i matka powinni mieć czas na zaaklimatyzowanie się w domu, co jest niezwykle ważne dla rozwoju dziecka a także ma znaczący wpływ na takie czynniki jak długość laktacji u mamy czy jej stan zdrowia psychicznego. Według danych GUS, w 2022 r. liczba dzieci urodzonych między 22 a 37 tygodniem ciąży wyniosła ponad 22,5 tysiąca, w tym liczba urodzeń skrajnych wcześniaków, tj. dzieci urodzonych przed 28 tygodniem ciąży wyniosła 1187. W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania: Czy ministerstwo jest przychylne do wymienionych postulatów i wprowadzenia zmian w przepisach prawa, polegających na wydłużeniu urlopów macierzyńskich o czas pobytu dziecka po urodzeniu w szpitalu? Jeżeli tak, to kiedy ministerstwo planuje rozpoczęcie prac w tym zakresie? Jeżeli nie, to jakie rozwiązania proponuje ministerstwo, tak aby matki wcześniaków, po powrocie do domu miały ten sam wymiar czasu na opiekę co matki dzieci urodzonych w normalnym terminie? Z wyrazami szacunku Karina Bosak Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie wydłużenia urlopów macierzyńskich o czas pobytu dziecka po urodzeniu w szpitalu Odpowiedź na interpelację nr 48 w sprawie wydłużenia urlopów macierzyńskich o czas pobytu dziecka po urodzeniu w szpitalu Odpowiadający: minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk Warszawa, 12-01-2024 Szanowny Panie Marszałku, w nawiązaniu do interpelacji nr 48 złożonej przez Panią Poseł Karinę Annę Bosak w sprawie wydłużenia urlopów macierzyńskich o czas pobytu dziecka po urodzeniu w szpitalu uprzejmie wyjaśniam, co następuje. Obowiązujące obecnie rozwiązania prawne gwarantują pracownicy skorzystanie z pełnego wymiaru urlopu macierzyńskiego w przypadku urodzenia dziecka wymagającego opieki szpitalnej. Zgodnie bowiem z przepisem art. 181 Kodeksu pracy w takiej sytuacji pracownica, która wykorzystała po porodzie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, pozostałą część tego urlopu może wykorzystać w terminie późniejszym, np. po wyjściu dziecka ze szpitala. Łączny wymiar urlopu macierzyńskiego wykorzystywanego przez pracownicę w dwóch częściach ze względu na pobyt dziecka w szpitalu (co w praktyce często ma miejsce w przypadku porodów przedwczesnych) nie ulega zmianie. Także czas pobytu dziecka w szpitalu (nawet kilkumiesięczny) nie wpływa aktualnie na długość urlopu macierzyńskiego wykorzystywanego przez pracownicę po wyjściu dziecka ze szpitala. W przypadku porodu przedwczesnego będzie to bowiem różnica między pełnym wymiarem urlopu macierzyńskiego (ewentualnie pomniejszonym o część wykorzystaną przed porodem wynoszącą, zgodnie z art. 180 § 2 Kodeksu pracy, nie więcej niż 6 tygodni) i 8 tygodniami urlopu przypadającymi bezpośrednio po porodzie. Powyższe rozwiązanie jest obecnie najczęściej wykorzystywane przez pracownice - matki dzieci urodzonych przedwcześnie. Warto zaznaczyć, że wniosek pracownicy - matki o przerwanie urlopu macierzyńskiego jest dla pracodawcy wiążący. Zgodnie z przepisami art. 53 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 1732, z późn. zm.) pracownica otrzymuje zasiłek opiekuńczy, jeżeli lekarz leczący dziecko uzna, że zachodzi konieczność zapewnienia opieki matki nad dzieckiem hospitalizowanym i wystawi zaświadczenie lekarskie wystawiane zgodnie ze wzorem ustalonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zatem w przypadku stwierdzonej przez lekarza konieczności sprawowania bezpośredniej opieki nad dzieckiem przez matkę pracownica może, po wykorzystaniu 8 tygodni urlopu macierzyńskiego przypadającego po porodzie, skorzystać z zasiłku opiekuńczego. Warto podkreślić, że od dnia 26 kwietnia 2023 r. został podwyższony wymiar urlopu rodzicielskiego. Należy wskazać, że obecnie na podstawie art. 182 1a § 1 Kodeksu pracy pracownicy – rodzice mają prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze do: 41 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie lub 43 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga lub więcej dzieci przy jednym porodzie. Jednocześnie każdemu z rodziców dziecka przysługuje wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego z ww. wymiaru urlopu, przy czym prawa tego nie można przenieść na drugiego z rodziców dziecka (nieprzenoszalna część urlopu), o czym, stanowi art. 182 1a § 4 Kodeksu pracy. Podkreślić także należy, że pracownicy – rodzice dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem“ (Dz. U. 2023 poz. 1923) mają (zgodnie z art. 182 1a § 2 Kodeksu pracy) prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do: 65 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie lub 67 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga lub więcej dzieci przy jednym porodzie. Wobec pracowników- rodziców dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa powyżej, stosuje się także przepisy o wyłącznej, nieprzenoszalnej 9-tygodniowej części urlopu rodzicielskiego. Pragę dodać, że w ministerstwie wypracowywane są już kierunki ewentualnych zmian legislacyjnych w obszarze spraw podniesionych przez Panią Poseł w przedmiotowej interpelacji. Ministerstwo współpracuje w tym obszarze ze stroną społeczną. Z wyrazami szacunku Agnieszka Dziemianowicz-Bąk Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej