Interpelacja w sprawie nowelizacji zasad zatrudnienia osób uprawnionych do emerytury lub renty policyjnej/wojskowej

Interpelacja w sprawie nowelizacji zasad zatrudnienia osób uprawnionych do emerytury lub renty policyjnej/wojskowej Interpelacja nr 4366 do ministra obrony narodowej, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie nowelizacji zasad zatrudnienia osób uprawnionych do emerytury lub renty policyjnej/wojskowej Zgłaszający: Adam Dziedzic Data wpływu: 16-08-2024 Szanowny Panie Ministrze, mając na uwadze aktualną sytuację gospodarczą i geopolityczną, zwracam się z interpelacją oraz z wnioskiem o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w zakresie kwestii rozwiązania zasad zatrudnienia osób uprawnionych do emerytury lub renty policyjnej/wojskowej oraz o wprowadzenie zachęt do zatrudniania emerytów mundurowych. Powyższe może w znacznym stopniu przyczynić się do dodatkowej aktywizacji zawodowej wielu tysięcy osób bardzo dobrze przygotowanych i wyszkolonych na potrzeby rynku pracy w Polsce. Dodatkowo zasili także wpływy do budżetu państwa z podatku dochodowego od osób fizycznych oraz do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1280, z późn zm., zwanej dalej „ustawą emerytalną”) w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego emerytura lub renta inwalidzka ulega zmniejszeniu na zasadach określonych w przepisach art. 104 ust. 1a–6, ust. 8 pkt 1 i 2 oraz ust. 9 i 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie więcej jednak niż o 25% wysokości tej emerytury lub renty inwalidzkiej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Przepisy art. 104 ust. 8 pkt 2 ustawy, o której mowa w ust. 1, stosuje się również do renty inwalidzkiej III grupy. W myśl art. 41 ust. 3 ustawy emerytalnej w razie osiągania przychodu określonego w ust. 1 w kwocie przekraczającej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, kwota emerytury lub renty inwalidzkiej ulega zmniejszeniu o 25% jej wysokości. Przedmiotowych przepisów nie stosuje się wobec osób, które osiągnęły tzw. pełną wysługę emerytalną, tj. których emerytura stanowi co najmniej 75% podstawy jej wymiaru bez uwzględnienia podwyższenia z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą oraz wobec osób pobierających rentę inwalidzką z tytułu inwalidztwa powstałego wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Według stanu na dzień 31.08.2024 r. w przypadku, gdy emeryt mundurowy osiągnie przychód powyżej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, tj. 5703,20 zł, to świadczenie ulega zmniejszeniu, nie więcej jednak niż o 25% wysokości tej emerytury lub renty inwalidzkiej. W przypadku natomiast gdy osiągnie 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (miesięcznie), tj. 10 591,60 zł, kwota emerytury lub renty inwalidzkiej ulega zmniejszeniu o 25% jej wysokości aż do pełnego zawieszenia świadczenia. Przedmiotowy przepis art. 41 ustawy emerytalnej wymaga uchylenia ze względu na następujące argumenty: Liczba emerytów mundurowych stale rośnie, aktualnie to prawie 220 tys., z czego 8 tys. samych policjantów zwolniło się tylko w ubiegłym roku. Z powyższego wynika, że pomimo wprowadzenia wielu zachęt finansowych, tj. dodatków i świadczeń za długoletnią służbę, i tak następuje duża liczba ubyć ze służby (funkcjonariusz z 25-letnim stażem służby otrzymuje 1500 PLN, a z 27,5-letnim stażem 2500 PLN miesięcznie tylko za to, żeby pozostał w służbie, nie licząc dodatku za wysługę lat, który korzystnie rośnie po 15 latach wysługi). Od 1 stycznia 2025 r. wejdzie w życie zmiana w systemie emerytalnym służb mundurowych, która wprowadzi w pełni nowy system emerytalny obowiązujący przyjętych do służby od 1.01.2013 r., i będą oni nabywać prawo do emerytury po raz pierwszy po 25 latach służby. Znaczna liczba osób pobierających świadczenie – ze względu na ograniczenia wynikające z art. 41 ustawy emerytalnej – świadomie rezygnuje z pracy pomimo wieku ok. 40–50 lat. Wynika to z okoliczności, że choć chcą pracować, to im się to po prostu „nie opłaca”, gdyż będą mieli zmniejszoną emeryturę i dodatkowo będą płacić z tego dodatkowego zatrudnienia podatek dochodowy w drugim progu podatkowym, tj. 32%. Często jest tak, że ze względu na te ograniczenia emeryci mundurowi chętni do dodatkowego zatrudnienia podejmują pracę w szarej strefie w Polsce lub za granicą i wówczas ich świadczenia emerytalne nie są pomniejszane. Traci na tym budżet państwa zarówno w zakresie wpływów podatkowych, jak i Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Przypomnijmy, że od każdej umowy o pracę emeryta mundurowego potrącane są składki na ubezpieczenie społeczne oraz podatek dochodowy na ogólnych zasadach. Aktualna sytuacja na rynku pracy wymaga zagospodarowania wszystkich chętnych osób do pracy, w tym tych, które pobierają świadczenie emerytalne lub rentowe po zakończeniu służby. Są to osoby zdyscyplinowane, wyszkolone i posiadające wysokie kwalifikacje na rynku pracy, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa, które w dzisiejszych czasach jest szczególnie istotne. Zatrudniania emerytów mundurowych, czyli osób świadomych interesu państwa polskiego, w najmniejszym stopniu nie da się zastąpić pracownikiem z zagranicy. Powyższe argumenty wskazują jednoznacznie, że należałoby zastanowić się nawet nad stworzeniem systemu zachęt do zatrudniania emerytów mundurowych po zakończonej służbie, a zdolnych do pracy cywilnej. Wypracowanie emerytury mundurowej, której wysokość zależy od stażu służby, nie powinno kończyć aktywności zawodowej osób często w wieku około 40–50 lat. W interesie społecznym jest, żeby maksymalnie jak największą liczbę funkcjonariuszy/żołnierzy po zakończeniu służby w danej formacji mundurowej zagospodarować na rynku pracy. Mając na uwadze powyższe argumenty oraz okoliczność, że zapisy wynikające z art. 41 ustawy emerytalnej miały ograniczyć liczbę funkcjonariuszy odchodzących ze służby, zasadne jest jego uchylenie. Ostatnie lata pokazały, że nie ma to realnego wpływu na decyzję o odejściu ze służby, a jednocześnie powiększa szarą strefę i nie aktywizuje osób zdolnych do pracy. Emeryci mundurowi, pobierając świadczenie, mogliby jednocześnie pracować bez ograniczeń i zasilać Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz budżet państwa. Zmiana w tym zakresie może też przynieść pozytywny efekt w zakresie przyjęć do służby, gdy osoby wstępujące w szeregi służb mundurowych będą wiedzieć, że po odsłużeniu odpowiedniej liczy lat, która da im prawo do emerytury mundurowej, będą mogły dalej być aktywne zawodowo i to im się opłaci. Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 Regulaminu Sejmu RP przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie: Czy ministerstwo planuje inicjatywę ustawodawczą w zakresie aktywizacji zawodowej emerytów służb mundurowych, którzy nie osiągnęli tzw. pełnej wysługi emerytalnej? Z poważaniem Adam DZIEDZIC Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie nowelizacji zasad zatrudnienia osób uprawnionych do emerytury lub renty policyjnej/wojskowej Odpowiedź na interpelację nr 4366 w sprawie nowelizacji zasad zatrudnienia osób uprawnionych do emerytury lub renty policyjnej/wojskowej Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 04-10-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 4366 Pana Posła Adama Dziedzica w sprawie nowelizacji zasad zatrudnienia osób uprawnionych do emerytury lub renty policyjnej/wojskowej, na wstępie pragnę podkreślić, że ewentualne uchylenie art. 41 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Więziennej i ich rodzin [1] , oprócz zmniejszenia wpływów do budżetu państwa, mogłoby wiązać się z zarzutem dotyczącym nierównego traktowania osób korzystających z zaopatrzenia emerytalno-rentowego na podstawie innych systemów zaopatrzeniowych [2] . Ponadto, ewentualne uchylenie art. 41 ustawy zaopatrzeniowej stałoby w sprzeczności z już podjętymi działaniami ukierunkowanymi na jak najdłuższe pozostawanie w służbie funkcjonariuszy. Dla wielu funkcjonariuszy zmniejszenie obciążeń (podatków, składek) od przychodu uzyskiwanego z działalności lub pracy świadczonej w przypadku przejścia na zaopatrzenie emerytalne, mogłoby wpłynąć na szybsze podjęcie decyzji o wcześniejszym odejściu ze służby. W tym miejscu, warto wskazać na uchwaloną na posiedzeniu Sejmu RP w dniu 1 października 2024 r. ustawę o zmianie niektórych ustaw w związku z utworzeniem oddziałów o profilu mundurowym oraz ułatwieniem powrotu do służby w Policji i Straży Granicznej [3] , dodającą w ustawie zaopatrzeniowej art. 40c, zgodnie z którym prawo do emerytury nie ulega zawieszeniu w razie przyjęcia emeryta policyjnego [4] do służby kontraktowej w Policji lub Straży Granicznej. Istotą proponowanej zmiany jest m.in. zachęcenie byłych funkcjonariuszy do wstępowania do służby w ww. formacjach. Powyższe wynika z potrzeby pozyskania do służby osób posiadających odpowiednie kompetencje, kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz mających możliwość szybkiego przystąpienia do służby, bez konieczności ukończenia długotrwałych szkoleń przygotowujących, w tym szkoleń wymaganych dla instruktorów. Z uwagi na fakt, że funkcjonariusze wracający do służby będą mianowani na stanowiska podstawowe, co ma bezpośredni wpływ na ograniczone możliwości awansu, a tym samym uzyskanie wyższego uposażenia, zaproponowano mechanizm rekompensujący w postaci niezawieszania prawa do emerytury w przypadku przyjęcia emeryta policyjnego, zwolnionego ze służby, do służby kontraktowej w Policji lub Straży Granicznej. Jednocześnie pragnę poinformować, że ze stanowiska przekazanego przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej wynika, iż dotychczas nie wpływały informacje o potrzebie objęcia funkcjonariuszy zwalnianych i zwolnionych ze służby, a także członków ich rodzin, działaniami w zakresie przekwalifikowania, doradztwa zawodowego, pośrednictwa pracy i praktyk zawodowych, mających na celu przygotowanie do podjęcia zatrudnienia (rekonwersja). Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1121, dalej ustawa zaopatrzeniowa [2] np. osób korzystających z powszechnego systemu zaopatrzeniowego otrzymujących przychód z tytułu pracy lub prowadzonej działalności gospodarczej [3] druk sejmowy nr 605 [4] zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej emerytem policyjnym jest funkcjonariusz zwolniony ze służby w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej lub w Służbie Więziennej, który ma ustalone prawo do emerytury policyjnej