Treść interpelacji
Interpelacja w sprawie możliwości popełnienia przestępstwa podczas procedury powoływania organów korporacyjnych spółek Telewizja Polska, Polskie Radio i Polska Agencja Prasowa
Interpelacja nr 402
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie możliwości popełnienia przestępstwa podczas procedury powoływania organów korporacyjnych spółek Telewizja Polska, Polskie Radio i Polska Agencja Prasowa
Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko
Data wpływu: 28-12-2023
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich dniach media ujawniły, że zgodnie z dokumentami będącymi w dyspozycji Pańskiego resortu w dniu 19 grudnia 2023 r. odbyły się trzy posiedzenia walnych zgromadzeń akcjonariuszy (dalej: WZA) oraz trzy posiedzenia rad nadzorczych (dalej: RN) spółek Polska Agencja Prasowa Spółka Akcyjna, „Telewizja Polska” Spółka Akcyjna oraz Polskie Radio Spółka Akcyjna.
Dokumenty opublikowane przez dziennikarza wskazują również, że jako podstawa zwołania w trybie nadzwyczajnym walnych zgromadzeń akcjonariuszy w aktach notarialnych wskazana została uchwała Sejmu w sprawie przywrócenia ładu prawnego oraz bezstronności i rzetelności mediów publicznych oraz Polskiej Agencji Prasowej. Z sejmowej listy osób głosujących nad tą uchwałą wynika, że uczestniczył Pan w tym głosowaniu.
W aktach notarialnych wszystkich trzech WZA Pan Minister wymieniony został jako jednoosobowo reprezentujący Skarb Państwa. WZA miały być następnie podstawą do wyboru składu trzech RN, które następnie odbyły posiedzenia i dokonały wyboru składów zarządów spółek Polska Agencja Prasowa Spółka Akcyjna, „Telewizja Polska” Spółka Akcyjna oraz Polskie Radio Spółka Akcyjna. Wszystkie powyższe czynności prawne miały zostać zaprotokołowane przez notariusza, co nadało im formę aktu notarialnego.
Nadmienię, że wybór składów RN na WZA nie mógł się odbyć zgodnie z prawem, ignorował bowiem przepisy dotyczące Rady Mediów Narodowych i ustawę o Polskiej Agencji Prasowej, co jest przedmiotem oddzielnych pytań i zawiadomień.
Pytania moje dotyczą jednak wątpliwości, czy wybór zarządów i RN spółek medialnych mógł odbyć się z dochowaniem formy należnej tym czynnościom prawnym.
Zgodnie z art. 2 § 2 ustawy Prawo o notariacie (dalej: UPN) czynności notarialne, dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu urzędowego. Art. 79 UPN zawiera katalog czynności, do których dokonywania władny jest notariusz (czynności notarialne). Zgodnie pkt 4 tegoż przepisu może on spisywać protokoły. Zgodnie z art. 80 § 2 UPN przy dokonywaniu czynności notarialnych notariusz jest obowiązany czuwać nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne. Notariusz musi być czynnym uczestnikiem czynności protokołowania, a nie jedynie bezwiednie, bez analizy stanu prawnego i faktycznego, przyjąć i zatwierdzić przygotowaną przez kogoś innego treść dokumentów.
Zgodnie z art. 85 § 1 UPN przy dokonywaniu czynności notarialnej notariusz jest obowiązany stwierdzić tożsamość osób biorących udział w czynności. A więc notariusz, przed rozpoczęciem czynności notarialnych, przy każdym z aktów był zobowiązany do potwierdzenia tożsamości wszystkich osób przy nim stawających.
Zgodnie art. 94 § 1 akt notarialny przed podpisaniem powinien być odczytany przez notariusza lub przez inną osobę w jego obecności. Przy odczytaniu aktu notariusz powinien się przekonać, że osoby biorące udział w czynności dokładnie rozumieją treść oraz znaczenie aktu, a akt jest zgodny z ich wolą.
Jak zostało wskazane w każdym z aktów notarialnych, zostały one sporządzone w kancelarii notarialnej. Aby było to możliwe, notariusz oraz stawający do każdego z aktów musieli fizycznie być obecni w kancelarii notarialnej. Tam stawający mieli obowiązek wysłuchania treści aktów, w których brali udział, a notariusz miał obowiązek ich odczytania. Notariusz, na podstawie przepisów szczególnych, był również zobowiązany do pouczenia stawających do każdego z aktów:
1) o treści art. 422 K.s.h.;
2) o konieczności zgłaszania beneficjentów rzeczywistych do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych;
3) o treści rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych, a także poinformowania o uchyleniu dyrektywy 95/46/WE;
4) o sposobie i trybie składania wniosku w postępowaniu rejestrowym oraz o obowiązku podania we wniosku numeru wypisu albo wyciągu w Centralnym Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów Notarialnych.
Stawający przy każdym z aktów oddzielnie musieli również oświadczyć notariuszowi, że akty zostały przyjęte, oraz złożyć stosowne podpisy. Każdy z aktów musiał następnie być podpisany przez notariusza. Notariusz był również zobowiązany do wydania stawającym wypisów przy każdym z aktów.
Ponadto zgodnie z art. 92a § 2 UPN niezwłocznie po sporządzeniu aktu notarialnego zawierającego w swej treści dane stanowiące podstawę wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (a taki obowiązek powstał w przypadku dokonania zmian w składzie organów spółek) albo podlegającego złożeniu do akt rejestrowych podmiotu wpisanego do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego notariusz umieszcza jego elektroniczny wypis w Centralnym Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów Notarialnych. Notariusz opatruje wypis kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Zgodnie z art. 92a § 6 UPN z chwilą umieszczenia wypisu lub wyciągu z aktu notarialnego w repozytorium notariusz otrzymuje za pośrednictwem systemu teleinformatycznego zawiadomienie, które zawiera numer dokumentu w repozytorium, a także dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę jego umieszczenia w repozytorium. Notariusz dołącza zawiadomienie do oryginału aktu notarialnego oraz wydaje stronie aktu drugi egzemplarz zawiadomienia.
W związku z powyższym, na podstawie art. 192 ust. 1 Regulaminu Sejmu RP oraz art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Kiedy (o której godzinie), gdzie i w czyjej obecności sporządzone zostały akty notarialne nadzwyczajnych walnych zgromadzeń akcjonariuszy Polskiej Agencji Prasowej, Telewizji Polskiej oraz Polskiego Radia? Czy uczestniczył w nich Pan Minister, tak jak wskazane zostało w aktach notarialnych?
2. Kiedy (o której godzinie), gdzie i w czyjej obecności odbyły się nadzwyczajne walne zgromadzenia akcjonariuszy Polskiej Agencji Prasowej, Telewizji Polskiej oraz Polskiego Radia? Czy uczestniczył w nich minister kultury i dziedzictwa narodowego Bartłomiej Sienkiewicz?
3. Kiedy (o której godzinie), gdzie i w czyjej obecności odbyły się ostatnie posiedzenia rad nadzorczych Polskiej Agencji Prasowej, Telewizji Polskiej oraz Polskiego Radia? Kto brał udział w posiedzeniach?
4. Kiedy (o której godzinie), gdzie i w czyjej obecności sporządzone zostały akty notarialne ostatnich posiedzeń rad nadzorczych Polskiej Agencji Prasowej, Telewizji Polskiej oraz Polskiego Radia? Kto był obecny przy sporządzaniu aktów notarialnych?
5. W jakich godzinach i dniach notariusz przygotowująca akty notarialne oraz osoby wymienione w dokumentach jako stawające do aktów były obecne w budynku Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dniach 19 grudnia 2023 r. i 20 grudnia 2023 r.?
6. Dlaczego akty notarialne nie zawierają pouczenia o sposobie i trybie składania wniosku w postępowaniu rejestrowym oraz o obowiązku podania we wniosku numeru wypisu albo wyciągu w Centralnym Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów Notarialnych, do czego notariusz był zobowiązany na podstawie art. 92 § 11 ustawy Prawo o notariacie?
7. Na jakiej podstawie i w jakim trybie dokonano wyboru kancelarii notarialnej, która przygotowała akty notarialne WZA i posiedzeń RN?
8. Jakie wynagrodzenie przysługuje notariusz, która sporządziła protokoły i akty notarialne? Czy wynagrodzenie zostało jej wypłacone? Jakiego dnia został wystawiony rachunek? Kiedy został opłacony? Pragnę nadmienić, że akt notarialny nie spełnia wymogu z art. 92 § 11 ustawy Prawo o notariacie oraz istnieją zasadnicze wątpliwości, czy czynności faktycznie się odbyły lub odbyły się w formie opisanej w aktach. W takiej sytuacji wypłata notariuszowi wynagrodzenia może mieć charakter działania niegospodarnego.