Treść interpelacji
Interpelacja w sprawie kierunków lekarskich prowadzonych na nowych uczelniach
Interpelacja nr 4068
do ministra nauki
w sprawie kierunków lekarskich prowadzonych na nowych uczelniach
Zgłaszający: Łukasz Schreiber
Data wpływu: 25-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
istnieje szereg czynników alarmujących związanych ze zbyt małą liczbą lekarzy w Polsce. Prawie 1000 lekarzy w moim województwie kujawsko-pomorskim jest w wieku emerytalnym i udziela świadczeń.
W woj. opolskim lekarzy pracujących w POZ do 35. roku życia (rozpoczynających karierę zawodową) jest mniej niż emerytów udzielających świadczeń (co prawda różnica jest niewielka, ale to wygląda na tendencję).
Podobna sytuacja jest w psychiatrii w woj. lubuskim. Mamy zaledwie ok. 5200 psychiatrów w Polsce, współczynnik na 1000 mieszkańców wynosi 0,14, z czego psychiatrów z zakresu terapii dzieci i młodzieży mamy zaledwie ok. 700!
Z ekspertyzy przygotowanej przez ekspertów PAN wynika też, że do zaostrzenia problemu związanego z niedoborem kadr medycznych w Polsce przyczyniła się emigracja. Naczelna Izba Lekarska – na podstawie wydawanych dla lekarzy zaświadczeń – szacuje, że za granicą pracuje ok. 15 tys. polskich lekarzy.
Co więcej, już za kilka lat ponad 40% lekarzy rodzinnych będzie w wieku emerytalnym i w pierwszym kontakcie będzie brakować specjalistów.
Dziś istnieje też gigantyczny problem z lekarzami, którzy mieliby podjąć pracę w mniejszych ośrodkach - brakuje chętnych. Utworzenie kierunków lekarskich to zlikwidowanie pierwszego wąskiego gardła. Dlatego jest to tak ważne nie tylko z punktu widzenia Bydgoszczy, ale też sytuacji pacjentów w kraju. Do tego wszystkiego trzeba dodać, że podejmowane dziś decyzje o tworzeniu kierunków medycznych będą miały skutek w postaci nowych specjalistów za ok. 11-15 lat. Pewnikiem jest to, że do tego czasu stworzone zostaną nowe gałęzie medycyny, nowe specjalizacje, co z założenia będzie miało wpływ na poprawę wyników leczenia, ale odbędzie się to kosztem innych świadczeń zdrowotnych.
Dlatego filozofią poprzedniego rządu było znaczące zwiększenie liczby lekarzy w Polsce. Dziś mam wrażenie, że usilnie działające lobby, które chce storpedować te wysiłki, wykorzystuje zmianę władzy i krótkowzroczność ministerstwa, a wszystko to jest opakowane w fałszywą troskę o dobro pacjenta.
Wypowiedzi Pana Ministra o neouczelniach, neolekarzach, lekarzach dublerach szkodzą podmiotom, za które jest odpowiedzialny Pan Minister. Właśnie ta retoryka, brak alternatywnego planu, przeciągające się decyzje i zerowe limity dla uczelni, które miały rozpocząć kształcenie, były powodem naszego wniosku o zwołanie posiedzenia połączonych Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Zdrowia.
Wobec braku otrzymania do tej chwili odpowiedzi na zadane wówczas pytania zwracam się z następującymi sprawami:
Rozporządzenia coroczne o limitach były publikowane w różnych terminach od czerwca do sierpnia i nigdy nie były narzędziem do wstrzymywania rekrutacji. Decyzja o rekrutacji to decyzja ministra nauki o otwarciu i prowadzeniu kierunku, a nie decyzja o limicie. Limit jest tak naprawdę finansowaniem za każdego studenta na kierunku z pieniędzy MZ, a nie decyzją rekrutacyjną. Dlaczego z limitów zrobiono narzędzie polityczne szkodzące tak naprawdę uczelniom?
Dlaczego tak długo trwało wydawanie rozporządzenia o limitach dla Politechniki Bydgoskiej i Akademii Tarnowskiej, co szkodziło uczelniom prowadzącym rekrutację?
Z jakiego powodu tak późno zlecono kontrolę PKA, skoro wiadomo, że jest potrzebny czas na raport samooceny ze strony uczelni 6-8 tygodni, następnie wyznaczenie wizytacji, wizytacja później raport komisji - kolejne 4 tygodnie i następne 4 tygodnie na odpowiedź uczelni, następnie głosowanie na zespole tematycznym PKA i dopiero kolejne na prezydium PKA. Tak więc ocena trwa od 4 do 9 miesięcy - czy celowo uczelniom politycznie wstrzymywano rekrutację?
Jaka istnieje alternatywa dla uczelni, którym nie zostały przyznane limity i nie zrekrutują drugiego rocznika. Gdzie będą mogli studenci już tam zrekrutowani w ubiegłym roku odrabiać rok przy niepowodzeniu lub jeśli przekroczą dług punktowy odrabiać zajęcia z pierwszego roku?
Czy przygotowano „klasyczne” uczelnie medyczne na przyjęcie tych studentów, czy tylko się o tym mówi? Czy „klasyczne” uczelnie zwiększyły przez to infrastrukturę i dostępność szpitali? Czy są aktualne plany ograniczenia w końcu kształcenia odpłatnego przez uczelnie?
Czy można liczyć na żądanie zobowiązania PKA w kolejnych latach do szybszego działania, np. do marca, tak aby była jasna odpowiedź przed rozporządzeniem o limitach w przyszłym roku? To rozporządzenie nie może hamować rekrutacji, trzymać w niepewności maturzystów i uczelni oraz wpływać na zły odbiór już studiujących i samych instytucji. Czy też w przyszłym roku Akademia Tarnowska i Politechnika Bydgoska będą miały akredytację też tak późno, żeby nie zdążyć na rekrutację a minister celowo będzie wstrzymywał rozporządzenie?
Czy zabezpieczono środki i w jakich programach, aby nie zamykać na tych 11 uczelniach kierunków, tylko im pomóc, np. w wyposażeniu czy powstaniu infrastruktury?
Co z oceną kierunku lekarsko-dentystycznego na Collegium Medicum w Bydgoszczy?
Czy w przypadku innych kierunków studiów, które w fazie wstępnej były przez PKA ocenione negatywnie, a otrzymały zgodę na kształcenie, minister też zlecił speckontrole PKA? Jeżeli nie, to znaczy, że na innych kierunkach jakość nie jest ważna, czy też może to potwierdzenie, że chodzi o walkę polityczną i dlatego tylko tak dzieje się z kierunkami lekarskimi? Jeżeli jest inaczej, to proszę o konkretne przykłady.
Uprzejmie proszę o odpowiedź na każde pytanie osobno.
Z wyrazami szacunku
Łukasz Schreiber
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
5.08.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie kierunków lekarskich prowadzonych na nowych uczelniach
Odpowiedź na interpelację nr 4068
w sprawie kierunków lekarskich prowadzonych na nowych uczelniach
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Maria Mrówczyńska
Warszawa, 05-08-2024
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Łukasza Schreibera w sprawie kierunków lekarskich prowadzonych na nowych uczelniach.
Szanowny Panie Pośle,
przedstawiam poniżej odpowiedzi na postawione w interpelacji pytania.
Ad 1. Zgodnie z art. 444 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.), dalej „ustawa PSWN”, rekrutacja na studia na kierunku lekarskim odbywa się w ramach ustalonego limitu przyjęć. Minister Zdrowia, w porozumieniu z Ministrem Nauki, w odniesieniu do danego roku akademickiego określa w drodze rozporządzenia limit przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym w poszczególnych uczelniach - uwzględniając możliwości dydaktyczne uczelni oraz zapotrzebowanie na absolwentów tych studiów (art. 444 ust. 2 ustawy PSWN).
W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 16 lipca 2024 r. w sprawie limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym (opublikowanym w dniu 22 lipca 2024 r. w Dz. U. poz. 1085) nie został określony limit przyjęć na studia na kierunku lekarskim dla 9 uczelni (tj. Uniwersytetu Kaliskiego im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego, Uniwersytetu w Siedlcach, Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu, Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Targu, Politechniki Wrocławskiej, Poznańskiej Akademii Medycznej Nauk Stosowanych im. Księcia Mieszka I, Społecznej Akademii Nauk z siedzibą w Łodzi, Akademii WSB, Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach – filii w Bielsku-Białej – uczelnia nadzorowana przez Ministra Zdrowia), które w latach 2022-2023 uzyskały pozwolenie na utworzenie jednolitych studiów magisterskich o profilu ogólnoakademickim na kierunku lekarskim, po negatywnej opinii Polskiej Komisji Akredytacyjnej (PKA) w sprawie spełnienia warunków prowadzenia studiów na tym kierunku, poziomie i profilu oraz związku studiów ze strategią uczelni, oraz pozytywnej lub warunkowo pozytywnej opinii Ministra Zdrowia i w roku akademickim 2023/2024 po raz pierwszy rozpoczęły kształcenie na tych studiach. We wszystkich 9 uczelniach, które rozpoczęły kształcenie na kierunku lekarskim od roku akademickiego 2023/2024, jest przeprowadzana przez PKA - na wniosek Ministra Nauki - tzw. doraźna ocena programowa tych studiów – w trybie art. 242 ust. 3 ustawy PSWN. Minister Nauki oczekuje na informację z PKA o wynikach ocen programowych. W związku z tym, w odniesieniu do tych 9 uczelni, Minister Nauki i Ministra Zdrowia ustalili, że musi zakończyć się proces ocen programowych realizowanych przez PKA. Wyniki ocen programowych będą stanowiły podstawę podejmowania rozstrzygnięć przez Ministrów oraz ewentualnej nowelizacji rozporządzenia w sprawie limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym w roku akademickim 2024/2025. Należy podkreślić, że podjęte przez Ministra Nauki działania wynikają z wydania ww. uczelniom pozwoleń na utworzenie studiów na kierunku lekarskim mimo negatywnej opinii PKA odnośnie do ich wniosków o pozwolenie na utworzenie studiów, co przekłada się na konieczność weryfikacji przygotowania tych uczelni do prowadzenia ww. kierunku studiów i wyeliminowania wątpliwości co do jakości kształcenia na tych studiach z uwagi na dobro studentów i ich przyszłych pacjentów.
Przedstawiając powyższe, należy wyjaśnić, że aktualnie ww. uczelnie posiadają pozwolenie na utworzenie studiów i co do zasady mogą prowadzić postępowanie rekrutacyjne, jednak uczelnie mogą przyjmować (wpisywać na listę studentów) na studia na kierunek lekarski w ramach limitów przyjęć określonych ww. rozporządzeniem Ministra Zdrowia. W przypadku przeprowadzenia przez niektóre uczelnie rekrutacji mimo braku przyznanego limitu i w świetle niezakończonej procedury oceniania kierunku przez PKA, należy podkreślić, że działanie takie jest podejmowane w ramach odpowiedzialności uczelni i może być traktowane wyłącznie jako tzw. „rekrutacja warunkowa”. Przyjęcie na studia (wpis na listę studentów) na kierunek lekarski przez omawiane powyżej uczelnie będzie mogło nastąpić po ustaleniu dla tych uczelni limitu przyjęć w rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Ponadto, odnosząc się do zawartej w pytaniu tezy jakoby po raz pierwszy w wydawanym corocznie rozporządzeniu nie przyznano uczelniom limitów przyjęć, pragnę wskazać, że takie rozwiązanie zastosowano w 2020 r. w stosunku do UTH im. K. Pułaskiego w Radomiu w związku negatywną oceną jakości kształcenia na kierunku lekarskim - limit przyjęć w roku 2020/2021 wyniósł „0” i rekrutacja się nie odbyła. Podjęte przez radomski Uniwersytet działania naprawcze pozwoliły na usunięcie stwierdzonych przez PKA uchybień w zakresie kształcenia na tych studiach i w kolejnych ocenach – w 2021 r. (po 3. roku) oraz w 2023 r. (po 6. roku) - PKA pozytywnie oceniła jakość kształcenia tym kierunku studiów. Pozwoliło to na uwzględnienie tej Uczelni w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym na rok akademicki 2021/2022.
Ad 2. W przypadku Akademii Tarnowskiej oraz Politechniki Bydgoskiej im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich, które uzyskały pozwolenie na utworzenie studiów na kierunku lekarskim po negatywnej opinii PKA, a nie rozpoczęły dotychczas kształcenia na tych studiach – na wniosek Ministra Nauki skierowany do PKA w trybie art. 258 ust. 1 pkt 7 ustawy PSWN – PKA przeprowadzała merytoryczną ocenę przygotowania tych uczelni do możliwości rozpoczęcia przez nie kształcenia na kierunku lekarskim od roku akademickiego 2024/2025, połączoną z wizytacją w tych uczelniach. Do czasu uzyskania opinii PKA uczelnie te nie były uwzględnione w projekcie rozporządzenia w sprawie limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym w roku akademickim 2024/2025.
Zgodnie z opinią PKA wyrażoną w piśmie Przewodniczącego PKA Pana dr. hab. inż. Janusza Uriasza, z dnia 28 czerwca 2024 r., ww. uczelnie podjęły właściwe działania naprawcze prowadzące do wyeliminowania uchybień i zarzutów sformułowanych w uchwałach Prezydium PKA. Przedstawiona opinia PKA pozwoliła na uwzględnienie Akademii Tarnowskiej oraz Politechniki Bydgoskiej im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich (które zamierzają rozpocząć kształcenie na kierunku lekarskim w roku akademickim 2024/2025) w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 16 lipca 2024 r. w sprawie limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym . Uczelnie te wzięły pod uwagę zastrzeżenia PKA i podjęły wysiłek na rzecz dostosowania się do tych zastrzeżeń i płynących z nich zaleceń.
Również w tych 2 przypadkach podjęte działania wynikały z wydania przez Ministra Edukacji i Nauki ww. uczelniom pozwoleń na utworzenie studiów na kierunku lekarskim mimo negatywnej opinii PKA, zatem konieczna była weryfikacja przygotowania tych uczelni do rozpoczęcia prowadzenia ww. kierunku studiów i wyeliminowanie zgłaszanych wątpliwości co do jakości kształcenia na tych studiach.
