Interpelacja w sprawie Programu polskiej energetyki jądrowej

Interpelacja w sprawie Programu polskiej energetyki jądrowej Interpelacja nr 4453 do ministra przemysłu w sprawie Programu polskiej energetyki jądrowej Zgłaszający: Paulina Matysiak Data wpływu: 23-08-2024 Szanowny Panie Premierze, z informacji przedstawionych przez Ministerstwo Klimatu i Środowisku wynika, że obecnie trwają prace nad aktualizacją Krajowego planu na rzecz energii i klimatu oraz Polityki energetycznej Polski do 2040 r. Jednocześnie pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej wskazał, że decyzja o lokalizacji drugiej elektrowni jądrowej powinna brać pod uwagę potrzeby sieci energetycznej [1] . Jednocześnie od kilku miesięcy pojawiają się liczne doniesienia medialne o zamrożeniu projektu budowy elektrowni jądrowej w Koninie-Pątnowie o łącznej mocy 2,8 GW w oparciu o koreańską technologię APR1400 oferowaną przez firmę KHNP. Według tych doniesień o zamrożeniu projektu miał zdecydować rząd, a wśród potencjalnych powodów podaje się z jednej strony spór prawny między KHNP a Westinghouse, a z drugiej brak wpisania projektu w „całościową strategię rządu” [2] . Równolegle nieoficjalnie słychać w kuluarach, że wstrzymanie prac nad elektrownią w Pątnowie może być narzędziem nacisku politycznego przez rząd na Zygmunta Solorza i Grupę Polsat Plus – właścicieli spółki ZE PAK, aby powstrzymać ewentualne ambicje polityczne mogące wyjść ze środowiska Polsatu [3] i związanych z nim dziennikarzy [4] . Niezależnie zaś od tego koniński poseł KO Tomasz Piotr Nowak, wiceprzewodniczący Komisji ds. Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, twierdzi, że „Konin wciąż w grze jako druga lokalizacja dla elektrowni jądrowej” [5] . W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2024 poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy trwają obecnie prace nad aktualizacją Programu polskiej energetyki jądrowej (PPEJ)? Jaki jest przewidziany harmonogram prac nad dokumentem? 2. Czy i kiedy zostanie ogłoszona decyzja o lokalizacji drugiej elektrowni jądrowej? Ponadto kiedy zostanie wybrany partner technologiczny do budowy tej elektrowni? 3. Czy jest w planach ogłoszenie budowy także trzeciej elektrowni jądrowej w Polsce, czy też w zaktualizowanym PEP2040 PPEJ zostanie ograniczony jedynie do dwóch elektrowni? 4. Ile wynosi opóźnienie w przyjęciu krajowego planu na rzecz energii i klimatu, kiedy zostaną przeprowadzone konsultacje społeczne dotyczące krajowego planu na rzecz energii i klimatu, o które dopomina się wiele instytucji i organizacji społecznych w Polsce [6] , a także czy opóźnienia w przyjęciu tego planu opóźnią także aktualizację PEP2040 i PPEJ? Jeśli tak, to jak bardzo i kiedy planowane jest ostateczne zakończenie prac nad aktualizacją tych dokumentów? 5. Czy Pana zdaniem rozdzielenie kompetencyjne zagadnień związanych z rozwojem energetyki jądrowej pomiędzy kilka ośrodków (tj. pomiędzy pełnomocnika rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej, Ministerstwo Przemysłu, Ministerstwo Aktywów Państwowych, Ministerstwo Klimatu i Środowiska) jest rozwiązaniem optymalnym, zapewniającym skuteczny nadzór i koordynację działań w zakresie rozwoju polskiej energetyki jądrowej? 6. Jaki model finansowania budowy elektrowni jądrowych w ramach Programu polskiej energetyki jądrowej będzie realizowany? Czy w ramach administracji rządowej przeprowadzano analizy dotyczące aspektów ekonomicznych, finansowych oraz prawnych (w tym związanych z regulacjami unijnego rynku energii oraz prawa pomocy publicznej) wariantów takich jak: kontrakt różnicowy, kontrakt różnicowy z gwarancją wolumenu, umowa PPA, model RAB, model spółdzielczy (Mankala lub SaHo) lub sfinansowania całej inwestycji ze środków publicznych? Jeśli tak, proszę o przedstawienie w formie załącznika treści wszelkich notatek/dokumentów/pism sporządzonych w związku z analizą tych wariantów, w szczególności tych, które znajdują się w systemie EZD (lub w analogicznym systemie elektronicznego obiegu dokumentacji) Ministerstwa Aktywów Państwowych, Ministerstwa Przemysłu, Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Spraw Zagranicznych lub Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. 