Interpelacja w sprawie finansowania szkolnictwa wyższego

Interpelacja w sprawie finansowania szkolnictwa wyższego Interpelacja nr 4540 do ministra nauki w sprawie finansowania szkolnictwa wyższego Zgłaszający: Tadeusz Woźniak Data wpływu: 30-08-2024 Szanowny Panie Ministrze, zwracam się z interpelacją w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz płac nauczycieli akademickich w kontekście postępującej inflacji i rosnących kosztów życia. Dotychczasowe interwencje przyniosły pozytywne efekty. W marcu nastąpiła zaplanowana jeszcze w poprzedniej kadencji Sejmu, ale do końca niepewna podwyżka wskaźnika minimalnego wynagrodzenia profesora, od którego naliczane są stypendia doktoranckie oraz płace w szkolnictwie wyższym. Niemniej jednak, w obliczu nowego projektu budżetu na rok 2025, pojawiły się obawy dotyczące braku dalszych podwyżek. Poniżej przedstawiam kilka pytań, z jakimi zwracają się do mnie przedstawiciele środowisk akademickich. 1. Waloryzacja stypendiów doktoranckich i płac akademickich. Czy w związku z prognozowaną inflacją na poziomie 5% oraz wzrostem kosztów życia (wzrost cen energii, wody, wywozu śmieci, czynszów, komunikacji publicznej o co najmniej 20-30%) planowane jest podniesienie od 1 stycznia 2025 r. stawek stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym poprzez odpowiedni wzrost wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora? Jeśli tak, to o ile wzrosną te stawki i kiedy zostaną podjęte prace nad stosownym rozporządzeniem? Jeśli nie, to jakie są powody tej decyzji? 2. Zwiększenie subwencji i dotacji dla uczelni wyższych. Czy projekt budżetu na 2025 rok uwzględnia wzrost subwencji i dotacji dla uczelni wyższych w wysokości umożliwiającej pokrycie postulowanych podwyżek stypendiów doktoranckich oraz płac, a także rosnących kosztów związanych z energią, ogrzewaniem, wodą, wywozem śmieci itp.? W jakiej wysokości planowane są te wzrosty, i czy zapewniają one rezerwę, która umożliwi dokonanie podwyżek bez konieczności ograniczania innych kluczowych wydatków na uczelniach? 3. Terminowość wprowadzania podwyżek. W 2024 r. mimo znanego kalendarza budżetowego, podwyżki w szkolnictwie wyższym, w tym stypendiów doktoranckich, zostały wprowadzone z opóźnieniem, dopiero w trakcie trwania roku budżetowego, z wyrównaniem od 1 stycznia. Czy istnieje możliwość wprowadzenia bardziej zdyscyplinowanych zasad zarządzania czasem tak, aby rozporządzenie o podwyżce minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora mogło być przygotowane już we wrześniu (podczas prac nad budżetem), a cała procedura konsultacyjna i międzyresortowa została zakończona do listopada, co umożliwiłoby jego wejście w życie od 1 stycznia?

Odpowiedź na interpelację w sprawie finansowania szkolnictwa wyższego Odpowiedź na interpelację nr 4540 w sprawie finansowania szkolnictwa wyższego Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Maria Mrówczyńska Warszawa, 25-09-2024 Szanowny Panie Pośle, na wstępie pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki niezwykle istotna. Przykładem tego są dotychczasowe działania resortu, które skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa w 2024 r. dodatkowych środków finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie szkolnictwa wyższego i nauki. W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.) został dokonany podział środków finansowych w kwocie 3.754.694,1 tys. zł, które przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni z przeznaczeniem na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o: 30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich, 20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących nauczycielami akademickimi – w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r. Ponadto, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Nauki z dnia 15 lutego 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 235), wynagrodzenie to zostało podniesione o 30%, co istotnie przełożyło się także na zwiększenie wynagrodzeń nauczycieli akademickich i pracowników naukowych, a także szeregu innych świadczeń w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki, w tym stypendiów doktoranckich. W przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 28 sierpnia 2024 r. projekcie ustawy budżetowej na rok 2025, wydatki zaplanowane w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka (z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wynoszą 32 913 692 tys. zł, co stanowi realny wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do 2024 r. o 5%. W projekcie uwzględniony został wzrost nakładów pozwalający na zwiększenie wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych oraz instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk średnio o 5%, celem utrzymania siły nabywczej wynagrodzeń. Należy zaznaczyć, że w obszarze szkolnictwa wyższego przepisy regulują jedynie minimalną wysokość wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli akademickich w uczelniach publicznych, natomiast faktyczną wysokość wynagrodzeń w uczelniach kształtują samodzielnie władze uczelni, indywidualnie w odniesieniu do każdego pracownika i z uwzględnieniem posiadanych zasobów finansowych. Wyjaśnić również należy, że formuła przyznawania zwiększeń subwencji z przeznaczeniem na podwyżki w szkolnictwie wyższym w trakcie roku budżetowego z wyrównaniem od 1 stycznia wynika wyłącznie z przebiegu procesu legislacyjnego dotyczącego ustawy budżetowej na dany rok. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw [1] podwyższenie wynagrodzeń dla pracowników państwowej sfery budżetowej następuje w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od dnia 1 stycznia danego roku. Jednocześnie podkreślić należy, że Ministerstwo dokłada wszelkich starań, aby środki dla nadzorowanych podmiotów uruchamiane były niezwłocznie po wejściu w życie ww. ustawy. Podobnie, wydanie rozporządzenia podwyższającego minimalne wynagrodzenie zasadnicze profesora w uczelni publicznej jest uwarunkowane zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego przedsięwzięcia z budżetu państwa, a zatem prowadzenie prac legislacyjnych nad nowelizacją rozporządzenia jest w dużej mierze uzależnione od przebiegu prac nad projektem ustawy budżetowej. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Nauki Maria Mrówczyńska Podsekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1356