Ad 3. Minister Nauki przystąpił do działań niezwłocznie (rząd został zaprzysiężony w grudniu 2023 r.), po pilnej analizie sytuacji jaką zastał, w związku z wątpliwościami dotyczącymi spełniania warunków do prowadzenia studiów na kierunku lekarskim i możliwości zapewnienia odpowiedniej jakości kształcenia przez uczelnie, które uzyskały pozwolenie na utworzenie tych studiów mimo negatywnej opinii PKA podnoszonymi m.in. przez Radę Główną Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Porozumienie Rezydentów Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy, Naczelną Izbę Lekarską, i w celu weryfikacji przygotowania tych uczelni do kształcenia na tych studiach. W ramach prowadzonych przez Ministra czynności nadzorczych w styczniu 2024 r. wystąpiono do rektorów ww. uczelni nadzorowanych przez Ministra Nauki o przedstawienie informacji na temat wszelkich działań podjętych od dnia uzyskania pozwolenia na utworzenie studiów na kierunku lekarskim, potwierdzających należyte przygotowanie do prowadzenia studiów, w tym dotyczących zapewnianej przez te uczelnie infrastruktury niezbędnej do prowadzenia kształcenia w zakresie przewidzianym w programie studiów od dnia rozpoczęcia prowadzenia zajęć (m.in. dostęp do prosektorium), nakładów finansowych poniesionych przez uczelnie w związku z przygotowaniem do rozpoczęcia kształcenia, jak również ewentualnych inwestycji będących w toku. Po przedstawieniu przez wszystkie ww. uczelnie szczegółowych informacji w powyższym zakresie, Minister Nauki pismem z dnia 13 lutego 2024 r. wystąpił do Przewodniczącego PKA z wnioskiem o przeprowadzenie doraźnej oceny programowej w trybie art. 242 ust. 3 ustawy PSWN, tj. niezwłocznie na wniosek Ministra, na nowo utworzonych studiach na kierunku lekarskim w uczelniach, które rozpoczęły kształcenie w roku akademickim 2023/2024 po uzyskaniu pozwolenia na utworzenie tych studiów po negatywnej opinii PKA. Wraz z wnioskiem do PKA zostały przekazane również informacje i wyjaśnienia otrzymane z tych uczelni na temat podjętych przez nie działań w celu wyeliminowania nieprawidłowości i wdrożenia zaleceń wynikających z opinii PKA.
Zgodnie z § 4 ust. 4 pkt 2 Statutu PKA, oceny programowe na wniosek Ministra, PKA przeprowadza niezwłocznie, poza przyjętym przez Prezydium PKA harmonogramem prac (kierunków studiów wyznaczonych do oceny programowej w danym roku akademickim). Prezydium podejmuje uchwałę w sprawie oceny programowej na podstawie opinii zespołu dziedzinowego, sporządzonej na podstawie raportu zespołu oceniającego i stanowiska uczelni (art. 245 ust. 1 pkt 2 ustawy PSWN). PKA jest instytucją działającą niezależnie na rzecz doskonalenia jakości kształcenia; zasady działania wynikają z przepisów ustawy PSWN i ze statutu PKA. Minister nie ma podstaw do ingerencji w prace PKA.
Ad 4. W odniesieniu do 9 uczelni, które rozpoczęły kształcenie na kierunku lekarskim w roku akademickim 2023/2024, Minister Nauki i Minister Zdrowia ustalili, że musi zakończyć się proces ocen programowych realizowanych przez PKA. Wyniki ocen programowych będą stanowiły podstawę podejmowania rozstrzygnięć przez Ministra Nauki i Ministra Zdrowia oraz ewentualnej nowelizacji rozporządzenia w sprawie limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym w roku akademickim 2024/2025. Należy podkreślić, że przyjęcie na studia na kierunek lekarski przez omawiane powyżej uczelnie będzie mogło nastąpić po ustaleniu dla tych uczelni limitu przyjęć w rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Na podstawie dokonanej przez PKA oceny programowej na danej uczelni, będą podejmowane decyzje co możliwości dalszego prowadzenia naboru i kształcenia na kierunku lekarskim, z uwzględnieniem dobra studentów.
W przypadku nieuruchomienia przez uczelnię kształcenia na I roku studiów na kierunku lekarskim w roku akademickim 2024/2025, uczelnia w taki sposób powinna określić organizację kształcenia, aby studenci, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2023/2024 mogli kontynuować realizację programu studiów na tym kierunku.
