Interpelacja w sprawie stypendiów doktoranckich

Interpelacja w sprawie stypendiów doktoranckich Interpelacja nr 4531 do ministra finansów, ministra nauki w sprawie stypendiów doktoranckich Zgłaszający: Kazimierz Plocke Data wpływu: 30-08-2024 W tegorocznym budżecie zwiększono wydatki na uczelnie wyższe, w tym na stypendia doktoranckie. Niedawno został przedstawiony projekt budżetu na 2025 r., w którym rozważany jest scenariusz braku podwyżek - waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz płac w szkolnictwie wyższym od 01.01.2025 r. Dla środowisk akademickich to bardzo niepokojący sygnał. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania. 1. Czy w związku z wysoką inflacją rzędu 3-4% i jeszcze wyższym wzrostem kosztów życia (wzrost cen energii, wody, cen wywozu śmieci, czynszów, komunikacji publicznej o 20-30%) zostanie podniesiona od 1 stycznia 2025 stawka stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym poprzez odpowiedni wzrost wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora? Jeśli tak, to o ile i kiedy zostaną podjęte prace nad zmianą stosownego rozporządzenia, jeśli nie, to dlaczego? 2. Czy w projekcie budżetu na przyszły rok uwzględniono wzrost subwencji i dotacji dla uczelni wyższych w wysokości pozwalającej na pokrycie postulowanych podwyżek stypendiów doktoranckich i płac oraz rosnących kosztów związanych ze wzrostem opłat za prąd, ogrzewanie, wodę, wywóz śmieci itp.? Jeśli tak, w jakiej wysokości jest ten wzrost i czy zapewnia odpowiednią rezerwę pozwalającą na dokonanie podwyżek bez konieczności ostrych cięć w innych wydatkach na uczelniach? 3. Mimo iż kalendarz budżetowy jest znany od lat i jest możliwość podejmowania decyzji z odpowiednim wyprzedzeniem, od kilku lat powtarza się sytuacja, że ewentualne podwyżki w szkolnictwie wyższym, w tym podwyżki stypendiów doktoranckich, są dokonywane dopiero po fakcie, już w trakcie trwania kolejnego roku budżetowego z wyrównaniem od 1 stycznia. Z czego to wynika i czy nie można wprowadzić lepszych i bardziej zdyscyplinowanych zasad zarządzania czasem, tak by rozporządzenie o podwyżce minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora przygotować już we wrześniu, przejść całą procedurę konsultacji społecznych i międzyresortowych w okresie wrzesień-październik, a w listopadzie to rozporządzenie podpisać z terminem wejścia w życie od 1 stycznia?

Odpowiedź na interpelację w sprawie stypendiów doktoranckich Odpowiedź na interpelację nr 4531 w sprawie stypendiów doktoranckich Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Maciej Gdula Warszawa, 20-09-2024 Szanowny Panie Pośle, odpowiadając na interpelację, pozwolę sobie poinformować, że rozporządzenie Ministra Nauki z dnia 15 lutego 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. poz. 235), podniosło wysokość wynagrodzenia profesora do kwoty 9370 zł, zwiększając je o 2160 zł, co stanowi wzrost tego wynagrodzenia o 30%. Wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia profesora wzrastają wynagrodzenia i świadczenia w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki, których wysokość jest relacjonowana do wysokości wynagrodzenia profesora. Tym samym, wraz ze wzrostem wynagrodzenia profesora, wzrasta kwota miesięcznego stypendium doktoranckiego, przy czym jego wysokość wynosi co najmniej: 37% wynagrodzenia profesora – do miesiąca, w którym została przeprowadzona ocena śródokresowa; 57% wynagrodzenia profesora – po miesiącu, w którym została przeprowadzona ocena śródokresowa. W tym miejscu podkreślę, że wysokość stypendium doktoranckiego określona w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.) ma charakter minimalny. Podmiot prowadzący szkołę doktorską może ustalić stawki stypendium na poziomie wyższym. Zwrócę ponadto uwagę, że od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące zakaz zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego. Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów. W pełni dostrzegając istotność kwestii wynagrodzeń w systemie nauki i szkolnictwa wyższego oraz potrzebę systematycznego ich zwiększania, należy wskazać, że determinantem rozpoczęcia prac nad kolejną zmianą ww. rozporządzenia, jest zapewnienie finansowania kosztów wzrostu wynagrodzeń z budżetu państwa w 2025 r. i w latach następnych. Informuję, iż aktualnie w resorcie nie toczą się ani nie są planowane prace związane z nowelizacją rozporządzenia w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej. Minister Nauki jako dysponent środków finansowych w ramach budżetu państwa ma obowiązek wydatkowania środków w granicach kwot określonych w planie finansowym zgodnie z planowanym przeznaczeniem. Regulacja płac w szkolnictwie wyższym uzależniona jest przede wszystkim od zapewnienia odpowiedniego finansowania tego przedsięwzięcia, uwarunkowanego możliwościami finansowymi budżetu państwa. Procedura budżetowa jest wieloetapowa i dopiero końcowy etap stanowi obligatoryjną wytyczną do realizacji wydatków budżetu państwa. Wydanie rozporządzenia skutkującego wzrostem wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym jest zatem uzależnione od przebiegu procesu legislacyjnego dotyczącego ustawy budżetowej gwarantującej pokrycie skutków finansowych tego przedsięwzięcia. Informuję, iż w przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 28 sierpnia 2024 r. projekcie ustawy budżetowej na rok 2025, wydatki zaplanowane w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka (z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wynoszą 32 913 692 tys. zł, co stanowi realny wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do 2024 r. o 1 563 745 tys. zł, tj. o 5%. W projekcie uwzględniony został wzrost nakładów pozwalający na zwiększenie wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych oraz instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk średnio o 5%, celem utrzymania siły nabywczej wynagrodzeń. Wyjaśnić również pragnę, że formuła przyznawania zwiększeń subwencji z przeznaczeniem na podwyżki w szkolnictwie wyższym w trakcie roku budżetowego z wyrównaniem od 1 stycznia wynika wyłącznie z przebiegu procesu legislacyjnego dotyczącego ustawy budżetowej na dany rok. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw [1] podwyższenie wynagrodzeń dla pracowników państwowej sfery budżetowej następuje w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od dnia 1 stycznia danego roku. Jednocześnie podkreślić należy, że ministerstwo dokłada wszelkich starań aby środki dla nadzorowanych podmiotów uruchamiane były niezwłocznie po wejściu w życie ww. ustawy. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Nauki Maciej Gdula Podsekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2023 r. poz. 2692, z późn. zm.