Interpelacja w sprawie stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń pracowników nauki

Interpelacja w sprawie stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń pracowników nauki Interpelacja nr 4527 do ministra finansów, ministra nauki w sprawie stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń pracowników nauki Zgłaszający: Janusz Cieszyński Data wpływu: 29-08-2024 Szanowni Panowie Ministrowie, po pojawieniu się informacji na temat przyjęcia przez Radę Ministrów ustawy budżetowej na rok 2025 otrzymałem prośbę o interwencję w sprawie stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń naukowców związaną z wysokością wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy planowane jest zwiększenie wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora? Jeśli tak, to o ile i kiedy zostaną podjęte prace nad zmianą stosownego rozporządzenia, a jeśli nie, to jaki jest tego powód? 2. Czy w projekcie budżetu na przyszły rok uwzględniono wzrost subwencji i dotacji dla uczelni wyższych w wysokości pozwalającej na pokrycie postulowanych podwyżek stypendiów doktoranckich i płac oraz rosnących kosztów utrzymania uczelni? Jeśli tak, w jakiej wysokości jest ten wzrost i czy zapewnia odpowiednią rezerwę pozwalającą na dokonanie podwyżek bez konieczności cięć w innych wydatkach na uczelniach? 3. Mimo, iż kalendarz budżetowy jest znany od lat i jest możliwość podejmowania decyzji z odpowiednim wyprzedzeniem, od kilku lat powtarza się sytuacja, w której ewentualne podwyżki w szkolnictwie wyższym, w tym podwyżki stypendiów doktoranckich, są dokonywane dopiero po fakcie, już w trakcie trwania kolejnego roku budżetowego z wyrównaniem od 1 stycznia. Z czego to wynika i czy nie można doprowadzić do sytuacji, w której prace nad odpowiednim aktem prawnym zamykane byłyby w roku poprzedzającym rok budżetowy? Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński

Odpowiedź na interpelację w sprawie stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń pracowników nauki Odpowiedź na interpelację nr 4527 w sprawie stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń pracowników nauki Odpowiadający: minister nauki Dariusz Wieczorek Warszawa, 18-09-2024 Szanowny Panie Pośle, na wstępie pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki niezwykle istotna. Przykładem tego są dotychczasowe działania resortu, które skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa w 2024 r. dodatkowych środków finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie szkolnictwa wyższego i nauki. W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.) został dokonany podział środków finansowych w kwocie 3.754.694,1 tys. zł, które przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni z przeznaczeniem na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o: 30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich, 20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących nauczycielami akademickimi – w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r. Ponadto, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Nauki z dnia 15 lutego 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 235), wynagrodzenie to zostało podniesione o 30%, co istotnie przełożyło się także na zwiększenie wynagrodzeń nauczycieli akademickich i pracowników naukowych, a także szeregu innych świadczeń w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki, w tym stypendiów doktoranckich. Obecnie jednak, ze względu na sytuację finansów publicznych i wszczęcie przez Radę Unii Europejskiej wobec Polski procedury nadmiernego deficytu, co prowadzi do konieczności wdrożenia rozwiązań zmierzających do naprawy finansów publicznych poprzez redukcję wydatków i dostosowanie ich do możliwości budżetu państwa, nie ma możliwości ponownej zmiany stawki minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora w uczelni publicznej, określonego ww. rozporządzeniem. W przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 28 sierpnia 2024 r. projekcie ustawy budżetowej na rok 2025, wydatki zaplanowane w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka (z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wynoszą 32 913 692 tys. zł, co stanowi realny wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do 2024 r. o 1 563 745 tys. zł, tj. o 5%. W projekcie uwzględniony został wzrost nakładów pozwalający na zwiększenie wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych oraz instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk średnio o 5%, celem utrzymania siły nabywczej wynagrodzeń. Należy zaznaczyć, że w obszarze szkolnictwa wyższego przepisy regulują jedynie minimalną wysokość wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli akademickich w uczelniach publicznych, natomiast faktyczną wysokość wynagrodzeń w uczelniach kształtują samodzielnie władze uczelni, indywidualnie w odniesieniu do każdego pracownika i z uwzględnieniem posiadanych zasobów finansowych. Wyjaśnić również należy, że formuła przyznawania zwiększeń subwencji z przeznaczeniem na podwyżki w szkolnictwie wyższym w trakcie roku budżetowego z wyrównaniem od 1 stycznia wynika wyłącznie z przebiegu procesu legislacyjnego dotyczącego ustawy budżetowej na dany rok. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw [1] podwyższenie wynagrodzeń dla pracowników państwowej sfery budżetowej następuje w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od dnia 1 stycznia danego roku. Jednocześnie podkreślić należy, że Ministerstwo dokłada wszelkich starań, aby środki dla nadzorowanych podmiotów uruchamiane były niezwłocznie po wejściu w życie ww. ustawy. Podobnie, wydanie rozporządzenia podwyższającego minimalne wynagrodzenie zasadnicze profesora w uczelni publicznej jest uwarunkowane zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego przedsięwzięcia z budżetu państwa, a zatem prowadzenie prac legislacyjnych nad nowelizacją rozporządzenia jest w dużej mierze uzależnione od przebiegu prac nad projektem ustawy budżetowej. Z wyrazami szacunku Dariusz Wieczorek Minister Nauki [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1356