Interpelacja w sprawie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników
Interpelacja nr 4740
do ministra edukacji, ministra rozwoju i technologii
w sprawie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników
Zgłaszający: Bartosz Zawieja
Data wpływu: 10-09-2024
Szanowni Państwo,
zwracam się z interpelacją poselską w sprawie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników. Wielkopolska Izba Rzemieślnicza w Poznaniu przekazała opinię wielkopolskiego środowiska rzemieślniczego w zakresie zmiany art. 122 ustawy – Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. 2024 poz. 737, 854) i wyraziła obawę co do proponowanych przepisów wymagających analizy i rewizji.
Przepis, który przewiduje podział wypłaty dofinansowania na dwie transze, z których druga byłaby realizowana dopiero po przystąpieniu młodocianego pracownika do egzaminu zawodowego, budzi duże kontrowersje wśród pracodawców. Podkreśla się, że nauczyciele, angażując się w proces kształcenia, otrzymują wynagrodzenie niezależnie od wyników uczniów, podczas gdy pracodawcy szkolący młodocianych zostają pozbawieni wsparcia finansowego w trakcie procesu nauki, który nierzadko trwa 36 miesięcy. Taka sytuacja stawia przedsiębiorców w trudnym położeniu, zmuszając ich do ponoszenia wszystkich kosztów szkolenia młodocianego bez gwarancji pełnego dofinansowania.
Przepisy ignorują również przypadki, w których młodzież, mimo ukończenia przygotowania zawodowego, rezygnuje z przystąpienia do egzaminu. Pracodawca, który zainwestował w rozwój takiego pracownika, nie otrzymuje wówczas należnego wsparcia finansowego, co prowadzi do niekorzystnej sytuacji dla firm.
Wobec powyższego proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy planowane są zmiany przepisów dotyczących wypłaty dofinansowania dla pracodawców szkolących młodocianych pracowników w celu przygotowania zawodowego w formie nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy?
Czy rozważana jest możliwość wypłaty pełnej kwoty dofinansowania po zakończeniu realizacji przyuczenia do wykonywania określonej pracy bez względu na fakt przystąpienia do egzaminu zawodowego i jego wynik?
Uprzejmie proszę o rozważenie zmian, które pozwolą na zwiększenie atrakcyjności kształcenia dualnego oraz wsparcie polskich przedsiębiorców w ich kluczowej roli w procesie edukacji zawodowej.
Z wyrazami szacunku
Bartosz Zawieja
Odpowiedź Sekretarz stanu Jacek Tomczak
30.09.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników
Odpowiedź na interpelację nr 4740
w sprawie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 30-09-2024
Szanowny Panie Pośle,
odpowiadając na Pana interpelację poselską, uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami określonymi w art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [1] , pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia po spełnieniu łącznie następujących warunków:
pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, które określone zostały w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania [2] ,
młodociany pracownik ukończy naukę zawodu i zda egzamin zawodowy lub egzamin czeladniczy, którego rodzaj uzależniony został od posiadania przez pracodawcę statusu rzemieślnika.
Obecnie, wychodząc naprzeciw zgłaszanym przez pracodawców problemom związanym z brakiem możliwości uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników w przypadku niezdania przez młodocianego pracownika egzaminu, resort edukacji powziął inicjatywę legislacyjną zmierzającą do zmiany art. 122 ustawy – Prawo oświatowe.
W procedowanym obecnie rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw wpisanym do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod numerem UD74, zaproponowane zostały nowe rozwiązania w zakresie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników. Projekt ustawy jest obecnie po uzgodnieniach międzyresortowych, konsultacjach publicznych i opiniowaniu.
Projektowane zmiany polegają na zaktualizowaniu kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika wynikającej z dotychczasowej waloryzacji oraz określeniu kwoty dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników w odniesieniu do waloryzacji skumulowanym wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem. Zaproponowano aby w przypadku nauki zawodu, przy okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy, wysokość kwoty dofinansowania wynosiła do 10 824 zł, a w przypadku nauki w zawodach określonych w prognozie zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego do 13 394 zł. W przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy kwota dofinansowania wynosić będzie 340 zł za każdy pełny miesiąc kształcenia.
Resort edukacji uwzględniając postulaty pracodawców związane z poniesieniem przez nich kosztów kształcenia młodocianych pracowników, które nie mogły zostać pokryte żadnym dofinansowaniem w przypadku, w którym młodociany pracownik nie zdał egzaminu zawodowego lub egzaminu czeladniczego, czyli nie został spełniony jeden z warunków uzyskania przez pracodawcę dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników, w projektowanych przepisach zaproponowano procentowy podział dofinansowania kosztów kształcenia w zależności od zdania egzaminu.
Proponujemy określenie procentowego podziału kwoty dofinansowania ze względu na ukończenie nauki zawodu i przystąpienie do egzaminu zawodowego lub czeladniczego oraz ze względu na zdanie egzaminu w taki sposób, aby wypłata pracodawcy kwoty dofinansowania kosztów kształcenia obejmowała wypłatę 50% kwoty dofinansowania za 36 miesięcy nauki zawodu u pracodawcy oraz przystąpienie do egzaminu zawodowego lub czeladniczego przez młodocianego pracownika, a także 50% kwoty dofinansowania za efekt tego kształcenia w postaci zdanego egzaminu. Innymi słowy w przypadku ukończenia nauki zawodu u pracodawcy i zdania przez młodocianego pracownika egzaminu pracodawca uzyska 100% dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. W przypadku niezdania przez młodocianego pracownika egzaminu kończącego naukę zawodu, pracodawca uzyska 50% kwoty dofinansowania.
Odpowiadając na pytanie drugie, uprzejmie informuję, że resort edukacji nie planuje całkowitej zmiany warunku uzyskania przez pracodawcę dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników jakim jest „zdanie egzaminu” na warunek „przystąpienia do egzaminu”. Wypłata dofinansowania kosztów kształcenia pracodawcy uzależniona od pozytywnego zdania egzaminu angażuje pracodawców do realizacji przygotowania zawodowego na wysokim poziomie, a także zachęca młodocianych pracowników do nauki zawodu, gdyż czują ciążący na nich obowiązek zdania tego egzaminu. Samo podejście do egzaminu przez młodocianego może nie stanowić odpowiedniej zachęty dla pracodawcy do realizacji kształcenia na wysokim poziomie, a także dla młodocianego do przygotowania się do zdania egzaminu. Podobny pogląd w tym zakresie wyraził Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Minister Finansów, zgłaszając uwagi do zaproponowanego przez Ministra Rozwoju i Technologii odmiennego rozwiązania dotyczącego dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników w procedowanym obecnie projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.
[2] § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2018 r. poz. 2010 z późn. zm.)