Interpelacja w sprawie konkursów "Polska pomoc rozwojowa 2023" oraz "Pomoc humanitarna 2023"

Interpelacja w sprawie konkursów "Polska pomoc rozwojowa 2023" oraz "Pomoc humanitarna 2023" Interpelacja nr 4255 do ministra spraw zagranicznych w sprawie konkursów "Polska pomoc rozwojowa 2023" oraz "Pomoc humanitarna 2023" Zgłaszający: Gabriela Lenartowicz Data wpływu: 05-08-2024 Racibórz, dnia 2.08.2024 r. Działając na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 14 ust. 1 pkt 7 z dnia 9 maja 1996 r. (Dz. U. 1996 Nr 73 poz. 350, z późniejszymi zmianami), oraz art. 191-193 Regulaminu Sejmu RP, w nawiązaniu do komunikatu, w którym MSZ informuje, że minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski podjął decyzję o niekontynuowaniu finansowania pięciu wieloletnich projektów rozwojowych i humanitarnych, które zostały wskazane do finansowania w ramach konkursów „Polska pomoc rozwojowa 2023” oraz „Pomoc humanitarna 2023” ze względu na naruszenie procedury konkursowej, o której mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. 2023 poz. 571). Zwracam się o szczegółowe informacje i odpowiedzi na pytania dot. ww. konkursów i dysponowania środkami publicznymi przyznanymi w ich wyniku. Polski MSZ co roku przyznaje środki organizacjom pozarządowym na pomoc dla biedniejszych krajów. Pieniądze dzielone są w dwóch konkursach - dotyczących pomocy humanitarnej i pomocy rozwojowej. Wnioski składane przez organizacje są najpierw oceniane merytorycznie przez komisje konkursowe. Jednak ostatecznie decyzja o przyznaniu pieniędzy należy do wiceministra odpowiedzialnego w resorcie za pomoc rozwojową. Od 2019 do 2023 r. do był nim Paweł Jabłoński. Zarówno posłowie ówczesnej opozycji jak i organizacje pozarządowe, a także media (np.: https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/wbrew-rekomendacjom-tak-minister-jablonski-dzieli-pieniadze-na-pomoc-z-msz/nex3cs8 ) zgłaszały poważne zastrzeżenia co do przebiegu, terminów rozstrzygnięć i wyników konkursów, a przede wszystkim roli ówczesnego wiceministra Jabłońskiego także w kontekście kampanii wyborczej, w której aktywnie Paweł Jabłoński uczestniczył. Komunikat, w którym MSZ informuje, że „Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski podjął decyzję o niekontynuowaniu finansowania pięciu wieloletnich projektów rozwojowych i humanitarnych, które zostały wskazane do finansowania w ramach konkursów „Polska pomoc rozwojowa 2023” oraz „Pomoc humanitarna 2023” ze względu na naruszenie procedury konkursowej, o której mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. 2023 poz. 571)” wskazuje, że także MSZ podzielił te zastrzeżenia. Uwagę wzbudza również fakt dwukrotnego przesuwania terminu rozstrzygnięcia konkursów tak, że niemal idealnie wpisują się w kalendarz wyborczy. Cyt: ze strony www MSZ: „Termin ogłoszenia wyników konkursu "Polska pomoc rozwojowa 2023" ulega przesunięciu – MSZ uprzejmie informuje, że opublikowanie wyników nastąpi do dnia 9 sierpnia 2023 roku.”; „Termin ogłoszenia wyników konkursu "Pomoc humanitarna 2023" ulega przesunięciu – MSZ uprzejmie informuje, że opublikowanie wyników nastąpi do dnia 7 sierpnia 2023 roku.” Tym bardziej, że w czasie np. debaty wyborczej w okręgu nr 30 Paweł Jabłoński przedstawiał się przede wszystkim jako wiceminister MSZ a w odpowiedzi na pytania podkreślał swoją sprawczość i uprawnienie do dowolnych decyzji co do przyznawania środków w ramach konkursów. W związku z powyższymi okolicznościami zwracam się z prośbą o odpowiedź: Czy MSZ przeprowadził audyt tych konkursów, jeśli tak, jakie stwierdzono nieprawidłowości? Czy warunki konkursów a także arbitralne rozstrzygnięcia odpowiedzialnego ministra odpowiadały