Natomiast w przypadku cofnięcia przez Ministra pozwolenia na utworzenie studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu, zgodnie z przepisami ustawy PSWN, uczelnia zaprzestaje prowadzenia tych studiów, z tym że kształcenie może być kontynuowane do końca semestru, w którym decyzja stała się ostateczna. Jeżeli do końca semestru pozostało mniej niż 3 miesiące, uczelnia zaprzestaje prowadzenia studiów z końcem kolejnego semestru. Zgodnie z ustawą PSWN w przypadku zaprzestania prowadzenia studiów uczelnia zapewnia studentom możliwość kontynuowania studiów na takim samym kierunku (w innej uczelni) albo innym kierunku studiów związanym z dyscypliną, do której był przyporządkowany dotychczas prowadzony kierunek. Ponadto, jak wynika z powyższego, w przypadku negatywnej oceny jakości kształcenia na kierunku lekarskim w danej uczelni możliwe jest nieprzyznanie jej limitu przyjęć na dany rok akademicki w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Wszelkie decyzje podejmowane przez Ministra będą uwzględniały dobro studentów.
Ad 5. Limity przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym w odniesieniu do danego roku akademickiego są sukcesywnie zwiększane. Zwiększenie to wynika zarówno z analizy potrzeb systemu ochrony zdrowia, jak i z oceny możliwości dydaktycznych uczelni prowadzących studia na tych kierunkach. Corocznie, na początkowym etapie prac nad projektem rozporządzenia, Minister Zdrowia zwraca się do uczelni prowadzących studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym o przedstawienie ich propozycji limitu przyjęć; propozycje te są opracowywane na podstawie możliwości dydaktycznych uczelni, po dokonanej analizie zarówno w zakresie bazy kadrowej, jak i materialnej uczelni. Z uwagi na politykę zmierzającą do wspierania wzrostu limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym przy jednoczesnej dbałości o odpowiednią jakość kształcenia, finalnie w rozporządzeniu jest określany w przypadku danej uczelni najwyższy możliwy limit przyjęć, uwzględniający zapotrzebowanie na absolwentów, ale także sytuację dotyczącą bazy dydaktycznej poszczególnych uczelni.
Należy podkreślić, że podejmowanie i koordynowanie działań w zakresie zwiększanie limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym, które stanowi zasadnicze działanie podejmowane w celu zwiększenia liczby lekarzy i lekarzy dentystów w Polsce, należy do kompetencji Ministra Zdrowia. Uczelnie medyczne podlegają nadzorowi Ministra Zdrowia.
W MNiSW nie są prowadzone prace związane z „ograniczeniem kształcenia odpłatnego przez uczelnie”.
Ad 6. Zgodnie z ustaleniami pomiędzy ministerstwem i PKA obowiązującymi od roku akademickiego 2014/2015, dotyczącymi monitoringu jakości kształcenia na nowo utworzonych studiach na kierunku lekarskim w uczelniach nadzorowanych przez Ministra Nauki, przeprowadzanie ocen na tych studiach odbywa się dwukrotnie w trakcie pierwszego cyklu tj. po 1. i po 3. roku oraz po zakończeniu pierwszego cyklu kształcenia (tj. po 6. roku). Takie rozwiązanie zapewnia stały monitoring spełniania przez uczelnie warunków do prowadzenia tych studiów, który ma na celu systematyczne ocenianie poziomu kształcenia, konieczność zapewniania wysokiej jakości kształcenia oraz szczególny interes publiczny jakim jest dbałość o życie i zdrowie obywateli. Ustalanie harmonogramu prac, w tym wyznaczanie kierunków do ocen programowych realizowanych w danym roku akademickim, zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 4 Statutu PKA, należy do zadań Prezydium PKA. PKA jest instytucją działającą niezależnie, organizację i sposób jej działania określa statut PKA (m.in. szczegółowe zadania jej organów, szczegółowe kryteria i tryb dokonywania oceny programowej, zasady doboru kierunków studiów do oceny programowej w danym roku) i nie ma podstaw do ingerencji Ministra w decyzje podjęte przez PKA w tym zakresie.
