Interpelacja w sprawie problemów w procesie rekrutacji na studia w Polsce dla studentów z Indii i Algierii

Interpelacja w sprawie problemów w procesie rekrutacji na studia w Polsce dla studentów z Indii i Algierii Interpelacja nr 4304 do ministra nauki, ministra spraw zagranicznych w sprawie problemów w procesie rekrutacji na studia w Polsce dla studentów z Indii i Algierii Zgłaszający: Paulina Matysiak Data wpływu: 08-08-2024 Szanowni Panowie Ministrowie, pragnę zwrócić uwagę na problemy, jakie napotykają kandydaci na studia w Polsce z Indii oraz Algierii w związku z nowymi procedurami wizowymi i wymogami formalnymi. 5 sierpnia na stronie Ambasady RP w New Delhi pojawiły się nowe zasady dotyczące ubiegania się o wizę w celu podjęcia studiów I stopnia w Polsce. Zgodnie z nimi kandydaci muszą uzyskać uznanie swojego świadectwa ukończenia szkoły średniej przez polskie kuratorium oświaty zanim będą mogli ubiegać się o wizę studencką. Podobny komunikat opublikowała Ambasada RP w Algierze. Nowe przepisy wchodzą w życie 12 sierpnia, co powoduje ogromne trudności dla kandydatów na studia z Indii i Algierii, ponieważ wprowadzają nowe procedury na krótko przed ich wejściem w życie, co stawia studentów w kłopotliwej sytuacji, gdyż proces uzyskania decyzji z kuratorium może trwać kilka tygodni lub miesięcy. Ponadto polskie kuratoria oświaty mogą mieć problem ze sprawną obsługą dużej liczby wniosków, szczególnie w krótkim czasie. Kandydaci muszą przetłumaczyć dokumenty przez tłumacza przysięgłego, wysłać je do Polski, czekać na odpowiedź kuratorium, a następnie odebrać dokumenty osobiście lub za pośrednictwem pełnomocnika. Proces ten jest zbyt długi, co może prowadzić do opóźnień lub nawet uniemożliwić rozpoczęcie studiów w terminie. Warto też dodać, że wprowadzenie nowych wymogów nie zostało skonsultowane z polskimi uczelniami, które odpowiedzialne są za rekrutację. W konsekwencji uczelnie te mogą stracić potencjalnych studentów nie tylko z Indii czy Algierii, ale także z innych krajów spoza Unii Europejskiej, EFTA i OECD. Warto przy tym dodać, że konsekwencje wprowadzenia tych przepisów mogą być dotkliwe dla polskich uczelni, które zainwestowały w rekrutację studentów z zagranicy, a także dla szeroko rozumianej polityki umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego w Polsce. Działania te mogą również negatywnie wpłynąć na wizerunek Polski jako kraju przyjaznego dla zagranicznych studentów. W związku z powyższym działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2024 poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych planuje podjęcie działań mających na celu złagodzenie skutków wprowadzenia nowych wymogów wizowych, zwłaszcza w odniesieniu do studentów, którzy już są w procesie rekrutacyjnym? Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest świadome problemów, jakie nowe przepisy mogą spowodować dla polskich uczelni, oraz jakie kroki zamierza podjąć w celu zapewnienia sprawnego przebiegu procesu rekrutacyjnego? Czy możliwe jest wprowadzenie okresu przejściowego lub uproszczonej procedury uznania dokumentów dla kandydatów na studia na rok akademicki 2024/2025, aby uniknąć masowego odpływu studentów z krajów takich, jak Indie czy Algieria? Czy planowane jest przeprowadzenie konsultacji z przedstawicielami uczelni wyższych oraz kuratoriów oświaty, aby dostosować nowe procedury do realnych możliwości administracyjnych oraz terminów rekrutacji? Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie problemów w procesie rekrutacji na studia w Polsce dla studentów z Indii i Algierii Odpowiedź na interpelację nr 4304 w sprawie problemów w procesie rekrutacji na studia w Polsce dla studentów z Indii i Algierii Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 26-08-2024 Szanowny Panie Marszałku, W związku z interpelacją nr 4304 Pani Poseł Pauliny Matysiak w sprawie problemów w procesie rekrutacji na studia w Polsce dla studentów z Indii i Algierii przekazuję odpowiedzi na pytania z zakresu kompetencji MSZ. Pyt. 1. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych planuje podjęcie działań mających na celu złagodzenie skutków wprowadzenia nowych wymogów wizowych, zwłaszcza w odniesieniu do studentów, którzy już są w procesie rekrutacyjnym? Wytyczne Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 31 lipca 2024 r. wydane zostały na podstawie ustawy Prawo konsularne i są skierowane do konsulów. Dokument ten nie wprowadza żadnych nowych rozwiązań prawnych, a jedynie wskazuje na zasady stosowania obowiązującego prawa, w tym w zakresie weryfikacji wiarygodności cudzoziemców ubiegających się o wizy. Wymóg posiadania decyzji administracyjnej dotyczącej uznania świadectwa zagranicznego wynika z art. 93 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2024 r. poz. 750, z późn. zm.). W niniejszej regulacji wskazane jest jakie dokumenty potwierdzają w Rzeczypospolitej Polskiej wykształcenie średnie oraz uprawnienie do ubiegania się o przyjęcie na studia wyższe. Natomiast stosownie do art. 69 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.), na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie może być przyjęta osoba, która posiada wskazane w tym artykule dokumenty. Dotychczasową, błędną praktyką, przyjętą przez uczelnie wyższe, było niewymaganie ww. decyzji administracyjnej. W efekcie powstała sytuacja uprzywilejowania studentów zagranicznych w stosunku do obywateli polskich, wobec których nie stosuje się wyłączenia konieczności posiadania ważnego świadectwa maturalnego w procedurze przyjęcia na studia. MSZ jest świadome opóźnień i utrudnień jakie mogą pojawić się w dostępie do procedury wizowej, jednak podjęte kroki są niezbędne dla zbudowania przejrzystych zasad w tym obszarze oraz odzyskania przez państwo kontroli nad procesami migracyjnymi, szczególnie w kontekście nieprawidłowości ujawnionych przez media w związku z aferą wizową oraz w przeprowadzonych przez odpowiednie organy postępowaniach kontrolnych. Pyt. 3. Czy możliwe jest wprowadzenie okresu przejściowego lub uproszczonej procedury uznania dokumentów dla kandydatów na studia na rok akademicki 2024/2()25, aby uniknąć masowego odpływu studentów z krajów takich jak Indie czy Algieria? Przytoczone wcześniej przepisy wyraźnie wskazują, jakie dokumenty wymagane są od studenta w związku z przyjęciem na studia. Nie może tutaj być zatem mowy o wprowadzaniu odrębnych procedur dla wybranych grup cudzoziemców. Nie ma możliwości arbitralnego wprowadzenia zasad różnicujących obywateli poszczególnych państw. Do ewentualnych zmian warunków w uznawaniu dokumentów uprawniających do podejmowania studiów służy zawarcie umowy dwustronnej z konkretnym państwem – listę państw, z którymi zawarto takie umowy można znaleźć na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego: https://www.gov.pl/web/nauka/umowy-dwustronne-dotyczace-uznawalnosci-wyksztalcenia Pyt. 4. Czy planowane jest przeprowadzenie konsultacji z przedstawicielami uczelni wyższych oraz kuratoriów oświaty, aby dostosować nowe procedury do realnych możliwości administracyjnych oraz terminów rekrutacji? Problem wykorzystywania polskich wiz studenckich jako narzędzia łatwego dostępu do strefy Schengen był od początku bieżącego roku przedmiotem rozmów między Ministerstwem Spraw Zagranicznych a uczelniami, z udziałem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Liczyliśmy na refleksję środowisk akademickich oraz na autokorektę wadliwej praktyki, wobec dobitnych faktów dokumentujących nadużycia w obszarze wiz studenckich. Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie planuje obecnie prowadzenia odrębnych konsultacji z uczelniami wyższymi w sprawie Wytycznych Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 31 lipca 2024 r. W perspektywie kilku miesięcy przeprowadzona zostanie ewaluację praktyki i efektów stosowania Wytycznych i na jej podstawie podjęta zostanie decyzja odnośnie do ewentualnych dalszych działań. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu