Interpelacja w sprawie stypendiów socjalnych dla studentów

Interpelacja w sprawie stypendiów socjalnych dla studentów Interpelacja nr 4611 do ministra nauki w sprawie stypendiów socjalnych dla studentów Zgłaszający: Lidia Czechak Data wpływu: 05-09-2024 Szanowny Panie Ministrze, przy obecnych cenach wynajmu mieszkań opłacenie studiowania jest olbrzymim problemem dla wielu mniej zamożnych rodzin. Pokój w akademiku, mający być tańszą alternatywą, również niejednokrotnie pochłania duże środki finansowe. Jedno z ugrupowań będących w koalicji rządzącej obiecywało akademiki za złotówkę, ale nie widać w przestrzeni publicznej żadnych działań, które miałaby przybliżyć wprowadzenie takiego rozwiązania. Zgłaszają się do mnie młodzi ludzie – studenci, którzy mówią, że jeśli rząd nie zamierza spełnić powyższej obietnicy, to oczekują oni podniesienia progów dochodowych i większych stypendiów socjalnych. Umożliwi to podjęcie nauki młodzieży z biedniejszych rodzin. Doceniam przekazanie środków na rozwój i remonty akademików, bo niewątpliwie była to potrzebna inwestycja. Jednak bez wsparcia finansowego dla studentów na niewiele się to zda, ponieważ nie będą oni mieli środków na wynajęcie takiego pokoju. W związku z powyższą sytuacją proszę o odpowiedź na poniższe pytania: 1. Poprzedni rząd wprowadził rozwiązanie prawne przewidujące, że próg dochodu w roku akademickim 2024/2025 wzrośnie i wyniesie 1 570,5 zł (netto) na osobę w rodzinie. Czy rząd oprócz podwyżki progu dochodowego planuje również podniesienie kwoty stypendiów socjalnych? 2. Czy program „Akademiki za złotówkę” jest w fazie przygotowań i można spodziewać się wprowadzenia go w niedalekiej przyszłości? Z wyrazami szacunku Lidia Czechak Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie stypendiów socjalnych dla studentów Odpowiedź na interpelację nr 4611 w sprawie stypendiów socjalnych dla studentów Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marek Gzik Warszawa, 30-09-2024 Szanowna Pani Poseł, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień. Ad 1. Odnosząc się do pytania dotyczącego podniesienia kwot stypendiów socjalnych informuję, że podstawowym instrumentem wspierania procesu kształcenia w obszarze szkolnictwa wyższego jest system świadczeń dla studentów ustanowiony w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 z późn. zm.), dalej „ustawa PSWiN”. W ramach tego systemu studentowi przysługuje prawo do ubiegania się w uczelni o świadczenia finansowane ze środków budżetu państwa w formie stypendium socjalnego, stypendium dla osób niepełnosprawnych, stypendium rektora oraz zapomogi. Przyznawanie świadczeń jest zadaniem uczelni, która jest autonomiczna na zasadach określonych w ustawie. Wysokość poszczególnych świadczeń dla studentów lub sposób jej ustalania określane są bezpośrednio w uczelni przez rektora w regulaminie świadczeń dla studentów, w porozumieniu z samorządem studenckim. Podejmując decyzje w sprawie wysokości świadczeń na dany rok akademicki uczelnia uwzględnia m.in. liczbę studentów uprawnionych do otrzymania świadczenia oraz możliwości finansowe funduszu stypendialnego. Przepisy regulują jedynie maksymalną wysokość stypendium socjalnego i stypendium rektora stanowiąc w art. 92 ust. 3 ustawy PSWN, że łączna miesięczna kwota ww. stypendiów przyznanych studentowi nie może być wyższa niż 38% wynagrodzenia zasadniczego profesora w uczelni publicznej (które obecnie wynosi 9.370 zł). Oznacza to, że obecnie maksymalna wysokość tych stypendiów może wynosić 3.560,6 zł. W ocenie resortu, jest to znacząca wysokość, która pozwala na efektywne wsparcie studentów w ponoszeniu kosztów studiowania. Warto zaznaczyć, że do ww. limitu nie wliczają się stypendia dla osób z niepełnosprawnościami oraz zapomogi. Należy także wskazać, że z publikowanych przez GUS danych na temat świadczeń dla studentów w poszczególnych latach wynika, że średnie wysokości stypendiów i zapomóg systematycznie rosną. Z ostatnich opublikowanych danych GUS (z 2022 r.) wynika, że względem roku poprzedniego (2021 r.) stypendium socjalne wzrosło z 961,5 zł do 1.129,3 zł (tj. o 17,5%), zapomoga – z 1.639.3 zł do 2.071,5 zł (tj. o 26,4 %), stypendium rektora – z 691,8 zł do 749,3 zł (tj. o 8,3 %), stypendium dla osób z niepełnosprawnościami – z 638,2 zł do 733,9 zł (tj. o 15 %). W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu wsparcia studentom będącym w trudnej sytuacji materialnej, resort nauki i szkolnictwa wyższego co roku, systematycznie zwiększa nakłady na świadczenia (stypendia i zapomogi). Jednocześnie informuję, że w ramach trwających w resorcie prac nad nowelizacją ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wypracowywane są rozwiązania w kierunku zwiększenia dostępności i efektywności wsparcia finansowego dla studentów. Ad 2. Odnośnie postulatu „Akademik za złotówkę” konsekwentnie stoję na stanowisku, że jego spełnienie musi być poprzedzone działaniami na rzecz zwiększenia liczby i jakości miejsc w domach studenckich. Ważnym działaniem w tym zakresie jest opracowany przez Ministra Rozwoju i Technologii przy współpracy z Ministrem Nauki projekt ustawy o Funduszu Dopłat w Banku Gospodarstwa Krajowego, którego część przeznaczona zostanie na pokrycie kosztów przedsięwzięcia polegającego m.in. na budowie, przebudowie i remoncie domów studenckich. Wsparcie to realizowane będzie począwszy od 2025 r. Co istotne, ustawa zagwarantuje, że opłaty studentów za korzystanie z remontowanych lub wybudowanych ze środków Funduszu akademików zostaną utrzymane na niewysokim poziomie. Konkretna liczba oraz lokalizacja budowanych lub remontowanych akademików będzie wynikać ze składanych przez uczelnie publiczne wniosków do BGK. Niezależnie od tego podjęto szereg innych działań, w tym przekazano pod koniec 2023 r. uczelniom publicznym nadzorowanym przez Ministra Nauki 150 mln zł subwencji na remonty domów studenckich, a w 2024 r. przyznano uczelniom dotacje w łącznej wysokości około 251 mln zł na dofinansowanie 26 inwestycji związanych z domami studenckimi. Dodatkowe środki na ten cel będą przekazywane także w latach następnych. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Nauki Marek Gzik Sekretarz Stanu