Interpelacja w sprawie wsparcia branży rzemieślniczej w sektorze produkcji obuwia

Interpelacja w sprawie wsparcia branży rzemieślniczej w sektorze produkcji obuwia Interpelacja nr 3907 do ministra rozwoju i technologii w sprawie wsparcia branży rzemieślniczej w sektorze produkcji obuwia Zgłaszający: Mariusz Krystian Data wpływu: 16-07-2024 W ostatnim czasie branża obuwnicza w Polsce przeżywa trudne chwile związane z problemami dotyczącymi kodyfikacji prawa, przepisów handlowych, eksportowych i importowych oraz promocji i sprzedaży produktu. Temat ten wybrzmiewa bardzo mocno w regionach, gdzie tradycyjnie rzemiosło i produkcja rzemieślnicza w tym obszarze ma długą tradycję i jest silnie obecna do dnia dzisiejszego. Jednym z takich regionów jest gmina Kalwaria Zebrzydowska, w której istnieją liczne zakłady produkcji obuwia, warsztaty szewskie oraz liczne firmy kooperujące w tej branży. Wszystkie one wskazują na kilka zasadniczych problemów, których rozwiązanie wymaga interwencji władz państwowych. I. Ograniczenie niekontrolowanego napływu towarów niskiej jakości produkowanych poza UE. Ograniczenie niekontrolowanego napływu towarów niskiej jakości produkowanych poza UE poprzez pełne wykorzystanie organów państwa do działań monitorujących i kontrolnych, w tym skuteczne egzekwowanie rozporządzenia REACH obowiązującego dla całej Unii Europejskiej, regulującego dopuszczalny poziom określonych substancji (w szczególności kancerogennych) lub ich całkowity zakaz. Konieczne jest wdrożenie skutecznych środków monitorowania i kontroli dopuszczalnego poziomu substancji szkodliwych występujących w obuwiu i innych wyrobach skórzanych sprowadzanych na rynek krajowy poprzez: 1. Wzmocnienie szczelności odpraw celnych i kontroli jakości towaru wprowadzanego na rynek polski, pozyskania dodatkowego finansowania (funduszu celowego) na bardziej efektywne funkcjonowanie systemu kontroli nad legalnością oraz jakością produktów sprowadzanych i sprzedawanych na rynku polskim. 2. Utworzenie niezależnego organu monitorującego rynek wewnętrzny pod kątem jakości, bezpieczeństwa konsumentów oraz legalności sprowadzanych na rynek polski towarów. Obecnie kompetencje dotyczące monitorowania rynku wewnętrznego są ulokowane w kilku niezależnych instytucjach, takich jak: UOKiK, Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Finansów, Krajowa Administracja Skarbowa, Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Rozproszenie kompetencji sprawia, że działania związane z ochroną rynku są podejmowane rzadko lub są nieskuteczne. Powołanie jednego organu skupiającego wszystkie kompetencje i wyposażonego w uprawnienia nadzwyczajne, znacznie zwiększyłoby ochronę rynku z korzyścią dla zdrowia konsumentów i budżetu państwa. 3. Zmiany legislacyjne odnośnie do odpowiedzialności finansowej i karnej za świadome wprowadzenie do obrotu produktów zawierających substancje niebezpieczne. 4. Wzmocnienie systemu kontroli jakości dóbr użytkowych sprowadzanych na rynek polski z wykorzystaniem potencjału istniejących ośrodków laboratoryjnych. Wzmocnienie systemu kontroli deklaracji zgodności podczas odprawy celnej na granicach zewnętrznych UE. Dotyczy w szczególności obuwia ochronnego i obuwia specjalnego przeznaczenia. II. Zmiana, w drodze ustawy lub rozporządzenia, wadliwych przepisów prawa krajowego, dopuszczających znakowanie towarów sprowadzanych z krajów trzecich znakiem towarowym producenta krajowego. W szczególności chodzi o ustawę z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. 2003, Nr 229, poz. 2275), która w art. 3 pkt 2 niewłaściwie i nieprecyzyjnie definiuje pojęcie producenta towaru. W myśl zapisów tej ustawy przedsiębiorca krajowy dokonujący importu towarów z dowolnego obszaru gospodarczego może określić siebie mianem producenta tegoż towaru i umieścić na nim swój znak towarowy, wskazując swój krajowy adres jako miejsce wytworzenia produktu. Interes polskich producentów będzie dobrze chroniony, jeżeli ustawa rozgraniczy pojęcie PRODUCENT oraz IMPORTER, jednocześnie nakładając na nich obowiązek podawania informacji o kraju pochodzenia produktu, gdzie odniesieniem powinny być przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Kodeks ten stanowi, że za produkt pochodzący wyłącznie z danego państwa, należy uznawać produkt wytworzony w całości z towarów pochodzących z tego państwa lub ich pochodnych na dowolnym etapie przetworzenia. W przypadku towarów stworzonych z wielu części składowych, wytwarzanych często w wielu krajach, o pochodzeniu towaru powinno decydować miejsce, w którym ten towar został poddany ostatniej, istotnej ekonomicznie, uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowały wytworzenie nowego produktu lub stanowiły istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu. Przepisy kodeksu jasno przy tym wskazują, że przetworzenie lub obróbka nie może być tylko pozorna, czyli dokonana w celu obejścia wspólnotowych przepisów celnych. III. Wsparcie inicjatywy mającej na celu wprowadzenie dyrektywy „Made In”, czyli obowiązku oznakowania produktu wg kraju pochodzenia. To działanie pomogłoby naszym rodzimym firmom lepiej pracować na rzecz wspólnej marki Made in Poland. Rynek unijny musi stać się pod tym względem jednolity a towary, jakie nabywa konsument, muszą być oznakowane zgodnie z tym, gdzie faktycznie zostały wyprodukowane. IV. Właściwe wykorzystanie potencjału branży w realizowaniu zamówień publicznych (obuwie specjalistyczne, zdrowotne, ochronne, dla służb mundurowych). Utworzenie listy branż zagrożonych, ale istotnych dla gospodarki, gdzie podmioty z listy mogłyby się ubiegać o pomoc, przykładowo ze środków z KPO. Branża obuwnicza jest istotna dla gospodarki, wytwarza zarówno dobra użytku codziennego, jak i obuwie profesjonalne (wojsko, Straż Graniczna, inne służby państwowe decydujące o bezpieczeństwie obywateli). W obu dziedzinach powinniśmy być niezależni od dostaw z zagranicy, zwłaszcza w obliczu niepewnej sytuacji geopolitycznej i rosnących zagrożeń dla funkcjonowania gospodarki globalnej. Branża jest istotna również dlatego, że wpisuje się całkowicie w założenia Gospodarki Obiegu Zamkniętego ściśle związanej z unijnym planem rozwoju Fit for 55. V. Wsparcie eksportu niezależnie od unijnych programów pomocowych, uproszczenie aplikowania i realne finansowanie projektów związanych z ekspansją na rynki zagraniczne (indywidualny udział w targach, wyjazdy grupowe organizowane przez izby branżowe, promocja na rynkach zagranicznych z wykorzystaniem wyspecjalizowanych katalogów i portali internetowych). Możliwość dofinansowania udziału ekspertów rekomendowanych przez stowarzyszenia branżowe w istotnych dla sektora misjach i wyjazdach zagranicznych. Przydałoby się wsparcie/dofinansowanie dla izb branżowych w ramach wyjazdów kluczowych na targi obuwnicze czy też fora jak CEC itp. VI. Przeanalizowanie możliwości obniżenia stawki podatku VAT do 5% lub 0% na obuwie dziecięce oraz czasowe obniżenie VAT-u na pozostałe obuwie skórzane wyprodukowane w Polsce z 23% na 0% lub 5%, co stanowiłoby wakacje podatkowe dla firm związanych z branżą. Dałoby to trochę oddechu na rynku. Takie rozwiązanie dałoby impuls do wzrostu produkcji i sprzedaży obuwia krajowego. W związku z powyższym, zwracam się z następującymi pytaniami: 1. Czy ministerstwo rozważa wystąpienie z inicjatywą obniżki podatku VAT na obuwie produkowane w Polsce, w tym obuwie dziecięce z 23% na 0% lub 5%? 2. Czy ministerstwo uruchomi program wsparcia promocyjnego branży obuwniczej, z którego można by było finansować koszty wyjazdów na międzynarodowe targi obuwnicze? 3. Czy ministerstwo planuje realizować program wprowadzenia dyrektywy „Made In” czyli obowiązku oznakowania produktu wg kraju pochodzenia? 4. Czy ministerstwo planuje zmiany prawne w drodze ustawy lub rozporządzenia, wadliwych przepisów prawa krajowego, dopuszczających znakowanie towarów sprowadzanych z krajów trzecich znakiem towarowym producenta krajowego? 5. Czy ministerstwo planuje podjąć działania w celu ograniczenia niekontrolowanego napływu towarów niskiej jakości produkowanych poza UE?