Interpelacja w sprawie reparacji dla Bydgoszczy
Interpelacja nr 4235
do ministra spraw zagranicznych
w sprawie reparacji dla Bydgoszczy
Zgłaszający: Łukasz Schreiber
Data wpływu: 03-08-2024
Szanowny Panie Premierze,
1 sierpnia obchodziliśmy 80. rocznicę wybuchu powstania warszawskiego – wielkiego zrywu Polaków przeciwko okupantowi niemieckiemu. Już w ubiegłym roku, bo 27 września 2023 r., z inicjatywy ówczesnego radnego Jarosława Wenderlicha Rada Miasta Bydgoszczy przyjęła stanowisko w sprawie reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia z tytułu strat, jakie Polska poniosła z powodu napaści Niemiec oraz późniejszej okupacji na terenie Bydgoszczy (…), które podpisała wywodząca się z Platformy Obywatelskiej przewodnicząca Monika Matowska. Równocześnie we wrześniu ubiegłego roku Komisja Rewizyjna Rady Miasta Bydgoszczy skierowała wniosek do prezydenta Bydgoszczy, by miasto w porozumieniu z Instytutem Strat Wojennych szczegółowo oszacowało straty Bydgoszczy.
Mając na uwadze powyższe, kieruję do Pana Premiera pytania:
1. Jakie działania podjął lub podejmie Pan i Pański rząd celem uzyskania reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia z tytułu strat, jakie Polska poniosła z powodu napaści Niemiec?
2. Jakie działania podjął lub podejmie Pan i Pański rząd celem uzyskania reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia z tytułu strat, o których mowa powyżej, dla miasta Bydgoszczy?
3. Czy planuje się, by Instytut Strat Wojennych lub inna jednostka podjęły działania, o których mowa we wniosku radnych? Jakie działania podjęto od września 2023 r. we współpracy z prezydentem miasta Bydgoszczy?
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Łukasz Schreiber
Odpowiedź Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski
20.08.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie reparacji dla Bydgoszczy
Odpowiedź na interpelację nr 4235
w sprawie reparacji dla Bydgoszczy
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 20-08-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 4235 pana posła Łukasza Schreibera w sprawie czynności, które rząd podjął oraz planuje podjąć w kwestii reparacji wojennych za straty poniesione przez Polskę w czasie II wojny światowej, uprzejmie wyjaśniam, co następuje:
W odniesieniu do pytań nr 1 i 2 należy stwierdzić, że uzyskanie od strony niemieckiej należnego zadośćuczynienia za straty poniesione przez Polskę i jej obywateli w czasie II wojny światowej pozostaje niezmiennie ważną kwestią na każdym szczeblu bilateralnych spotkań politycznych.
Prezes Rady Ministrów RP Donald Tusk podczas swojej wizyty w Berlinie (12 lutego 2024 r.) wyraźnie wskazał, że kwestia moralnego, finansowego i materialnego zadośćuczynienia nigdy nie została wobec Polski zrealizowana. Prezes Rady Ministrów wyraził przy tym życzenie, aby niezbędna po stronie niemieckiej refleksja historyczna i decyzje, które mogłyby Polskę usatysfakcjonować, służyły przyszłości oraz wspólnemu bezpieczeństwu.
Również szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski, przebywając ze swą pierwszą wizytą w Berlinie (30 stycznia 2024 r.), podniósł publicznie temat należnych Polsce świadczeń, wyrażając oczekiwanie, że strona niemiecka przedstawi kreatywną formułę dla zadośćuczynienia za straty wojenne dla ofiar II wojny światowej.
Podczas niedawnej wizyty w Warszawie (2 lipca 2024 r.) w związku z polsko-niemieckimi konsultacjami międzyrządowymi kanclerz Republiki Federalnej Niemiec Olaf Scholz przypomniał o niemieckiej winie za zbrodnie II wojny światowej i zobowiązaniu swojego kraju do upamiętnienia polskich ofiar. Premier Donald Tusk podkreślił znaczenie deklaracji kanclerza Scholza, iż wymuszone historią zrzeczenie się reparacji nie zmienia faktu poniesienia przez Polskę, wskutek niemieckiej napaści, tragicznych strat w ludziach, majątku i terytoriach. Zapewnienia strony niemieckiej o gotowości do podjęcia decyzji, które mogą zadośćuczynić tym, którzy byli bezpośrednimi ofiarami wojny, należy uznać za pozytywne sygnały i krok we właściwą stronę.
Aktualnie w relacjach polsko-niemieckich kładziemy szczególny nacisk na współpracę w obszarze bezpieczeństwa i dialog o przeszłości bez konfrontacji politycznej, co z pewnością przyczyni się do budowy zaufania i przyniesie konkretne efekty w przyszłości.
Odpowiadając na pytanie o zadośćuczynienie dla miasta Bydgoszcz, informuję, że po roku 1990 niektóre samorządy podjęły próby oszacowania strat materialnych wynikających z II wojny światowej, m.in. Warszawa, Łódź, Poznań, Lublin, czy też Jasło na Podkarpaciu. Nie mamy informacji na temat tego rodzaju opracowania w przypadku Bydgoszczy. Pragnę jednak podkreślić, że dialog Polski z Niemcami, dotyczący zadośćuczynienia dla ofiar III Rzeszy, odnosi się do całego kraju i wszystkich obywateli RP, bez podziału na poszczególne jednostki samorządu terytorialnego.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu