Interpelacja w sprawie utrudnień w powrocie do służby emerytowanych policjantów

Interpelacja w sprawie utrudnień w powrocie do służby emerytowanych policjantów Interpelacja nr 4763 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie utrudnień w powrocie do służby emerytowanych policjantów Zgłaszający: Wanda Nowicka Data wpływu: 11-09-2024 Szanowny Panie Ministrze, liczbę etatów w Policji na 2024 rok ustalono na 108 909. Obecnie zatrudnionych jest 93 637 policjantów. Brakuje zatem ponad 15 tys. funkcjonariuszy, aby wypełnić cel kadrowy. Co więcej, według danych Komendy Głównej Policji, od początku roku do 1 czerwca przyjęto do pracy 1 609 policjantów, a zwolniono 4 688. To oznacza, że ubyło 3 079 funkcjonariuszy. Daje to najniższy stan osobowy w historii formacji, sięgający lat 90-tych. W całym roku 2023 formację opuściło jeszcze więcej mundurowych, bo aż 9458, co pokazuje, jak poważne są wyzwania kadrowe, z jakimi mierzy się polska Policja. Duża część funkcjonariuszy, którzy zdecydowali się odejść z Policji na emeryturę, podejmuje próby powrotu do służby i jak się okazuje, tylko niewielkiemu odsetkowi jest dane ją ponownie podjąć. Nasuwa się zatem pytanie, gdzie tkwi problem i jak można temu zaradzić, że funkcjonariusze niejednokrotnie z bardzo dużym doświadczeniem, wiedzą i kompetencjami nie mogą ponownie zasilić szeregów formacji, z której odeszli. Brak jest dostępnych danych wskazujących ilu emerytowanych funkcjonariuszy chcących wrócić do służby jest odrzucanych przez komisje lekarskie – jednak według jednej z komisji tylko niewielki odsetek kwalifikuje się do ponownego przyjęcia. Zdecydowana większość, która nie kwalifikowała się do ponownego przyjęcia do służby, mogłaby ją pełnić, gdyby wymogi im stawiane były takie same jak w stosunku do funkcjonariuszy już będących w służbie, a nie kandydatów. Wiele jest przykładów funkcjonariuszy, którzy nie mogąc podjąć służby w Policji z uwagi na orzeczenie komisji lekarskiej MSWiA, podejmują zawodową służbę wojskową. Niejednokrotnie w wydawanych orzeczeniach lekarskich MSWiA (kandydatów do służby) wskazuje się – „wymaga dalszej diagnozy“, jednak nie podejmuje się żadnych działań zmierzających w tym kierunku. Gdy jednak wskazuje się „dalszą diagnozę“ przeprowadzoną przez lekarzy spoza komisji MSWiA – jest ona nieistotna dla orzeczenia. Ponadto proces odwoławczy komisji lekarskich podległych MSWiA – z docierających informacji – znacznie się wydłużył i niejednokrotnie wynosi 4-6 miesięcy, a w pewnej sytuacji trwało to prawie rok. W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na poniższe pytania: 1. Czy ministerstwo planuje podjęcie procedowania zmian umożliwiających powrót do służby w stosunku do byłych emerytowanych funkcjonariuszy? 2. Czy ministerstwo podejmuje działania zmierzające do zachowania terminowości w sprawach odwoławczych i czy pozostawienie tylko jednej Centralnej Komisji Lekarskiej w Warszawie nie przyczynia się do tego problemu? 3. Czy nie należałoby uwzględniać (dopuścić) opinii lekarskich lekarzy spoza MSWiA (w przypadku kandydatów do służby) w procesie odwoławczym, zwłaszcza w przypadkach wymagających dalszej diagnozy i dużych wątpliwości? Z poważaniem Wanda Nowicka

Odpowiedź na interpelację w sprawie utrudnień w powrocie do służby emerytowanych policjantów Odpowiedź na interpelację nr 4763 w sprawie utrudnień w powrocie do służby emerytowanych policjantów Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański Warszawa, 22-10-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 4763 Pani Poseł Wandy Nowickiej w sprawie utrudnień w powrocie do służby emerytowanych policjantów , w uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Odpowiadając w pierwszej kolejności na pytania dotyczące funkcjonowania Centralnej Komisji Lekarskiej, podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, pragnę przekazać, że w celu poprawy terminowości orzekania przez ww. komisję, zarządzeniem nr 51 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 sierpnia 2024 r. w sprawie miejscowości, w których orzekają składy orzekające Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych [1] zostały powołane składy orzekające Centralnej Komisji Lekarskiej w Łodzi właściwe dla obszaru województw: dolnośląskiego, lubuskiego, łódzkiego, małopolskiego, opolskiego, śląskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego. Dla pozostałych województw właściwa pozostaje Centralna Komisja Lekarska z siedzibą w Warszawie. Informuję również, że zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych [2] Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego w celu realizacji zadań komisji lekarskiej zawiera, z wyłączeniem przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych [3] , umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych oraz o świadczenie usług psychologicznych dla komisji lekarskich, z podmiotami leczniczymi tworzonymi i nadzorowanymi przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Natomiast w sytuacji, gdy udzielanie określonych świadczeń zdrowotnych lub świadczenie usług psychologicznych w podmiotach, o których mowa w art. 24 ustawy o komisjach nie jest możliwe, mogą być one zlecane innym podmiotom. W związku z powyższym w przypadku braku możliwości realizacji konsultacji w podmiotach leczniczych tworzonych i nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, świadczenia mogą być realizowane przez inne podmioty lecznicze. Jednocześnie, zgodnie z art. 29 ustawy o komisjach, do skierowania do komisji lekarskiej dołącza się posiadane informacje i dokumenty, które dotyczą stanu zdrowia osób orzekanych. Podkreślenia wymaga, że do wyłącznej opinii lekarzy orzeczników pozostaje decyzja, jakie dokumenty i informacje są wykorzystywane w procesie orzeczniczym. Natomiast odnosząc się do kwestii schorzeń wymagających dalszej diagnostyki należy wskazać, że w zakresie kompetencji Komisji Lekarskich pozostaje orzekanie, a nie diagnozowanie. W przypadku przeprowadzenia diagnostyki i postawienia ostatecznej diagnozy w placówkach niezwiązanych z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji (w warunkach ambulatoryjnych bądź szpitalnych) Komisje Lekarskie uznają za wiążące przedstawione wyniki badań przy uwzględnieniu, że postawiona diagnoza jest zgodna ze stanem faktycznym [4] . Należy również podkreślić, że każda diagnoza musi podlegać kwalifikacji prawnej zgodnej z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa [5] , na podstawie którego działają Komisje Lekarskie przy wydawaniu orzeczeń o zdolności do służby. Natomiast ustosunkowując się do stwierdzenia, że funkcjonariusze powracający do służby powinni być kwalifikowani tak jak funkcjonariusze w służbie, uprzejmie wyjaśniam, że funkcjonariusze będący już w służbie są kwalifikowani zgodnie z zajmowanym aktualnie stanowiskiem. Komisja wskazuje, czy stan zdrowia funkcjonariusza pozwala na kontynuację służby na danym stanowisku, czy czyni go czasowo niezdolnym do służby (dotyczy kat. B), czy też czyni go trwale niezdolnym do służby na zajmowanym stanowisku. W przypadku funkcjonariuszy powracających do służby kwalifikacja prawna jest tożsama z orzekaniem wobec kandydatów, którzy nigdy nie byli w Policji. Niezależnie od powyższego, pragnę poinformować, że w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji są prowadzone prace nad zmianą rozporządzenia w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa . Procedowany akt prawny ma na celu ułatwienie powrotu do służby emerytowanym funkcjonariuszom. Obecnie trwa analiza uwag zgłoszonych na etapie uzgodnień międzyresortowych. Z kolei odpowiadając na pytanie dotyczące wprowadzania zmian, umożliwiających powrót do służby emerytowanych funkcjonariuszy należy wskazać na uchwaloną na posiedzeniu Sejmu RP w dniu 1 października 2024 r. ustawę o zmianie niektórych ustaw w związku z utworzeniem oddziałów o profilu mundurowym oraz ułatwieniem powrotu do służby w Policji i Straży Granicznej [6] , która zakłada zmiany m.in. przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji [7] , dotyczące opracowania nowych trybów postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego wobec funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w Policji i ubiegających się o ponowne przyjęcie, służby kontraktowej oraz możliwości tworzenia w szkołach ponadpodstawowych oddziałów o profilu mundurowym. Z uwagi na zróżnicowane doświadczenie funkcjonariuszy, którzy odeszli ze służby, nabyte przez nich kwalifikacje zawodowe oraz posiadany stopień służbowy, a także czas pozostawania poza służbą, wyodrębniono dedykowane odpowiednio dla nich indywidualne ścieżki postępowania kwalifikacyjnego, przy jednoczesnym zapewnieniu możliwości weryfikacji kandydatów pod kątem spełnienia przez nich ustawowych kryteriów. Ustawa ułatwiająca powrót do służby wprowadza następujące nowe tryby postępowania kwalifikacyjnego dla byłych funkcjonariuszy, którzy chcą ponownie wstąpić do Policji: przed upływem 5 lat od wystąpienia ze służby – bez przeprowadzania etapów: test sprawności fizycznej, test wiedzy, badanie psychologiczne, w tym test psychologiczny; po upływie 5 lat – bez przeprowadzania etapów: test wiedzy i badanie psychologiczne w tym test psychologiczny; posiadających stopień w korpusie co najmniej oficerów młodszych Policji – nie założono okresu pozostawania poza służbą; kandydaci nie będą przystępowali do etapów: test wiedzy, badanie psychologiczne w tym test psychologiczny i test sprawności fizycznej; do służby kontrterrorystycznej – kandydaci będą przystępowali do testu sprawności fizycznej i badania psychologicznego, w tym testu psychologicznego, z uwzględnieniem wymagań do służby kontrterrorystycznej; do służby w Centralnym Biurze Zwalczania Cyberprzestępczości – procedura będzie obejmowała sprawdzenie wiedzy i umiejętności z zakresu informatyki, funkcjonowania systemów informatycznych, systemów teleinformatycznych, sieci teleinformatycznych oraz znajomości języka obcego obejmującej powyższe dziedziny. Ponadto, wszyscy ww. kandydaci do służby w Policji: będą mianowani na stałe, jeżeli przed zwolnieniem ze służby byli mianowani na stałe; nie będą kierowani na szkolenie zawodowe podstawowe, jeżeli podczas pełnienia służby uzyskali kwalifikacje zawodowe podstawowe; mają pierwszeństwo w przyjęciu do służby w Policji. Kolejnym rozwiązaniem zawartym w ustawie ułatwiającej powrót do służby jest nowelizacja przepisu prawa dotyczącego powstania stosunku służbowego kandydatów do służby w Policji w związku z mianowaniem w służbie kontraktowej, planowanej przede wszystkim w wyodrębnionych oddziałach prewencji Policji, szkołach policyjnych i w uzasadnionych przypadkach – do innych rodzajów służb. Wyodrębniono (skrócony) tryb postępowania kwalifikacyjnego do służby kontraktowej stosowany wobec byłych policjantów: nie będą kierowani na szkolenie zawodowe podstawowe, jeżeli wcześniej uzyskali kwalifikacje zawodowe podstawowe, uznane będą kwalifikacje zawodowe odpowiednie do stopnia policyjnego, które uprzednio uzyskali. Należy dodać, że zgodnie z przepisami ustawy ułatwiającej powrót do służby, w przypadku przyjęcia emerytowanego funkcjonariusza, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin [8] , do służby kontraktowej w Policji, prawo do przyznanej i pobieranej przez niego emerytury nie ulegnie zawieszeniu. Z poważaniem z up. Wiesław Szczepański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. Urz. Min. SWiA poz. 57 [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 310, dalej „ustawa o komisjach” [3] Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 [4] Komisje Lekarskie w procesie orzeczniczym posiłkują się konsultacjami wykonywanymi przez lekarzy specjalistów zatrudnionych w podmiotach leczniczych tworzonych i nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych [5] Dz. U. z 2023 r. poz. 2392 [6] ustawa podpisana przez Prezydenta RP 14 października 2024 r., oczekuje na publikację w Dzienniku Ustaw, dalej „ustawa ułatwiająca powrót do służby” [7] Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm. [8] Dz. U. z 2024 r. poz. 1121