7. Czy w opracowywanych aktualizacjach dokumentów PEP2040, KPEiK oraz PPEJ przedstawione zostaną scenariusze uwzględniające budowę elektrowni jądrowej w Koninie-Pątnowie? 8. Czy w opracowywanych aktualizacjach dokumentów PEP2040, KPEiK oraz PPEJ przedstawione zostaną scenariusze uwzględniające budowę małych modułowych reaktorów jądrowych (SMR)? 9. Czy w ostatnich 6 miesiącach toczyły się oficjalne rozmowy z koreańską administracją rządową w temacie budowy elektrowni jądrowej w Koninie? Jeśli tak, proszę o przedstawienie w formie załącznika treści wszelkich notatek/protokołów/dokumentów/pism sporządzonych w związku z tymi rozmowami, w szczególności tych, które znajdują się w systemie EZD (lub w analogicznym systemie elektronicznego obiegu dokumentacji) Ministerstwa Aktywów Państwowych, Ministerstwa Przemysłu, Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Spraw Zagranicznych lub Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. 10. Zdaniem posła Tomasza Piotra Nowaka z KO PGE stoi przed decyzją, czy zaryzykuje wyłożenie 50 mln zł na studium wykonalności, gdy nadal trwa spór sądowy o prawa do zastosowania technologii w reaktorach między koreańską spółką KHNP a Westinghouse [7] . Czy zatem faktycznie koszt studium wykonalności wnosi 50 mln zł i znajduje się on w całości po stronie PGE bez partycypacji kosztowej ZE PAK? Czy też jest to jedynie połowa kosztów studium, które akcjonariusze będą pokrywać solidarnie po połowie (PGE – 50 mln zł i ZE PAK również 50 mln zł)? Czy też kwota 50 mln zł to zbiorczy koszt studium, który należy podzielić solidarnie pomiędzy obu akcjonariuszy (w tym wypadku PGE – 25 mln zł, ZE PAK – 25 mln zł)? 11. W przypadku podpisania umowy na studium wykonalności z KHNP ile potrwa szacowany okres jego realizacji, biorąc pod uwagę już teraz występujące opóźnienia w tym procesie [8] , a także zaangażowanie KHNP i jego mocy przerobowych na rzecz czeskiego programu jądrowego? 12. Należy zauważyć, że przy potencjalnie całkowitym zarzuceniu w przyszłości realizacji budowy elektrowni jądrowej z KHNP, to wykonane już studium wykonalności dla danej lokalizacji może być w przeważającej większości bez problemu wykorzystane pod inną technologię, szczególnie że wszystkie technologie jądrowe oferowane Polsce (przez Westinghouse, KHNP, EDF) oparte są na reaktorach typu PWR. Czy rząd rozważa zatem taką ewentualność, jak zmiana dostarczyciela technologii do planowanej elektrowni jądrowej w Koninie-Pątnowie (mowa tutaj np. o amerykańskim Westinghouse czy francuskim EDF)? 13. A zatem jakie są faktyczne powody niepodpisania dotąd wynegocjowanej od marca umowy na studium wykonalności (feasibility study) z koreańską spółką KHNP dla lokalizacji w Koninie-Pątnowie [9] ? 14. Jak podaje prof. inż. Władysław Mielczarski z Politechniki Łódzkiej: „przy budowie reaktorów jądrowych łańcuch dostaw jest niezwykle skomplikowany i musi działać nawet z trzyletnim wyprzedzeniem (…). Obecnie urządzenia dla elektrowni jądrowych mogą dostarczyć Chińczycy oraz Rosjanie, bo oni budują takie elektrownie i mają rozwinięte łańcuchy dostaw urządzeń, ale od nich raczej nie kupimy żadnej elektrowni jądrowej, [zaś] Francja nie będzie miała takich mocy przerobowych, aby ewentualnie dostarczyć nam urządzenie do elektrowni jądrowej przed rokiem 2040 r.” [10] . A zatem w jaki sposób rząd zabezpieczył dostępność urządzeń i sprzętu do budowy elektrowni jądrowych w Polsce (zarówno w ramach PPEJ, jak i poza nim), a także udział tzw. local contentu w całości inwestycji? 15. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że spółka KHNP wygrała niedawno przetarg na rozbudowę elektrowni jądrowej w Czechach Dukovany o co najmniej dwa reaktory APR1400 (czyli tyle, ile miało stanąć w Koninie-Pątnowie), z opcją na kolejne dwa reaktory w elektrowni Temelin [11] , a wśród krytycznych elementów elektrowni jądrowej znajdują się m.in. wytwornice pary, których okres wytworzenia zajmuje ok. 5 lat. Skutkiem tego uwaga i zasoby KHNP (zarówno ludzkie, jak i wytwórcze) mogą zostać bezpowrotnie zaangażowane w czeski projekt, co odbije się niekorzystnie na terminie realizacji polskiego. Jest to tym bardziej prawdopodobne, że Czesi uzyskali już od Komisji Europejskiej zatwierdzenie modelu finansowania swojego przedsięwzięcia, a Polska jak dotąd nie była w stanie tego uzyskać nawet dla rządowego projektu w Choczewie. Jakie zatem działania mitygujące planuje podjąć polski rząd, aby nie dopuścić do opóźnienia realizowanych procesów elektrowni jądrowych w Polsce zarówno w Choczewie, jak i w Koninie-Pątnowie? 16. W przypadku rezygnacji z projektu realizowanego w Koninie-Pątnowie o zakładanej mocy min. 2,8 GW (dwa reaktory APR1400 z potencjalną możliwością rozszerzenia o kolejne dwa reaktory) w jaki sposób rząd planuje w inny sposób pokryć w polskim miksie energetycznym źródła wytwórcze o mocy 2,8 GW? 17. Z informacji medialnych przekazanych przez pełnomocnika rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Macieja Bando wynika, że „w strukturach Polskich Sieci Elektroenergetycznych działa specjalny ośrodek analityczny, którego zadaniem jest uzbroić ministerstwa: aktywów państwowych, przemysłu, klimatu i środowiska w wiedzę, ile mocy do produkcji energii będziemy potrzebować w kolejnych latach i w jakich technologiach” [12] . Jak przedstawiają się te wyliczenia i analizy? Proszę o przekazanie treści wszystkich analiz, notatek i raportów stworzonych przez ww. ośrodek bądź we współpracy z nim, które zostały przekazane do ww. resortów, a także szczegółowej metodologii, na której w swoich analizach opiera się ten ośrodek. Jak dokładnie nazywa się ta komórka organizacyjna Polskich Sieci Elektroenergetycznych, a także dokładnie ilu zatrudnia specjalistów ds. analiz mocy produkcji energii? Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP [1] https://www.wnp.pl/energetyka/lokalizacja-drugiej-elektrowni-atomowej-pod-znakiem-zapytania-liczy-sie-wazny-czynnik,822633.html [2] https://www.money.pl/gospodarka/atom-z-korei-zamrozony-nie-jestem-zaskoczony-7040264874236736a.html [3] https://www.polsat.pl/news/2024-06-17/oswiadczenie-telewizji-polsat-dotyczace-poglosek-o-starcie-jej-dziennikarzy-w-wyborach-prezydenckich/ [4] https://www.rp.pl/polityka/art40644931-polsat-wydal-oswiadczenie-ws-startu-doroty-gawryluk-w-wyborach-prezydenckich [5] https://radiopoznan.fm/informacje/pozostale/konin-wciaz-w-grze-jako-druga-lokalizacja-dla-elektrowni-jadrowej [6] https://metropolie.pl/artykul/rzetelne-konsultacje-publiczne-ws-aktualizacji-krajowego-planu-w-dziedzinie-energii-i-klimatu-sa-konieczne [7] https://radiopoznan.fm/informacje/pozostale/konin-wciaz-w-grze-jako-druga-lokalizacja-dla-elektrowni-jadrowej [8] https://www.pb.pl/pge-pak-energia-jadrowa-czeka-na-decyzje-wlascicieli-by-zaczac-studium-wykonalnosci-1219468 [9] https://www.lm.pl/aktualnosci/khnp-w-marcu-umowa-na-studium-wykonalnosci-elektrowni-jadrowej [10] https://www.money.pl/gospodarka/atom-z-korei-zamrozony-nie-jestem-zaskoczony-7040264874236736a.html [11] https://energetyka24.com/atom/analizy-i-komentarze/polska-straci-atom-z-korei-na-rzecz-czech-zdecydowana-praga-vs-chwiejna-warszawa [12] https://www.parkiet.com/energetyka/art40817871-atom-pge-i-ze-pak-u-stal-sie-ofiara-rzadowych-opoznien-prac-nad-strategia