polityce zagranicznej państwa polskiego? Czy obok merytorycznych kryteriów zawierały też inne np. nacechowanie ideologiczne? Czy w związku z arbitralnymi, wbrew rekomendacjom komisji konkursowej decyzjami wiceministra, kandydata w wyborach parlamentarnych, MSZ badał czy mogło mieć miejsca przekroczenie uprawnień lub niewłaściwe wykorzystanie środków publicznych, także w ramach kampanii wyborczej? Czy MSZ badał czy środki publiczne dysponowane w ramach tych konkursów były wydatkowane zgodnie z ich celem, rzetelnie i gospodarnie? Czy dopełnione zostały obowiązki dotyczące nadzoru ówczesnego właściwego wiceministra nad dysponowaniem tymi środkami i ich wydatkowaniem? Jakie są obecnie poziomy wydatków na konkursy z 2023 roku? Czy miało już miejsce ich rozliczenie i jakie są tego efekty? Proszę o szybką i wyczerpującą odpowiedź. Z poważaniem Gabriela Lenartowicz

Odpowiedź na interpelację w sprawie konkursów "Polska pomoc rozwojowa 2023" oraz "Pomoc humanitarna 2023" Odpowiedź na interpelację nr 4255 w sprawie konkursów "Polska pomoc rozwojowa 2023" oraz "Pomoc humanitarna 2023" Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 03-09-2024 Szanowny Panie Marszałku, w nawiązaniu do interpelacji nr 4255 Pani Poseł Gabrieli Lenartowicz w sprawie konkursów „Polska pomoc rozwojowa 2023” oraz „Pomoc humanitarna 2023” uprzejmie informuję, że MSZ dokonał audytu przeprowadzonych postępowań. Zostały stwierdzone naruszenia procedury konkursowej, o której mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. 2023 poz. 571). Naruszenie dotyczyło § 17.1. zarządzenia nr 26 Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad udzielania dotacji celowych i zatwierdzania ich rozliczenia, który stanowi, że „ właściwy członek kierownictwa, na podstawie przekazanego przez komisję protokołu końcowego, podejmuje decyzję o udzieleniu lub odmowie udzielenia dotacji oferentowi lub oferentom umieszczonym na liście ofert rekomendowanych do udzielenia dotacji (..) ”. Ówczesny członek kierownictwa MSZ podjął decyzję o wyborze 14 ofert, których komisja konkursowa, działając na podstawie regulaminów konkursów nie rekomendowała do dofinansowania z uwagi na nieuzyskanie wystarczającej liczby punktów lub brak wystarczających limitów środków przeznaczonych na dany kraj. MSZ nie posiada informacji dotyczących powodów dla których zostały podjęte takie decyzje w sprawie rozstrzygnięcia konkursów. Aktualnie procedury konkursowe podlegają szczegółowej kontroli Najwyższej Izby Kontroli i Krajowej Administracji Skarbowej. Do tej pory NIK przedstawił wnioski dotyczące konkursu Ministra SZ „Pomoc humanitarna 2023” w analizie dotyczącej Wykonania budżetu państwa w 2023 r. w części 45 – Sprawy zagraniczne. Zostały stwierdzone nieprawidłowości, które polegały na wyborze ofert do dofinansowania ze środków dotacji celowych (w kwocie 7168,1 tys. zł) w ramach przeprowadzonego konkursu „Pomoc humanitarna 2023” z naruszeniem zasad określonych w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2023 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie i w wewnętrznych procedurach MSZ. MSZ analizował wydatkowanie środków dotacji zgodnie z umową na podstawie przekazanych sprawozdań z wykonania zadania publicznego. Wybrane dotacje udzielone w 2023 roku będą przedmiotem odrębnych szczegółowych kontroli MSZ. W 2024 roku MSZ przekazał dotacje w wysokości 8 008 076,06 zł na realizację drugich modułów z konkursu „Polska pomoc rozwojowa 2023” i dotacje w wysokości 1 198 399,00 zł na realizację drugich modułów z konkursu „Pomoc humanitarna 2023”. Rozliczenie zawartych umów dotacji nastąpi do 31 marca 2025 roku. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu