Interpelacja w sprawie Sieci Badawczej Łukasiewicz

Interpelacja w sprawie Sieci Badawczej Łukasiewicz Interpelacja nr 4338 do ministra nauki w sprawie Sieci Badawczej Łukasiewicz Zgłaszający: Paulina Matysiak Data wpływu: 13-08-2024 Szanowny Panie Ministrze, pragnę poruszyć kwestię poważnych wątpliwości, jakie narosły wokół ostatnich decyzji kadrowych w Sieci Badawczej Łukasiewicz (SBŁ) kierowanej przez pana Huberta Cichockiego. Zaniepokojenie wzbudziło przede wszystkim odwołanie dwóch naukowczyń z funkcji dyrektora w instytutach wchodzących w skład SBŁ – dr hab. inż. Alicji Bachmatiuk oraz dr hab. Katarzyny Marzec. Z informacji przekazanych przez obecnych i byłych pracowników SBŁ wynika, że decyzje o odwołaniu ww. dyrektorek nie miały charakteru merytorycznego, lecz były podyktowane względami politycznymi. Oba przypadki spotkały się z protestami środowiska naukowego, które podkreślało profesjonalizm, zaangażowanie oraz istotne osiągnięcia naukowe i organizacyjne odwołanych naukowczyń. W przypadku dr hab. inż. Alicji Bachmatiuk, która kierowała wrocławskim instytutem Łukasiewicz – PORT, pojawiły się zarzuty o próbę wymuszenia na niej rezygnacji z pełnionej funkcji na rzecz kandydata wskazanego przez polityczne zaplecze. W podobny sposób z funkcji została zwolniona dr hab. Katarzyna Marzec, dyrektorka krakowskiego instytutu Łukasiewicz – KIT. Pragnę zatem zwrócić uwagę Pana Ministra na sytuację panującą w Sieci Badawczej Łukasiewicz, która powinna być chroniona przed wszelkimi formami ingerencji politycznej mogącymi negatywnie wpłynąć na jej funkcjonowanie. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego monitoruje sytuację kadrową w instytutach Sieci Badawczej Łukasiewicz? Jeśli tak, to jakie kroki zostały podjęte w celu zapewnienia transparentności i merytoryczności podejmowanych decyzji? Czy ministerstwo zamierza przeprowadzić audyt dotyczący ostatnich zmian kadrowych w SBŁ, aby upewnić się, że nie doszło do nieprawidłowości? Jakie działania podejmie ministerstwo, aby zapobiec ewentualnym naciskom politycznym na niezależność i autonomię instytutów naukowych w Polsce? Czy ministerstwo planuje wprowadzenie procedur lub regulacji, które zapewnią większą stabilność i niezależność kadry zarządzającej w instytutach naukowych? Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie Sieci Badawczej Łukasiewicz Odpowiedź na interpelację nr 4338 w sprawie Sieci Badawczej Łukasiewicz Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Maria Mrówczyńska Warszawa, 05-09-2024 Szanowna Pani Poseł, w odpowiedzi na Pani interpelację w sprawie Sieci Badawczej Łukasiewicz na wstępie pragnę wyjaśnić, na podstawie informacji uzyskanych z Centrum Łukasiewicz, że decyzje o odwołaniu dwóch dyrektorów instytutów Sieci wskazanych w interpelacji tj. Pani Alicji Bachmatiuk – byłej dyrektor Sieć Badawcza Łukasiewicz – PORT Polskiego Ośrodka Technologicznego oraz Pani Katarzyny Marzec – byłej dyrektor Sieć Badawcza Łukasiewicz – Krakowskiego Instytutu Technologicznego miały charakter merytoryczny i odbywały się po realizacji czynności nadzorczych przez właściwe komórki merytoryczne Centrum Łukasiewicz. W przypadku Pani Katarzyny Marzec, decyzja o odwołaniu ze stanowiska poprzedzona została czynnościami kontrolnymi w związku ze zgłoszeniem potencjalnych nieprawidłowości w zakresie realizacji przetargu. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono niegospodarność. W przypadku Pani Alicji Bachmatiuk decyzja o odwołaniu ze stanowiska wynikała z negatywnej oceny celowości decyzji zarządczych w kontekście prowadzenia spraw SBŁ – PORT oraz podejmowanych działań do realizacji ustawowych zadań Instytutu, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy. Decyzja ta również poprzedzona została analizami nadzorczymi realizowanymi przez właściwy departament merytoryczny Centrum Łukasiewicz. Podstawą odwołania ww. osób z funkcji dyrektora był art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy o Sieci Badawczej Łukasiewicz. Poniżej przekazuję odpowiedzi na poszczególne pytania wskazane w interpelacji: Ad 1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego monitoruje sytuację kadrową w instytutach Sieci Badawczej Łukasiewicz? Jeśli tak, to jakie kroki zostały podjęte w celu zapewnienia transparentności i merytoryczności podejmowanych decyzji? Odpowiedź: Minister Nauki informowany jest przez Prezesa Centrum Łukasiewicz, sprawującego nadzór nad instytutami Sieci Badawczej Łukasiewicz na podstawie art. 36 ustawy o Sieci Badawczej Łukasiewicz (ustawa), o sytuacji i przyczynach zmian. W I półroczu 2024 r. Prezes Centrum Łukasiewicz dokonał przeglądu zasadniczych procesów realizowanych przez Centrum i Sieć. Procesy te były rozpatrywane pod kątem efektywności działań służących realizowaniu celów ustawowych, jak również ich legalności, gospodarności, rzetelności, a także jakości praktyk menedżerskich. W wyniku przeprowadzonych działań podjęte zostały przez Prezesa Centrum Łukasiewicz stosowne czynności mające na celu uporządkowanie Sieci Badawczej Łukasiewicz. Prezes Centrum Łukasiewicz, zgodnie z art. 21 ustawy powołuje i odwołuje dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, zgodnie z kryteriami wskazanymi w art. 23 ustawy. Ponadto, w związku z wpływającymi do Ministra Nauki pismami, w tym również anonimowymi dotyczącymi sytuacji w instytutach, Minister zwraca się do Prezesa Centrum Łukasiewicz z prośbą o przekazanie informacji o sprawie, a także podjęcie ewentualnych działań kontrolnych. Ad 2. Czy Ministerstwo zamierza przeprowadzić audyt dotyczący ostatnich zmian kadrowych w SBŁ, aby upewnić się, że nie doszło do nieprawidłowości? Odpowiedź: Zmiany kadrowe w instytutach Sieci Badawczej Łukasiewicz odbywają się na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Prezes Centrum Łukasiewicz, zgodnie z art. 21 ustawy powołuje i odwołuje dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, zgodnie z kryteriami wskazanymi w art. 23 ustawy. Minister na bieżąco informowany jest przez Prezesa Centrum Łukasiewicz, sprawującego nadzór nad instytutami Sieci o sytuacji w instytutach oraz przyczynach zmian. Obecnie, w ocenie Ministra Nauki, nie ma przesłanek do przeprowadzenia działań sprawdzających czy nie doszło do nieprawidłowości. Ad 3. Jakie działania podejmie Ministerstwo, aby zapobiec ewentualnym naciskom politycznym na niezależność i autonomię instytutów naukowych w Polsce? Odpowiedź: Powoływanie i odwoływanie dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nadzór nad instytutami Sieci Badawczej Łukasiewicz sprawuje Prezes Centrum Łukasiewicz (zgodnie z art. 36 ustawy). Prezes Centrum Łukasiewicz, zgodnie z art. 21 ustawy powołuje i odwołuje dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, zgodnie z kryteriami wskazanymi w art. 23 ustawy. Minister nie zidentyfikował nacisków politycznych na niezależność i autonomię instytutów Sieci. [1] Do zmian kadrowych w instytutach Sieci dochodzi według przesłanek merytorycznych a nie politycznych. Ad 4. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie procedur lub regulacji, które zapewnią większą stabilność i niezależność kadry zarządzającej w instytutach naukowych? Odpowiedź: Obowiązujące przepisy zapewniają stabilność i niezależność kadry zarządzającej. Ewentualne nowe procedury lub regulacje wprowadzane w tym zakresie powinny mieć na celu podniesienie jakości i zwiększenie efektywności zarządzania tymi podmiotami [2] . Nadzór nad instytutami Sieci Badawczej Łukasiewicz sprawuje Prezes Centrum Łukasiewicz (zgodnie z art. 36 ustawy). Prezes Centrum Łukasiewicz, zgodnie z art. 21 ustawy powołuje i odwołuje dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, zgodnie z kryteriami wskazanymi w art. 23 ustawy. Zgodnie z informacją uzyskaną od Prezesa Centrum Łukasiewicz, w związku z potrzebą pilnego wprowadzenia procedur w zakresie prowadzonych spraw kadrowych dotyczących powoływania i odwoływania dyrektorów i zastępców dyrektorów Instytutów Sieci, Prezes Centrum Łukasiewicz Zarządzeniem z dnia 5 lipca 2024 r, powołał Zespół zadaniowy do opracowania i wdrożenia Polityki dotyczącej spraw kadrowych dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, którego zadaniem jest m.in. dokonanie przeglądu istniejących procesów dotyczących spraw kadrowych dyrektorów i zastępców dyrektorów, analiza dokumentacji z tym związanej pod kątem możliwości ich optymalizacji oraz przygotowanie założeń dla Polityki dotyczącej spraw kadrowych, w szczególności obejmujących kwestie powoływania i odwoływania dyrektorów, wynagradzania i ich oceniania. Z wyrazami szacunku, Z upoważnienia Ministra Nauki Maria Mrówczyńska Podsekretarz Stanu [1] W pytaniu zastosowano nazwę „instytuty naukowe” natomiast w odpowiedzi odniesiono się do instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz ze względu na fakt że przedmiotem interpelacji jest Sieć Badawcza Łukasiewicz. [2] W pytaniu zastosowano nazwę „instytuty naukowe” natomiast w odpowiedzi odniesiono się do instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz ze względu na fakt że przedmiotem interpelacji jest Sieć Badawcza Łukasiewicz.