Ad 7. Podstawowym strumieniem finansowania uczelni publicznych z budżetu państwa jest subwencja na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni ze środków finansowych na szkolnictwo wyższe i naukę, o których mowa w art. 365 ustawy PSWN. Środki te, w części zasadniczej, podlegają podziałowi pomiędzy uprawnione podmioty szkolnictwa wyższego i nauki zgodnie z algorytmem określonym w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 września 2019 r. w sprawie sposobu podziału środków finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz potencjału badawczego znajdujących się w dyspozycji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki oraz na zadania związane z utrzymaniem powietrznych statków szkolnych i specjalistycznych ośrodków szkoleniowych kadr powietrznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 305, z późn. zm.). Każda uczelnia, zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy PSWN jest podmiotem autonomicznym i w ramach swoich kompetencji zarządczych samodzielnie decyduje o przeznaczeniu środków przyznanych w formie subwencji (art. 407 ust. 2 ustawy PSWN). Zgodnie z tym przepisem o przeznaczeniu środków finansowych przyznanych w formie subwencji decyduje podmiot, który ją otrzymał. W związku z powyższym, uczelnia planując uruchomienie naboru na nowy kierunek studiów, jest obowiązana do dokonania stosownej analizy kosztów i oceny skutków finansowych podejmowanych działań – w ramach posiadanych środków. Natomiast, zgodnie z art. 368 ust. 8 ustawy PSWN w uzasadnionych przypadkach Minister Nauki może dokonać zwiększenia wysokości subwencji przyznanej ze środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 1 lit. a–c, pkt 2 lit. a–d i g oraz pkt 2a uwzględniając potrzeby związane z kształceniem lub działalnością naukową, w szczególności z: 1) realizacją zadania szczególnie istotnego dla polityki naukowej państwa; 2) wystąpieniem zdarzenia losowego zakłócającego lub uniemożliwiającego prawidłowe prowadzenie kształcenia lub działalności naukowej. Minister, podejmując decyzję o ewentualnym przyznaniu zwiększenia wysokości subwencji, każdorazowo bierze pod uwagę m.in. sytuację społeczno-gospodarczą w kraju, priorytety Ministerstwa w zakresie rozwoju szkolnictwa wyższego i nauki, jak również własną sytuację budżetową.
Jednocześnie w celu wsparcie potencjału dydaktycznego uczelni prowadzących kształcenie na kierunkach lekarskim i lekarsko dentystycznym, przy jednoczesnym zapewnieniu warunków do kształcenia i rozwoju naukowego większej liczby studentów, w ramach Krajowego Programu Odbudowy jest realizowane przez Ministerstwo Zdrowia działanie pn.: „D2.1.1. Inwestycje związane z modernizacją i doposażeniem obiektów dydaktycznych w związku ze zwiększeniem limitów przyjęć na studia medyczne”. Wsparcie inwestycyjne obejmie następujące obszary: modernizacja/remont/doposażenie obiektów dydaktycznych edukacji przedklinicznej (w tym Centrów Symulacji Medycznych), modernizacja /remont/doposażenie obiektów bazy klinicznej wykorzystywanej w nauczaniu w centralnych szpitalach klinicznych, remont infrastruktury bibliotecznej i domów studenckich na uczelniach medycznych.
Ad 8. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy PSWN, wniosek o pozwolenie na utworzenie studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu składa się nie później niż 6 miesięcy przed planowanym rozpoczęciem prowadzenia studiów. Uczelnia, planując wystąpienie z wnioskiem do MNiSW, w terminie tym powinna uwzględnić procedurę związaną z opiniowaniem wniosku po stronie MNiSW (ewentualne wezwanie do uzupełnienia wniosku) oraz po stronie PKA, a w przypadku studiów na kierunkach lekarskim, lekarsko-dentystycznym i farmacja – Ministra Zdrowia.
Wniosek Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu o pozwolenie na utworzenie w Collegium Medicum w Bydgoszczy jednolitych studiów magisterskich o profilu ogólnoakademickim na kierunku lekarsko-dentystycznym wpłynął do MNiSW w dniu 28 marca 2024 r. i po wniesieniu przez Uczelnię uzupełnień do wniosku (w dniu 21 maja 2024 r.) został przekazany w dniu 28 maja 2024 r. – na podstawie art. 54 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy PSWN – do zaopiniowania do PKA w sprawie spełnienia warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu oraz związku studiów ze strategią uczelni i do Ministra Zdrowia. W postanowieniu z dnia 19 lipca br. Minister Zdrowia zaopiniował ww. wniosek pozytywnie pod warunkiem realizacji oświadczenia Rektora UMK z 27 marca 2024 r. dotyczącego zapewnienia infrastruktury wraz z wyposażeniem oraz literatury niezbędnej do prowadzenia studiów na kierunku lekarsko-dentystycznym. Natomiast zgodnie z art. 245 ust. 2 ustawy PSWN termin na podjęcie przez PKA uchwały w sprawie ww. wniosku wynosi 2 miesiące od dnia wpływu wniosku do PKA. Decyzja w przedmiocie udzielenia ww. Uczelni pozwolenia na utworzenie w Collegium Medicum w Bydgoszczy studiów na kierunku lekarsko-dentystycznym zostanie podjęta po uzyskaniu opinii PKA i w przypadku udzielenia przez Ministra pozwolenia na utworzenie tych studiów, Uczelni w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia zostanie określony limit przyjęć na studia na kierunku lekarsko-dentystycznym na rok akademicki 2024/2025, zgodny z informacją zawartą we wniosku o pozwolenie na utworzenie tych studiów.
Ad 9. Uczelnie są odpowiedzialne za jakość kształcenia na prowadzonych kierunkach studiów, natomiast jakość tego kształcenia jest monitorowana przez resort nauki i szkolnictwa wyższego. Każdy sygnał o możliwych nieprawidłowościach w uczelni, który dociera do MNiSW jest analizowany i brany pod uwagę po kątem podjęcia adekwatnych do danej sytuacji działań nadzorczych. Jednocześnie jakość kształcenia na prowadzonych przez uczelnie kierunkach studiów podlega cyklicznej ewaluacji przeprowadzanej w formie oceny programowej przez PKA.
Kształcenie na studiach na kierunku lekarskim jest realizowane w oparciu o standard kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza (określony w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego , Dz. U. z 2021 r. poz. 755, z późn. zm.). W celu odpowiedniego przygotowania do wykonywania zawodu lekarza, który jest tzw. zawodem sektorowym wskazanym w dyrektywie 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz. Urz. UE. L Nr 255, str. 22, z późn. zm.) oraz zapewnienia spełnienia minimalnych wymogów kształcenia wynikających z przepisów tejże dyrektywy, każda uczelnia jest obowiązana spełniać warunki do prowadzenia tych studiów zawarte w ustawie PSWN oraz ww. standardzie kształcenia, m.in. zapewniać infrastrukturę niezbędną do prowadzenia kształcenia w zakresie przewidzianym w programie studiów od dnia rozpoczęcia prowadzenia zajęć (m.in. dostęp do prosektorium). Ze względu na szczególną sytuację dotyczącą kierunku lekarskiego, związaną z obniżeniem ustawowych warunków ubiegania się przez uczelnie o pozwolenie na utworzenie tego kierunku oraz rozpoczęciem od roku akademickiego 2023/2024 kształcenia na kierunku lekarskim przez 9 uczelni, które uzyskały pozwolenie na utworzenie tych studiów mimo negatywnej opinii PKA, w pierwszej kolejności – wobec licznych wątpliwości dotyczących zapewnienia odpowiedniej jakości kształcenia na tych studiach zgłaszanych przez środowisko akademickie i medyczne – działania nadzorcze Ministra objęły studia na kierunku lekarskim. Aktualnie tzw. doraźna ocena programowa na wniosek Ministra Nauki jest dokonywana przez PKA na studiach na kierunku lekarskim w tych 9 uczelniach. Minister analizuje i monitoruje sytuację, i w zależności od ustaleń będzie podejmował stosowne decyzje.
Z upoważnienia Ministra Nauki
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu